Ko-árape ojapohína 101 áño heñoihague peteï ñande rapicha paraguái ombopuporäitemi vaekue vandoneon ha oisämbyhykuaaitemi vaekue puraheihára aty. Nereo Alvarenga niko hi’arapáy vaekue Caballero yvýpe, peteï 12 jasypópe 1909 jave. Oñemoarandu Juan Villalba ndive vandoneon. 1940 guive omba’apo Ladislao Orrego orkéta típikape ha 1942=pe oho oiko Puerto Pinasco=pe, upépe ofunda ypy ijorketarä, oïhápe 7 puraheihára.
Upe távape omomýi ñepyrü vaekue avei mitärusukuéra vánda, upéramo ojepytaso ijykére pa-i Juan M. Cassanello. Heta atyguasu omboguyguy hekove pukukue, umíva apytépe oï: Típica Hnos. Vázquez; Típica ha Jazz, Alberto Evans omyakäva; Gran Orquesta Típica Panamericana, omyakäva Luís Cañete; Gran Orquesta Típica Bolsi, omotenondéva Kurt Lewinson. 1970 dékadape omoheñói Ybytymíme musikokuéra vánda. Omano Paraguaýpe peteï 13 jasypoteïme 1982=me.