چهارشنبه سوری و ایده های سبز, کاری از گروه تحلیلگران انقلاب سبز قدرت بازدارنده موشکی ايران، ببری با دندان کاغذی

[pouya green]

کاری از گروه تحلیلگران انقلاب سبز

لینک دانلود:تحلیل

هواداران جنبش سبز خود را برای حضوری متفاوت در مراسم چهارشنبه سوری آماده میکنند. در این زمینه ایده ها و طرح های متعددی پیشنهاد شده است. قضاوت در خصوص این ایده ها باید با توجه به دو معیار مهم صورت گیرد: یکی امکان اجرا و دوم تاثیر آن در تقویت جنبش سبز. در این یادداشت به برخی ملاحظات در خصوص چهارشنبه سوری خواهیم پرداخت.

پس از مراسم 16 آذر این امر مشخص بود که حضور در تظاهرات مناسبتی به نهایت ظرفیت خود رسیده است و از این پس تظاهرات مناسبتی به تنهایی دستاورد یا امتیاز جدیدی برای جنبش نخواهد داشت. در عمل روزهای عاشورا و 22 بهمن، با شکست کودتاچیان به پایان رسید، اما این شکست با پیروزی ملموس سبزها همراه نبود. چرا که شکست کودتاچیان در عرصه عمومی و گفتمانی پیشتر حاصل شده بود. در چنین شرایطی به روز چهارشنبه سوری که نه یک مناسبت سیاسی، بلکه یک آیین ملی و مردمی است، نزدیک میشویم. در این حال همچنان شاهد تحرک جریانی هستیم که مانند 22 بهمن از یکسره کردن کار سخن میگوید و احتمالا در فردای چهارشنبه سوری از "شکست" دم خواهد زد! بنابراین سبزها باید خود را در برابر وسوسه هایی همچون ضربه نهایی، یکسره کردن کار، فتح مراکز دولتی و مانند آن واکسینه کنند. اما به غیر از ایده های تخیلی، سه دسته پیشنهاد در خصوص چهارشنبه سوری ارائه شده است که هر کدام دارای نقاط قوت و ضعف مختص خود هستند. آن چه مهم است این است که منطقی ترین پیشنهادها مورد توجه قرار گیرد و حتی الامکان به صورتی یکدست عمل شود.

یک رویکرد به عدم برگزاری مراسم عادی و معمول چهارشنبه سوری معتقد است و به جای آن حضور میلیونی در بهشت زهرا در آخرین پنج شنبه سال را توصیه میکند. این کار شاید از نظر سیاسی بسیار موثر و کوبنده باشد. با وجود سر و صدا و تلفات سالیانه، اتخاذ سیاست سکوت و عدم برگزاری جشن، بهترین شیوه برای نشان دادن قدرت اجتماعی جنبش سبز خواهد بود و سرکوبگران این سکوت را به مثابه یک قدرت عظیم و تهدید آمیز تجربه خواهند کرد. آنها به این نتیجه میرسند که نیرویی که بتواند یک شهر 10 میلیون نفری را در شب چهارشنبه سوری "ساکت" نگه دارد، اگر اراده کند، میتواند شهر را به راحتی "شلوغ" کند.

اما تجارب پیشین نشان داد که بهترین ایده، ایده ای است که علاوه بر بدیع بودن، قابل اجرا هم باشد. همچنین بسیاری معتقدند که جنبش در حال حاضر بیشتر از نمایش قدرت، نیازمند تقویت همبستگی و غلبه بر احساس بیگانگی و انزوایی است که حاکمیت ترویج و تزریق کرده است. همچنین این ایده نیازمند کار تشکیلاتی است و همانطور که در شبکه های اجتماعی اشاره شده است، همه برگزار کنندگان این جشن، لزوما سبز نیستند و ممکن است بخواهند از ترقه و آتش استفاده کنند. بنا براین امکان اجرای این ایده با ابهام رو به روست، هر چند تاثیر سیاسی و اجتماعی آن غیر قابل انکار است.

