Aike ajúvo mbeguekatu ko atýpe heta tapicha ikatupyryetéva oîháme,
ikatuhápe jajuhu opaichagua tembiapo porâ. Che ahai’aína che
retâminígui, Taragui, che táva Colonia Carlos Pellegrini-gui, ama’ê
jave ko ypa iporâmba jepévare hérava Laguna Iberá (Yvera ñamoî
porâséramo).
Chemitâ guive aikuaaseve guaranígui ha akakuaave jave ahávo ahechakuaa
mboyvéma opyta oúvo umi oñe’êva _ ha oñe’êséva_ guaraní ápe che
retâminíme. 15 ary ambotýmarô añepyrû ambopu mbaraka ha ajapysaka
polka-re ahenduségui pe avañe’ê ipu porâ asýva che apysápe. Upémarô
ahechakuaa oimeha heta ñe’ê ore ndoroipurukatúiva Taraguípe ha
ndaikuaái mba’épa he’ise. Upéare añeha’â ajejure oikuaavévape
tachepytyvô, ha sapy’ánte ajetopa teî ñe’êryrúre Pa’i Guasch
rembiapokue. Upe guive añemo’aranduve sa’i sa’i ha péichante añeha’â
ahávo ko’ângaite peve.
Aikuaa oime ojuavyhápe ore ñe’ê Taragui pegua pe guaraní Paraguái
peguágui ha ahechakuaa katu oimeve ijojahápe ha upépe jajekova’erâ
jaguata haĝua oñondivepa.
Ápe Taraguípe pehendúne: kóa iporâ, amóa katu ijaigue (= ivai).
Pejúpotapa pende avei? (= pejútapa peê avei?). Ndipovéima mba’eve (=
ndaiporivéima). Ha pehendúne katuete oje’éva: ha’e okarúva’e isy
rógape, oguapyva’e okára, osapukáiva’e oka’urôma. Omba’apo’oína,
ama’ê’aína, rehoreína, ha oimeve ko’âicha. Umi ñe’ê niko
Taraguirekotee pegua voínte ha hi’â chéve ndahetái ojuavyhápe Paraguái
ñe’êgui, hetave katu oime ndoroikuaavéivama oreresaraipa haguérente
ore ramoikuéra ñe’êgui.
Péichako che pomomaitei ha asê mboyve ahejase peême (pendéve,
Taraguípe) peteî tembiapo’i ahaiva’ekue amo 2005-re. Ha pe ára ambuépe
ahai avei karaiñe’ême.
Tapeiko porâmbake, Ñandejára oipotáma guive.
José Ramón Frete
Yvera, Taragui Retâmini.