|
Bir
zaman, esaretten geldikten sonra, İstanbul’da bir iki sene yine gaflet
galebe etti. Siyaset havası, nazarımı nefsimden kaldırıp âfâka
dağıtmışken, birgün İstanbul’un Eyüp Sultan kabristanının dereye bakan
yüksek bir yerinde oturuyordum. İstanbul etrafındaki âfâka baktım. Birden,
bakıyorum, benim hususî dünyam vefat ediyor, bazı cihette ruh çekiliyor
gibi bir hâlet-i hayaliye bana geldi. Dedim “Acaba bu kabristanın mezar
taşlarındaki yazıları mıdır ki, bana böyle hayal veriyor?” diye nazarımı
çektim. Uzağa değil, o kabristana baktım. Kalbime ihtar edildi ki:
“Bu
senin etrafındaki kabristanın, yüz İstanbul, içinde vardır. Çünkü yüz defa
İstanbul buraya boşalmış. Bütün İstanbul’un halkını buraya boşaltan bir
Hâkim i Kadîrin hükmünden kurtulup müstesna kalamazsın; sen de
gideceksin.”
Ben kabristandan çıkıp, bu dehşetli hayal ile Sultan Eyüp
Camiinin mahfelindeki küçük bir odaya, çok defa girdiğim gibi, bu defa da
girdim. Düşündüm ki, ben üç cihette misafirim. Bu menzilcikte misafir
olduğum gibi, İstanbul’da da misafirim, dünyada da misafirim. Misafir,
yolunu düşünmeli. Nasıl ki bu odadan çıkacağım, birgün de İstanbul’dan da
çıkacağım, diğer birgün de dünyadan çıkacağım.
İşte bu hâlette, gayet
rikkatli ve firkatli, elemli bir hüzün ve gam, kalbime, başıma çöktü.
Çünkü ben yalnız bir iki dostu kaybetmiyorum. İstanbul’da binler sevdiğim
dostlarımdan mufarakat gibi, çok sevdiğim İstanbul’dan da ayrılacağım.
Dünyada yüz binler dostlarımdan iftirak gibi, çok sevdiğim ve müptelâ
olduğum o güzel dünyadan da ayrılacağım diye düşünürken, yine kabristanın
o yüksek yerine gittim. Ara sıra sinemaya ibret için gittiğimden, bana,
İstanbul içindeki insanlar, o dakikada, sinemada geçmiş zamanın
gölgelerini hazır zamana getirmek cihetiyle, ölmüş olanları ayakta gezer
suretinde gösterdikleri gibi, aynen ben de, o vakit gördüğüm insanları,
ayakta gezen cenazeler vaziyetinde gördüm. Hayalim dedi ki: Madem bu
kabristanda olanlardan bir kısmı, sinemada, gezer gibi görülüyor; ileride
kat’iyen bu kabristana girecekleri, girmiş gibi gör. Onlar da
cenazelerdir, geziyorlar.
|
Lügatler :
âfâk : kişiyi ilgilendirmeyen dışarıdaki
şeyler
cihet : taraf, yön
elem : acı,
keder
esaret : esirlik, tutsaklık
ezvâk-ı ruhaniye :
ruhun aldığı zevkler
firkat : ayrılık
gaflet :
dalgınlık, dünya ile ilgili şeylere dalma
galebe etmek : üstün
gelmek
gam : sıkıntı, üzüntü
Hâkim-i Kadîr : sonsuz
kuvvet ve kudret sahibi ve her şeyi hikmetle yaratan Allah
hâlet
: durum, hâl
hâlet-i hayaliye : hayalî hâl
hazır zaman
: şimdiki zaman
hususî : özel
ibret : ders
çıkarmak
iftirak : ayrılık
ihtar etmek :
hatırlatma
kabristan : mezarlık
kat’iyen : kesin olarak
mahfel : kapalı
bölme, oda
menzil : ev, mekan
mufarakat :
ayrılık
müptelâ : bağımlı
müstesna :
dışında
nazar : bakış, dikkat
nefis : insanın
kendisi
neş’et eden : kaynaklanan
rica :
ümit
rikkatli : dokunaklı, acıklı
suret : biçim,
şekil
vaziyet : durum
|