رویکرد دوم استفاده تهاجمی از ترقه و مواد انفجاری برای دور کردن پلیس و نیروی سرکوب را توصیه میکند. بر این اساس میتوان از چهارشنبه سوری به عنوان یک فرصت مناسب استفاده کرد و نیروهای سرکوب را به نحوی به یاد ماندنی، مورد تحقیر و تمسخر قرار داد و بخشی از آزار و اذیت های هشت ماه اخیر را جبران نمود.

باید توجه داشت که یک جشن آئینی و مردمی را یا باید برگزار کرد یا این که به نشانه اعتراض لغو کرد. از این نظر نمیتوان یک جشن را بیشتر برگزار کرد! بنابراین این روش در عمل به سبز کردن چهارشنبه سوری منجر نخواهد شد، بلکه به انتقام کشی و درگیری بین سبزها و نیروهای سرکوب دامن خواهد زد و فضای امنیتی را تداوم خواهد بخشید. علاوه بر این باید دانست که فرماندهان سپاه و حامیان کودتا از کشته یا زخمی شدن یک یا چند سرباز وظیفه نیروی انتظامی به شدت استقبال کرده و با "شهید سازی" سرکوب جنبش سبز را توجیه خواهند کرد. بنابراین هر نوع بلوا و آشوب به تضعیف موقعیت سیاسی رهبران جنبش و در نهایت به زیان جنبش مدنی منتهی خواهد شد.

سومین رویکرد با پیشنهاد راه حل میانه، در عین برگزاری مراسم معمول چهارشنبه سوری، در صدد است که مراسم را به گونه ای متفاوت از سالهای اخیر اجرا کند تا ضمن اجرای این جشن مردمی، روحیه همبستگی و همدلی در ملت دمیده شود و در عین حال نفوذ و قدرت جنبش سبز نیز به رخ کودتاچیان کشیده شود. محور اصلی این رویکرد، بازگشت به سنتهای قدیمی و کهن است و بر عدم استفاده از مواد منفجره و ترقه تاکید میشود. این ایده از قابلیت اجرای خوبی برخوردار است و این مزیت را دارد که توقعات را افزایش نمیدهد و در عین حال از چند دستگی و تفرقه مردم جلوگیری میشود. به عبارت دیگر حرکتهای معمول مثل ترقه و آتش بازی "تحریم" نمیشود و ضمن آن حمله به مراکز دولتی یا نیروهای امنیتی هم در دستور کار قرار ندارد و به این ترتیب اتحاد مردم در برابر دولت غاصب حفظ میشود و امکان برگزاری تظاهرات پراکنده، سر دادن شعار و تهیه فیلم و عکس فراهم می گردد.

اما با توجه به سابقه دولت کودتا و نیروهای سپاه، بعید است که درگیری و برخورد با طرح و نقشه قبلی و تحریک آمیز از سوی نیروهای حامی کودتا صورت نگیرد. نمونه این امر در پروژه "پایگاه مقداد" مشاهده شد که در آن کودتاچیان از طریق یک حرکت ایذایی در شامگاه تظاهرات تاریخی سکوت، عده ای از شهروندان را به کام مرگ فرستاند، آن هم فقط برای این که بتوانند مدعی شوند که تظاهرات سکوت سبزها مسالمت آمیز نبوده است! بنا براین این رویکرد با تمام واقع بینی و مزایایی که دارد، یک نقطه ابهام بزرگ دارد و آن این است که موفقیت کامل آن در گروی همراهی نیروهای دولتی و عدم بحرانسازی آنان بستگی دارد. تجربه به سبزها آموخته است که به هیچ وجه نباید در مواقعی که در صدد برگزاری مراسمی جمعی هستند، به ضابطه مندی یا مسئولیت پذیری کودتاچیان امیدوار باشند. نباید فراموش کرد که کودتاچیان اصولا منشا اصلی بحران هستند و تداوم حیات آنان بدون بحران سازی به خطر می افتد. مهمتر از این، تجربه هشت ماه اخیر نشان داده است که طراحی کنش های سیاسی جنبش سبز، نباید با این ملاحظه که "بهانه" به کودتاچیان ندهد، صورت بگیرد. آنها همواره خود "بهانه" سرکوب را با طرح و نقشه قبلی مهیا میکنند. بنابراین ترک استفاده از ترقه و سایر وسایل مرسوم و معمول، به این تصور که "بهانه" از کودتاچیان گرفته شود بی فایده است و میتواند به دو دستگی در بین مردم منجر شود.

