|
“Yalnız bir
şüphem var: Cenâb-ı Hakkın Hâlık olduğunu kabul ediyorum. Fakat bazı cüz’î
esbabın ehemmiyetsiz şeylerde icada müdahaleleri ve bir parça medh ü senâ
kazanmaları, saltanat-ı rububiyetine ne zarar verir? Saltanatına
noksaniyet gelir mi?”
Elcevap: Bazı risalelerde gayet kat’î ispat ettiğimiz
gibi, hâkimiyetin şe’ni, müdahaleyi reddetmektir. Hattâ, en ednâ bir
hâkim, bir memur, daire-i hâkimiyetinde oğlunun müdahalesini kabul
etmiyor. Hattâ, hâkimiyetine müdahale tevehhümüyle, bazı dindar
padişahlar, halife oldukları halde mâsum evlâtlarını katletmeleri, bu
redd-i müdahale kanununun hâkimiyette ne kadar esaslı hükmettiğini
gösteriyor. Bir nahiyede iki müdürden tut, tâ bir memlekette iki padişaha
kadar, hâkimiyetteki istiklâliyetin iktiza ettiği men-i iştirak kanunu,
tarih-i beşerde çok acip hercümerc ile kuvvetini göstermiş.
Acaba
âciz ve muavenete muhtaç insanlardaki âmiriyet ve hâkimiyetin bir gölgesi
bu derece müdahaleyi reddetmeyi ve başkasının müdahalesini men etmeyi ve
hâkimiyetinde iştirak kabul etmemeyi ve makamında istiklâliyetini nihayet
taassupla muhafazaya çalışmayı gör; sonra, hâkimiyet-i mutlaka rububiyet
derecesinde; ve âmiriyet-i mutlaka ulûhiyet derecesinde; ve istiklâliyet-i
mutlaka ehadiyet derecesinde; ve istiğnâ-yı mutlak kadîriyet-i mutlaka
derecesinde bir Zât-ı Zülcelâlde, bu redd-i müdahale ve men-i iştirak ve
tard-ı şerik, ne derece o hâkimiyetin zarurî bir lâzımı ve vâcip bir
muktezası olduğunu, kıyas edebilirsen et.
|
Lügatler :
acip : hayret verici
âciz : güçsüz, elinden bir şey
gelmeyen
âmiriyet : âmirlik, yöneticilik
âmiriyet-i
mutlaka : sınırsız ve tam bir âmirlik, yöneticilik
Cenâb-ı
Hak : Hakkın tâ kendisi olan şeref ve yücelik sahibi
Allah
cüz’î : ferdî, küçük
daire-i hâkimiyet :
egemenlik, üstünlük, âmirlik dairesi
ednâ : basit,
küçük
ehadiyet : Allah’ın birliğinin her bir varlıkta
görünmesi
ehemmiyetsiz : önemsiz
esbab :
sebepler
hâkim : hükmeden
hâkimiyet : hükmü ve idaresi
altına alma
hâkimiyet-i mutlaka : sınırsız ve tam bir
egemenlik
Hâlık : her şeyi yaratan Allah
halife :
Müslümanların dinî reisi
hercümerc : karma karışıklık
icad
vermek : var etme özelliği vermek
icad :
yaratma
iktiza etmek : gerektirmek
istiğnâ-yı mutlak :
sınırsız zenginlik, hiçbir şeye muhtaç olmama
istiklâliyet :
bağımsızlık
istiklâliyet-i mutlaka : kesin ve sınırsız
bağımsızlık
iştirak : ortaklık
kadîriyet-i mutlaka :
Cenâb-ı Hakkın gücünün sınırsız olarak her şeyde görünmesi
kat’î
: kesin
katletmek : öldürmek
makam : mevki,
derece
mâsum : günâhsız
medh ü senâ : övme ve
yüceltme
memur : emir altında olan, görevli
men-i
iştirak : ortaklığı kabul etmemek
muavenet :
yardım
muhafaza : koruma, saklama
muhal :
imkânsız
mukteza : bir şeyin gereği
mümteni :
imkânsız
nahiye : bucak, ilçelerin bir müdürle yönetilen
bölümlerinden her birisi
nihayet : sınırsız
noksaniyet
: noksanlık
redd-i müdahale kanunu : hiç kimsenin karışmasını
kabul etmeme kanunu
risale : Risale-i Nur’u oluşturan
bölümlerden her birisi
rububiyet : Allah’ın bütün varlık âlemini
kuşatan egemenliği, yaratıcılığı, idaresi ve terbiyesi
saltanat
: hakimiyet
saltanat-ı rububiyet : Allah’ın bütün varlık âlemini
kuşatan egemenliği
şe’n : temel özellik
taassup :
aşırı derecede, körü körüne bağlılık
tard-ı şerik : ortağı,
ortaklığı reddetmek
tarih-i beşer : insanlık
tarihi
tevehhüm : kuruntu
ulûhiyet : ibadete ve itaat
edilmeye layık olma, İlâhlık
Vâcibü’l-Vücud : varlığı gerekli
olan, var olmak için hiçbir sebebe ihtiyacı bulunmayan
Allah
vâcip : mutlaka gerekli olan
zarurî : zorunlu,
gerekli
Zât-ı Zülcelâl : sonsuz büyüklük ve haşmet sahibi Zât,
Allah
|
