İslamiyet hakaiki; hem manen, hem maddeten terakki etmeye kabil ve mükemmel bir istidadı var.
Birinci cihet olan manen terakki ise, biliniz: Hakiki vukuatı kaydeden tarih, hakikata en doğru şahiddir. İşte tarih bize gösteriyor, hatta Rus'u mağlub eden Japon Başkumandanının İslamiyetin hakkaniyetine şehadeti de şudur ki: "Hakikat-ı İslamiyenin kuvveti nisbetinde ve müslümanlar o kuvvete göre hareket etmeleri derecesinde ehl-i İslam temeddün edip terakki ettiğini tarih gösteriyor ve ehl-i İslamın, hakikat-ı İslamiyede zafiyeti derecesinde tevahhuş ettiklerini vahşete ve tedenniye düştüklerini ve herc ü merc içinde belalara, mağlubiyetlere düştüklerini tarih gösteriyor. Sair dinler ise bil'akisdir."
(Bediüzzaman Said Nursi - Tarihçe-i Hayat'tan)
Lügatler
Bela :âfet, sıkıntı, musibet, imtihan
Bilakis :aksine, aslında
Cihet :yön, taraf
Ehl-i islam :müslümanlar
Hakaik :hakikatler, gerçekler
Hakikat: gerçek, doğru
Hakikat-i islamiye :islamın hakikati
Hakkaniyet :Hak’tan ve doğruluktan ayrılmamak, adalet üzere bulunmak
Herc ü merc :karışıklık, dağınıklık
İstidat :kabiliyet, akıllılık, anlayışlılık
Kabil :kabul eden, yapılan, gibi
Maddeten :maddi olarak
Mağlubiyet :yenilen,bir kuvvetlinin idaresi altında olma
Mağlup : yenilme, yenilen
Manen :manaca, mana yönüyle
Mükemmel :olgun, noksansız, tamam, eksiksiz, çok iyi
Nisbet :oran, ölçü, kıyas
Sair :diğeri, başkası, gerisi, kalanı
Şahid :bilen, tanıyan, şahitlik yapan
Şehadet : şahitlik, tanıklık
Tarihçe-i hayat :hayat tarihçesi, hayat hikayesi
Tedenni :alçalmak, aşağı düşmek, aşağı inmek
Temeddün :medenileşmek, şehirleşmek
Terakki :ilerlemek, yükselmek,artmak
Tevahhuş :korkmak, ürkmek, kaçmak, tenha ve ıssız olmak
Vahşet :yabanilik, tenhalık, vahşilik
Vukuat :vakalar, hadiseler, olaylar
Zafiyet :zayıflık, dermansızlık, güçsüzlük