با توجه به پارامترهای فوق توجه به نکات زیر در آستانه چهارشنبه سوری میتواند در طراحی کنش های این روز مفید باشد:

1.حفظ اتحاد بین اقشار مختلف مردم، اعم از سبزها و غیر سیاسی ها و تلاش برای برگزاری مراسم به صورتی درخور: باید توجه داشت که صرف برگزاری این مراسم ملی و به ویژه ابراز و تجلی علنی شادمانی و سرزندگی ملت، برای یک حکومت غیر ملی به اندازه کافی دردناک است و همانطور که لغو مراسم مصداق تفریط است، باید از افراط و رفتارهای تهاجمی پرهیز کرد.

2.عدم برخورد و استفاده از فرصت برای سر دادن شعار و تهیه فیلم و عکس از تمام محلات: چهارشنبه سوری امسال یک تمرین مفید برای تظاهرات پراکنده به شمار میرود و اصل اساسی تظاهرات پراکنده پرهیز از برخورد و درگیری است. به عبارت دیگر، جا خالی دادن به معنی فرار نیست.

3.متانت و پرهیز از کین جویی و عقده گشایی: تقلیل دادن مبارزه مدنی به تقابل حسینی/یزیدی یا اهریمن/ اهورامزدا، به نفع جنبش نخواهد بود. تفکرات جامعه ستیز و گداپرور، واقعیتی است که مستقل از دولت کودتا و در مقیاسی ملی وجود دارد. آحاد یک ملت در وهله نخست، زمانی پای به مسیر دموکراسی میگذارند که بتوانند زیستن مسالمت آمیز با یکدیگر و احترام به نمادهای یکدیگر را عملا اثبات کنند. از این نظر تکرار الگوی رفتار کودکانه حکومت که هر سال پرچم کشورهای دیگر را به آتش میکشد، یک حرکت مدنی سازنده نیست و در واقع خالی کردن دق دلی به شمار میرود. در منازعات سیاسی، خالی کردن دق دلی و عقده گشایی عملا به معنی اعتراف ضمنی به ناتوانی از تغییر وضعیت موجود تلقی خواهد شد و در نهایت به سیاست گریزی و بیگانگی از عرصه مدنی منجر خواهد گردید. بنابراین ضرورتی در به آتش کشیدن عکس شخصیتهای سیاسی – هر چند منفور – نیست. در عین حال هم لازم نیست که با کسانی که با این عمل احساس شادی میکنند، به صورتی سرکوبگرانه برخورد کرد؛ در این روز باید اجازه داد که هر کس به شیوه مطلوب خود به شادی و پایکوبی بپردازد.

4.یک راه مناسب و شایسته برای مدیریت فضای اجتماعی در روزهای پایانی سال، این است که شخصیتهای جنبش – یا همسران آنها یا مادران داغدار، حضور خود در مزار شهدا در پنج شنبه آخر سال را اعلام کنند. این امر علاوه بر فرسایش نیروی سرکوب، از التهاب بیش از حد در مراسم چهارشنبه سوری نیز جلوگیری خواهد کرد.

جنگ نرم، محاربه و اعدام

Share

 Today at 7:55pm

کاری از گروه تحلیلگران انقلاب سبز

مدتی است که مفهوم جنگ نرم از مجموعه گفتاری راس نظام خارج شده است و همزمان با آن تعدادی از بازداشت شدگان – از جمله دکتر ملکی – به محاربه متهم شده اند. به موازات این امر شاهد تکرار پروژه اعدام در ملاء عام در برخی شهرستانها هستیم، امری که احتمالا به خاطر نوع اتهام محکومان و دوری از پایتخت، با واکنش تندی در جامعه مواجه نشد.
از منظر تحلیل محتوا، پایان نظرورزی رهبر نظام در خصوص جنگ نرم میتواند به معنای آمادگی فرقه حاکم برای یک درگیری نظامی (به خصوص با اسرائیل) تلقی شود. این امر به ویژه با سخنان رئیس دولت کودتا درخصوص آماده شدن اسرائیل برای یک حمله نظامی در بهار یا تابستان آینده به سادگی از نیاز کودتاچیان به یک درگیری محدود نظامی خبر میدهد. اما در این مقاله به ابعاد داخلی خروج جنگ نرم از گفتار حاکم میپردازیم.

