ÜST DÜZEY BİR HAKEMİN MÜSABAKA HAREKET ANALİZİ VE FİZİKSEL GEREKLİLİKLERİ

[Yusuf[23448]]

ÜST DÜZEY BİR HAKEMİN MÜSABAKA HAREKET ANALİZİ VE FİZİKSEL
GEREKLİLİKLERİ

Dr. Ali KIZILET
Dr. Lale ORTA
Drt. Nuri TOPSAKAL
Drt. Tuba KIZILET
Bir futbol hakeminin; müsabaka süresince iyi bir performans
sergilemesi için oyunla ilgili kendisinden beklenen fiziksel
talepleri karşılaması gerekir. Ayrıca, hakemin müsabaka esnasında
fiziksel ve psikolojik yükün altında olmasına karşın, oyun süresince
her an hızlı karar verebilmesi de önemlidir. Son yıllarda futbol
oyununun temposunun önemli oranda artmasına bağlı olarak, hakemlerden
istenen fiziksel talepler önemli oranda artmıştır. Yapılan bilimsel
araştırmalar günümüzün üst düzey futbolunda aktivite profili ve
psikolojik talepler hakkında detaylı bilgiler sağlamaktadır. Bu
veriler ışığında antrenman programları yönlendirilmekte ve değişen
ihtiyaçlara göre düzenlenmektedir. Aynı şekilde hakemler ve yardımcı
hakemlerin müsabaka esnasındaki hareket analizleri, bunların şiddet
değerleri ve hangi sıklıkta yapıldığını belirleyen birçok araştırma
sonuçları vardır. Buna bağlı olarak ta hakemlerin maç performansı ve
etkili fiziksel uygunluğunu sağlamada hangi oranda özel yüksek
şiddetli antrenman programının uygulanacağı belirlenmiştir. Bu
bağlamda, hakem ve yardımcı hakemlerin üst düzey futbol oyunu
esnasında saha içerisinde uyguladığı hareketlerin analizi ve bunların
çeşitliliğinin belirlenmesi hakemlerin fiziksel profillerini
belirlemede ve antrenman programlarının oluşumunda yol gösterici
olacaktır. Yapılan çalışmaların sonuçları aşağıda özet olarak
sunulmuştur:

Üst düzey futbol oyununda:
Üst düzey bir hakemin(ortalama);
Toplam kat ettiği mesafe 11- 13 km.
İçeriğinde;
• 608 m. Sprint
• 1.6 km. Yüksek şiddetli koşu
• 2.6 km. Orta şiddetli koşu
• 4.2 km. Düşük şiddetli koşu
• 1.3 km. Geri geri koşu, yaptıkları belirlenmiştir.

Yüksek şiddetli koşuların 24-28 km/s şiddetinde olduğu belirlenmiştir.
Ayrıca oyun esnasında maksimal kalp atım sayısının ortalama % 85
değerlerinde olduğu ifade edilmektedir.

Oyun esnasında yaptığı bu koşuların içeriğinde farklı mesafelerde;
15 adet sprint,
45 adet yüksek şiddetli koşu,
• 107 adet orta şiddetli koşu,
• 200 adet düşük şiddetli koşu,
• 72 adet geri geri koşu,
yaptığı gözlenmiştir.

Üst düzey futbol oyununda:
Üst düzey bir yardımcı hakem,(ortalama);
• Toplam kat ettiği mesafe; 6 - 8 km.
İçeriğinde;
• 300 m. ; Sprint
• 1.1–1.4 km. ; Yüksek şiddetli koşu
• 2.9 km. ; Orta ve düşük şiddetli koşu
• 2.4 km. ; Geri ve yan koşu, yaptıkları gözlemlenmiştir..
Yüksek şiddetli koşuların 21-24 km/s şiddetinde olduğu
belirlenmiştir. Ayrıca oyun esnasında maksimal kalp atım sayısının
ortalama % 77 değerlerinde olduğu ifade edilmektedir.

Ek olarak, Üst düzey bir yardımcı hakem,(ortalama);

• sprint; çoğunlukla 20 m. den daha az.
• yüksek şiddetli koşu; çoğunlukla 35 m. den daha az.
• 262 orta ve düşük şiddetli koşu
• geri geri ve yan yan koşu, yaptığı gözlenmiştir.
Hakem ve yadımcı hakem arasındaki farklılığı açıklarsak;

• Hakemden daha yüksek şiddetli koşu
• Çoğunlukla 35 m. den daha az
• 943 değişik aktivite
Her 6 saniyede değişen aktivite

Üst düzey futbol oyununda:
Üst düzey bir bayan hakem,(ortalama)
Bir oyun Esnasında;
• Toplam katettiği mesafe 9 - 11 km.
İçeriğinde;
• 900 – 1100 değişik aktivite
• Nabız Değerleri;
1. Yarı 2.Yarı
163 HR/dak 165 HR/dak

• Max HR = % 85 ( % 74 – 91)

1980 yıllarının sonu- 1990 yıllarının başlarındaki değerlerle mukayese
edildiğinde, üst düzey bir hakem,(ortalama);

• 3-5 km. veya % 35- 45 yüksek şiddetli aktivite (18 km/s .)
Bugün iki katı kadar mesafe ve daha yüksek şiddetli (24-28 km/s)
aktiviteler yaptığı bilinmektedir.

Futbolcularla karşılaştırdığımız birkaç parametrede programın
çeşitliliğiyle ilgili destekleyici bilgiler sunmaktadır.
• Hakem; 1265 değişen aktivite
( Elit futbol oyuncularında 1100)
• Her 4 saniyede değişen aktivite
( Elit futbol oyuncularında 6 sn)
Bu veriler hakemler için düzenlenecek antrenman programlarının hangi
özellikler taşıması ve içeriği hakkında önemli bir kılavuz olacaktır.
Bu veriler, hakemlerin aşağıda belirtilen fiziksel uygunluk
değerlerini taşımasını zorunlu kılmaktadır.

Fiziksel Uygunluk;
• Yüksek Şiddet
• Aerobik Dayanıklılk
• Süratte Devamlılk
• Sürat
• Koordinasyon
• Vücut Kompozisyonu
• Esneklik
• Kuvvet

Üst düzey futbol oyununda:
Üst düzey bir hakem ve yardımcı hakem (Bayan- Erkek);

 Pek çok farklı aktivite yapar.
 Oyun esnasında yüksek bir fizyolojik yükün altındadır.
 Sürekli olarak hız ve yön değiştirir.

SONUÇ OLARAK ;
 Tam bir fiziksel uygunluk, üst düzey performansın temelidir. Bunu
sağlamak, ihtiyaçlara uygun düzenlenmiş antrenmanlarla mümkündür.

Yararlanan Kaynaklar:
Helsen Werner, Performance Training in Football Refereeing, UEFA
referees Committee,2005
Kuhnle,Robert Leroy, Assessing Soccer Referee Performance Using Work
Sample And Conventional Testing Methods, Old Dominion Universty
Carlo Castagna, Stefano d'ottavıo, The Relationship Between Selected
Blood Lactate Thresholds and Match Performance in Elite Soccer
Referees, Italian Soccer Federation and Italian Referees
Association , Roma, Italy
The British Columbia Soccer Association's Referee Program,
BCSOCCER.NET