Nur deryasından günün sözü (15.08.2026)

[Erhan Patlak]

Umumi mes'elelerde isbata karşı nefyin kıymeti yoktur ve kuvveti pek azdır. Mesela: Ramazan-ı Şerif'in başında hilali görmek hususunda, iki ami şahid hilali isbat etseler ve binlerle eşraf ve âlimler "görmedik" deyip nefyetseler, onların nefiyleri kıymetsiz ve kuvvetsizdir. Çünki isbatta birbirine kuvvet verir, birbirine tesanüd ve icma' var. Nefiyde ise bir olsa bin olsa farkları yoktur; herkes kendi başına kalır, infiradi olur. Çünki isbat eden harice bakar ve nefs-ül emre göre hükmeder. Mesela: Misalimizde olduğu gibi, biri dese: "Gökte ay vardır." Diğer arkadaşı parmağını oraya basar, ikisi birleşip kuvvetleşirler.

Nefy ve inkârda ise, nefs-ül emre bakmaz ve bakamaz. Çünki, "hususi olmayan ve has bir yere bakmayan bir nefy isbat edilmez" meşhur bir düsturdur. Mesela bir şeyi dünyada var diye ben isbat etsem, sen de "dünyada yok" desen; benim bir işaretimle kolayca isbat edilebilen o şeyin sen nefyini yani ademini isbat etmek için, bütün dünyayı aramak ve taramak ve göstermek, belki geçmiş zamanların her tarafını dahi görmek lazım geliyor. Sonra "yoktur, vuku bulmamıştır" diyebilirsin.

 

(Bediüzzaman Said Nursi - 7. Şua'dan)

 

Lügatler

Adem : yokluk, yok olma

Âlim :bilen, çok bilen, çok okumuş, ilim ile uğraşan

Âmî :avamca, cahil,ileri gelenden olmayan

Belki :bilakis, aslında

Düstur :umumi kaide, kanun, nizam, prensip, kural

Eşraf :şerefliler, ileri gelen büyükler

Hariç :dış, dışarı, dışında

Has : husûsi, özel; hâlis; kıymetli ve ileri gelen mühim yakınlar topluluğu

Husus :mevzu, usul, madde, iş

Hususi :özel, bir şeye ait olan

Hükmetmek :idare etmek, hakim olmak,yönetmek

İcma :aynı görüş etrafında birleşme

İnfiradi :tek başına kalmışlık, yalnızlık

İnkâr : reddetmek, karşı çıkmak

Kıymet :önem, değer, bedel

Mesela :örnek olarak

Meşhur :tanınmış, çoklarının bildiği

Misal : benzer, örnek

Nefs-ül emr :hakikatin kendisi, işin hakikati

Nefy :sürgün, hapis

Ramazan-ı Şerif :şerefli Ramazan ayı

Şua :ışık, parıltı

Tesanüd : dayanışma, yardımlaşma

Umumî :herkesle alakalı, herkese dair, genel

Vuku’ :gerçekleşmek, meydana gelmek