زوال گفتمانی

جنگ نرم در گفتمان رسمی یک نشانه از سرکوب ایدئولوژیک مخالفان و منتقدان فرقه حاکم به شمار می آید. بر این اساس افرادی مانند دکتر ملکی یا سایر کسانی که با قلم و بیان برای تغییر یا اصلاح وضعیت موجود تلاش میکنند، جنگجو یا برانداز نرم محسوب میشوند و قاعدتا باید به شیوه های ایدئولوژیکی، عقیدتی و فکری منزوی و سرکوب شوند. این هدف در صورتی امکان پذیر خواهد بود که نظام از توان سرکوب ایدئولوژیک برخوردار باشد. اما فرقه حاکم در شرایط کنونی از توانایی سازماندهی و بسیج ایدئولوژیک توده های هوادار برخوردار نیست. در اینجا یک تفاوت ملموس بین توانایی نمادین و ظرفیت ایدئولوژیک حکومت با دهه شصت و حتی دهه 70 به چشم میخورد، دیگر توده های بیشمار حامی در بین نیست و سازماندهی تظاهرات "امت همیشه در صحنه" حق دفاع متقابل را برای طرف مقابل تایید میکند و این امر با خصلت نظامی فرقه حاکم در تضاد است.دقیقا به همین دلیل تجمع دار و دسته شبه نظامی ده نمکی در برابر دفتر روزنامه اعتماد ملی با واکنش به موقع سبزها لغو شد.

در این شرایط مفهوم جنگ نرم ابتدا از سرکوب ایدئولوژیک به سرکوب غیر فیزیکی تقلیل یافت و هک کردن، فیلترینگ و ارسال پارازیت تداوم یافت و به دستگیری و بازداشت فله ای تمام فعالان سیاسی تسری پیدا کرد. در ابتدا این امید وجود داشت که با مختل کردن همه مجاری ارتباطی، ضریب نفوذ رسانه های انحصاری دولت افزایش یابد. مجریان صدا و سیما موظف شدند اخبار رسمی را حتی الامکان در شکل و شمایلی شبیه به "ناجیه" و "نادر" بیان کنند و نیمی از برنامه های رسانه انحصاری به تسخیر مناظره های بی باکانه در آمد تا بازار رسانه های بیگانه کساد شود. وبسایتهای وابسته به محافل نظامی هم از انواع سرقت های ادبی، تحلیلی و کاریکاتوری از سایتهای مستقل خودداری نکردند. در این میان روزنامه کیهان هم به صورتی انقلابی از شوخی با آیات قرآن و تمسخر زبان آذری پرداخت… تا شاید نظر مساعد بخش های به اصطلاح "دین ستیز" یا "هنجارشکن" جامعه را جلب کند. اما هیچ یک از این تلاش ها نتوانست رسانه های دولتی و رسمی را از اغماء خارج سازد.

در چنین شرایطی بود که ناکارآمدی سرکوب ایدئولوژیک با ناتوانی کودتاچیان در سرکوب غیر فیزیکی جامعه مدنی همراه شد و فرقه حاکم به آخرین مرحله از زوال مشروعیت خود وارد شد و به صورتی ناگهانی و توجیه ناپذیر تمامی نظریه پردازی های آماتوری رهبر نظام در خصوص جنگ نرم گنار گذاشته شد و معترضان به محاربه متهم شدند. در این جا واقعیت به دو طریق از چارچوب گفتمان رسمی بیرون میزند و عمق بحران آن را آشکار میسازد:

اول این که بر اساس نظریه جنگ نرم، "دشمن" از فاز نظامی یا رویارویی سخت ناامید شده است و در عرصه های فرهنگی، دینی، سیاسی و نظری به صورت نرم به دشمنی خود ادامه میدهد. بر این اساس محاربه به عنوان یک تهاجم سخت، نشانه اشتباه فاحش رهبری است و ویژگی تدبیر او را مورد تردید قرار میدهد.

