ÑANDUTI GUARANI ÑE’Ẽ MOMBARETERÃ
PLATAFORMA POR LA NORMALIZACIÓN DEL GUARANI
Mba’ére ha ma’erãpa ko Ñanduti. Por qué y para qué esta Plataforma
Fundación Yvy Marãe’ỹme rohecha opavave aty guarani rehe ñamba’apóva heta mba’e jahupytyha jajúvo joaju rupi; Léi Ñe’ẽnguéra rehegua hína mba’e tuichavéva jahupytyva’ekue. Katu rohechakuaa hetaiterei gueteri tekotevẽ guarani ha indigenakuéra ñe’ẽ imbarete, hesãi ha añetehápe oñemomba’e hag̃ua. Upévare rohecha ñamopyatãveva’erãha joaju opaite aty ohayhúva ñe’ẽ ha teko ndive, jahechápa oñondivepa ñañomombarete ha ñañehenduka mamo tekotevẽhápe. Opa ko’ã mba’e rehe ropeipirũ mayma tetãygua organización-pe ñamoheñóivo peteĩ joajuvusu ikatúva héra Ñanduti Guarani Ñe’ẽ Mombareterã – Plataforma por la normalización de la lengua guaraní, jahechápa pe guive jaiguyru mbareteve tape ikatu hag̃uáicha guarani imbarete tetãyguakuéra apytépe, ha jajejopy Estado-pe ojapo hag̃ua hembiaporã tee ñe’ẽ rehegua, ombojojávo guarani castellano ndive ñe’ẽ tee háicha, ha ijykére oñemomba’e, ojehapyaty ha oñeñangareko tekotevẽháicha ñene pehẽngue indígena-kuéra ñe’ẽ rehe.
Las grandes conquistas como la Ley de Lenguas, la Secretaría de Políticas Lingüísticas, y la próxima Academia de la Lengua Guaraní fueron alcanzadas gracias a trabajos conjuntos entre instituciones e individualidades. Por ello vemos como un desafío histórico tejer un Ñanduti entre todas las instituciones, organizaciones y grupos que quieran aportar en el fortalecimiento de las lenguas paraguayas..
Mba’epahína ko ÑANDUTI
Ñanduti Guarani Ñe’ẽ Mombareterã ningo tetãyguakuéra aty joajuvusu oiguyrúva tape ikatu hag̃uáicha guarani ha mayma Paraguái ñe’ẽ ojehapyaty, oñemyasãi ha imbarete ko’ẽreíre, jahechápa Paraguáipe añete opa ñe’ẽ he teko oikove jekupyty ha ykekópe, ha anivéma ñokarãi ha johechagípe. Pype oikekuaa oimeháichagua organización, Paraguái térã tetã ambuepegua, omoirũséva guive. Partido político ha Estado pegua aty añoite nda’ijái pype.
La Plataforma por la Normalización de la Lengua Guaraní es una instancia de coordinación de organizaciones de la sociedad civil, que unen sinergias buscando el fortalecimiento del bilingüismo y multilingüismo paraguayos, así como la construcción de una nación intercultural, donde se respeten los derechos lingüísticos y culturales, promoviendo la utilización en forma coordinada de las dos lenguas oficiales, a fin de fortalecer la democracia. La misma está conformada por distintos sectores de la sociedad civil, a nivel local e internacional, que puedan aportar a la normalización y la normativización del guaraní y de las demás lenguas habladas en el país, especialmente las indígenas, a través de la aplicación de la Constitución Nacional, Ley de Lenguas, la Declaración de los derechos lingüísticos y otras normativas nacionales e internacionales en materia lingüística.
La intención es que “Ñanduti” sea lo más plural posible, y que esté integrado por diversas organizaciones, instituciones, grupos culturales, sindicatos, empresas, etc., que deseen aportar para el fortalecimiento y normalización de la lengua mayoritaria del Paraguay.