دوم این که قوانین موجود و منابع شرعی، حکم یا ردیفی برای نسخه های نرم محاربه در نظر نگرفته اند و اصولا چیزی به نام محاربه نرم در قانون مجازات اسلامی و در گفتمان رسمی وجود ندارد.

بنا براین طرح اتهام محاربه به معترضان غیر مسلح از قبیل استاد دانشگاه یا فعال اینترنتی به معنی ناتوانی گفتمان مسلط از سرکوب ایدئولوژیک مخالفان و پایان هژمونی یا تسلط گفتمان رسمی است. میتوان نتیجه گرفت که فرقه حاکم حتی از حذف سیاسی مخالفان (از طریق حبس، فیلترینگ و سایر روشهای اخلال) ناتوان شده است و طرح اتهام محاربه در خصوص معترضان، تایید و اعتراف رسمی حاکمیت به حذف فیزیکی منتقدان سیاسی است. اما کاربرد خشونت به شکلی که گفته شد، پرهزینه است و فرقه حاکم تلاش میکند که در این حوزه از نمایش قدرت فراتر نرود.

اعدام برای دستگرمی

تهدید به اعدام محاربان باید جدی و باور پذیر باشد، به همین دلیل در حالی که دستگاه ارعاب در برابر افرادی همچون تاج زاده ها و نبوی ها و میردامادی ها به زانو در آمده است، راه چاره را در قربانی کردن تعدادی دزد و قاچاقچی جستجو میکند. نمایش اعدام در عرصه عمومی یکی از قدیمی ترین و کارآمد ترین شیوه های ایجاد هراس است. در این مسیر دستگاه ارعاب کار خود را به صورت "پایلوت" و از متهمانی شروع میکند که مجازات آنان حتی الامکان توجیه پذیر تر باشد. سهل است مخالفت با حکم اعدام یا نمایش آن در ملاء عام، از قابلیت پذیرش عمومی کمتری در سطح جامعه برخوردار باشد. اما اصرار بر نمایش خیابانی اعدام، آن هم پس از وقایع اسفناکی مثل درگیری خونین سیرجان، فرصتی است مناسب که ارعاب را به مایه تجدید روحیه نیروهای وفادار تبدیل میکند و علاوه بر این برای سازماندهی باقی مانده توده های مرعوب حاکمیت به کار میرود. هراس، به گفته هانا آرنت مانند قانون نیست که برای نهی کردن به کار رود، بلکه برای امر کردن و هدایت کردن توده ها به کار میرود؛ یعنی به پیروان میگوید که چه باید کرد تا موافق میل تاریخ، طبیعت یا خدا [یا نماینده آن] باشد.

و در پایان

نمایش های خیابانی اعدام در برخی شهرستانها، تحت هر اتهامی که صورت گرفته باشد، حرکتی است سیاسی که با وجود احتمال به آشوب کشیده شدن (مانند سیرجان) از سوی کودتاچیان پیگیری میشود تا پتانسیل اعتراض در جامعه محک زده شود. صرف نظر از مخالفت با نفس اعدام، نمایش اعدام در عرصه عمومی بارز ترین نمونه تجاوز هدفمند دولت به عرصه عمومی است که لازم است به صورتی "مدنی" و "عمومی" مورد اعتراض قرار گیرد.

میرحسین موسوی یکی از رهبران مخالفان در ایران در دیدار با مصطفی تاج‌زاده بر ادامه ایستادگی تا رسیدن به هدف تاکید کرده و محمد خاتمی، رییس جمهور پیشین ایران نیز ابراز امیدواری کرده است که همه زندانیان سیاسی تا پایان سال آزاد شوند.

به نوشته سایت اینترنتی «کلمه» میرحسین موسوی روز پنج‌شنبه در دیدار با مصطفی تاج‌زاده با تقدیر از مقاومت وی در زندان گفته است: « همه می‌ایستیم تا به هدفمان برسیم..»