Jehupytyrã: Objetivo
1. Oñembojoaju tetãyguakuéra organización guarani ha mayma Paraguái ñe’ẽ teekuéra rehehápe. Unir sinergias entre organizaciones e instituciones a favor del guaraní y demás lenguas habladas en Paraguay.
2. Oñemombarete guarani ñe’ẽ jeporu tetãyguakuéra apytépe ha Estado ryeapýpe. Fortalecer el uso de la lengua guaraní en la sociedad y en el Estado.
3. Oñepytyvõ ha ojejopy Estado ha mburuvichakuérape omoañetévo derécho ñe’ẽ rehegua, Léi Guasu, Léi Ñe’ẽnguéra rehegua ha opavave apopyrã ñe’ẽ ha teko rehegua. Acompañar al Estado y a las autoridades nacionales a fin de garantizar los derechos lingüísticas y la aplicación de la Constitución Nacional, La Ley de Lenguas y demás disposiciones referentes a las lenguas.
4. Ojeiguyru tape opavave tetãygua oñemongu’e ha oguata hag̃ua jojarekópe, ikatu hag̃uáicha jahupyty tetã hekojoja ha hekokatuvéva. Vertebrar políticas que apunten a la construcción de una sociedad inclusiva y justa, un país para todos y para todas.
Ikatúva oike pype:
Hasta el día de su fundación, cualquier organización puede integrar el Ñanduti, para ello las instituciones que estén interesadas deberán expresar su interés por correo electrónico o por teléfono y participar en la asamblea del día 12 de junio. Posterior a su conformación, las organizaciones que desean integrarlo deberán solicitar por escrito su incorporación, que será estudiado y aprobado en la plenaria mensual de miembros.
Hetepy: Estructura
Ñanduti Guarani Ñe’ẽ Mombareterã ningo ndaha’emo’ãi aty guasu peteĩ, ha’éta uvei organización kuéra joaju. Ikatu oreko peteĩ motenondehára ha peteĩ pytyvõhára, ojeporavótava amandajépe ha omotenodekuaáva ko joaju peteĩ ary pukukue. Ñanduti pypeguakuéra ojojuhukuaa opaite jasýpe peteĩ jey, ha pépe ohesa’ỹjo tembiapokue ha omohenda tembiaporã. La Plataforma no será una superestructura, sino una instancia de coordinación de organizaciones e instituciones; la propuesta es que cada año se alija un/a coordinador/a y un/a secretario/a que firmarán por la Red los documentos que hagan falta. Se plantea que una vez al mes se reúnan uno o más representante de las organizaciones en una plenaria, y que los trabajos se coordinen por medio de las redes sociales.
Omoñepyrũtavakuéra: fundadores
1. Fundación Yvy Marãe’ỹ
2. Ateneo de Lengua y Cultura Guaraní
3. Sindicato Nacional de Educadores Jekupytyrã
4. Coordinadora Nacional de Organizaciones de Mujeres Trabajadoras Rurales e Indígenas (Conamuri).
5. Biblioteca Pública Atyra Angatuveve
6. Ta’ãngambyry guarani –Televisión en guaraní Ayvu marãne’ỹ
7. Sindicato de Periodistas del Paraguay
8. Guarani Raity
9. Instituto Técnico Superior de Estudios Culturales y Lingüísticos Yvy Marãe’ỹ
La asamblea de conformación del Ñandutí será el día martes 12 de junio, de 11:00 a 12:30 hs, en el local de la Fundación Yvy Marãe’ỹ, sito en la calle Coronel Romero 318 y Coronel Bogado. Teléfono: 021-580548.
Ñañoha’arõ joaitéta.
Jesarekorã: Todas estas ideas son propuestas. Las instituciones que quieran integrar la Plataforma pueden ampliar, corregir, sugerir ideas, de manera a contar con un documento más completo para el 12 de junio.
Consejo Directivo Fundación Yvy Marãe’ỹ