تاکید دوباره میرحسین موسوی بر ادامه اعتراض‌ها نسبت به نتایج انتخابات ریاست جمهوری در ایران در حالی است که به تازگی آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی یک بار دیگر با دفاع از «سلامت» این انتخابات از آن با عنوان «نقطه قوت نظام» یاد کرده و گفته است کسانی که این انتخابات را زیر سوال می‌برند، « خودشان خود را از کشتی نظام بیرون می‌اندازند.»

این در حالی است که مصطفی تاج‌زاده اندکی پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری خرداد ماه در سخنانی پیش‌بینی کرده بود، با حضور گسترده مردم در انتخابات، نامزد اصلاح طلبان پیروز میدان خواهد بود و نگاه داشتن محمود احمدی نژاد بر سر قدرت تنها با انجام یک«کودتا» ممکن خواهد شد.

 

بیشتر بخوانید:

• مصطفی تاج‌زاده پس از تحمل ۹ ماه حبس آزاد شد
• تاج‌زاده و بهزاد نبوی تلفنی با خانواده خود صحبت کردند

آقای تاج‌زاده که در نخستین روزهای پس از انتخابات ریاست جمهوری خرداد ماه بازداشت شده بود، پس از تحمل ۹ ماه زندان، شامگاه روز چهارشنبه به طور موقت آزاد شد.

این فعال سیاسی سرشناس اصلاح‌طلب و عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بخش عمده‌ای از زمان بازداشت خود را در سلول‌های انفردای و بندهای متعلق به سپاه پاسداران گذرانده است.

همچنین گفته می‌شود وی در زندان برای انجام مصاحبه‌های تلویزیونی و «اعتراف» علیه اصلاح‌طلبان و نقد عملکرد سیاسی خود تحت فشار بود، اما برخلاف برخی از بازداشت‌شدگان هیچ‌گاه تن به این اعترافات اجباری و شرکت در برنامه‌های تلویزیونی نداده است.

به دنبال آزادی مصطفی تاج‌زاده علاوه بر میرحسین موسوی و همسرش زهرا رهنورد، شمار دیگری از شخصیت‌های اصلاح طلب، به ویژه محمد خاتمی، رییس جمهور پیشین ایران و مهدی کروبی، یکی دیگر از نامزدهای معترض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری نیز به دیدار وی شتافته و از مقاومت ۹ ماهه او در زندان تقدیر کردند.

معاون سیاسی پیشین وزارت کشور ایران در دوران اصلاحات در این دیدارها به تشریح رویدادها در دوران ۹ ماهه بازداشت خود پرداخته است.

محمد خاتمی، رییس جمهور پیشین ایران در دیدار با مصطفی تاج‌زاده ضمن تبریک آزادی وی به اعضای خانواده‌اش ابراز امیدواری کرده است، «تا پایان سال تمامی زندانیان سیاسی آزاد شوند و سال نو را در کنار خانواده‌های خود آغاز کنند.»

هر چند در روزها و هفته‌های گذشته شماری از بازداشت‌شدگان رویدادهای پس از انتخابات ریاست جمهوری در ایران به طور موقت و با پرداخت وثیقه‌های سنگین آزاد شده‌اند، با این حال همچنان ده‌ها تن از چهر‌های رسانه‌ای و سیاسی و نیز شمار زیادی از تظاهرکنندگان همچنان در زندان به سر می‌برند.

روز چهارشنبه همچنین آیت الله بیات زنجانی، از مراجع تقلید در یک تماس تلفنی با مصطفی تاج‌زاده با وی گفت و گو کرده و از آزادی وی ابراز خشنودی کرده است.

یاسر خمینی، یکی از نوادگان آیت‌الله خمینی نیز به همراه برخی از اعضای دفتر رهبر پیشین جمهوری اسلامی روز پنج‌شنبه با تاج‌زاده دیدار کرده است.

محسن امین‌زاده، سعید حجاریان،هاشم آغاجری، مرتضی الویری، ابولفضل قدیانی، محسن صفایی فراهانی، محمد سلامتی، سعید شریعتی، شهاب‌الدین طباطبایی ، محمدعلی ابطحی، موسوی لاری و علی مزروعی از دیگر شخصیت‌های اصلاح‌طلب هستند که خبر دیدار آنها با تاج‌زاده در سایت‌های خبری نزدیک به اصلاح‌طلبان منتشر شده است.

قدرت بازدارنده موشکی ايران، ببری با دندان کاغذی؟

پرتاپ آزمایشی موشک نور در ایران

۱۳۸۸/۱۲/۲۰

رضا تقی زاده (تحلیلگر سیاسی)

 سرگی لاوروف وزير خارجه روسيه چند روز پس از آنکه وزير دفاع جمهوری اسلامی از توليد دو نوع موشک تازه موسوم به " قايم" ( ضد هليکوپتر) و " طوفان-۵ " ( ضد تانک و نفر بر زرهی) در ايران خبر داد، اعلام داشت، ايران موشکی که قادر به رسيدن به خاک اروپا باشد در اختيار ندارد و بعيد است که در آينده قابل پيشبينی نيز به چنين ظرفيتی دست پيدا کند.

هرچند که اهميت موشک های تازه آزمايش شده " قايم " و " طوفان–۵ " در برد موثر آنها نيست، و اظهارات لاوروف نيز با اين هدف صورت نگرفته که قابليتهای موشکی ايران را کم ارزش جلوه دهد، همزمانی آزمايش های موشکی اخير ايران با اظهارات روز چهار شنبه وزير خارجه روسيه، فرصتی است برای ارزيابی وجهی از توان واقعی موشکی ايران.

نمايش موشکی تازه ايران و اظهارات لاوروف در شرايطی صورت ميگيرد که جامعه جهانی اعمال تنبيهات تازه ای را بمنظور متوقف ساختن برنامه های اتمی جمهوری اسلامی در دست بررسی دارد. از اين لحاظ، حساسيت های امنيتی ناشی ادامه برنامه های توسعه اتمی ايران، در ارتباط تنگاتنگ با برنامه های توسعه موشکی جمهوری اسلامی قرار گرفته است و بی ترديد هدف اقدامات باز دارنده آينده خواهد بود.

در تعارض آشکار با رفتار های هر کشور ديگری درجهان، شايد بجز کره شمالی، ايران حتی پيش از عملياتی شدن هر يک از سلاح هايی که در شرف فراهم آمدن اند، از ميزان کارايی های شگرف و توليد انبوه آنها خبر ميدهد. در ساير کشور های جهان اين نکات، در صورت واقعيت داشتن، در رديف اخبار محرمانه دفاعی است.

دليل اين نوع بر خورد ايران با گزارش های مرتبط با بدست آمدن قابليت های نظامی و سلاح های موشکی، استفاده از بعد تبليغاتی خبر است، و نه قابليت نظامی آنها. اعلام خبر دستاورد های موشکی تازه، در کنار مبادرت به مانور های نظامی، اغلب در شرايطی صورت ميگيرد که تهديد های خارجی عليه جمهوری اسلامی افزايش مييابند.

تکرار اين الگوی رفتاری از سوی جمهوری اسلامی، نه تنها از سوی ناظران تخصصی و کشورهای خارجی، که حتی نزد رسانه های خبری متعارفی نيز بعنوان يک عکس العمل شناخته شده تلقی و در نتيجه ارزش خبری خود را از دست داده است.

بدون توجه به سياست های تبليغاتی جمهوری اسلامی در جهت بزرگ نمايی قابليت های نظامی تازه بدست آمده، و يا کيفيت و کميت نو آوری های تسليحاتی، منجمله ساخت زير دريايی، هواپيماهای جت جنگنده و غيرو، ارزيابی بضاعت واقعی موشکی ايران که بخش مهمی از مسئوليتهای دفاعی و قدرت باز دارندگی در مقابل تهديد های نظامی خارجی به آن محول شده است، ميتواند آشنايی بيشتر با ضريب دفاع پذيری و ميزان امنيت ملی ايران را تا حدودی تسهيل سازد.

 

بیشتر بخوانید:

احمدی‌نژاد از پرتاب «موفقيت آميز» موشک سجيل-۲ خبر داد

 

توان دفاع نظامی و ظرفيت بازدارندگی ايجاد شده در هر کشور، ميبايد در مقايسه با قدرت و ظرفيت کشور دشمن صورت بگيرد. در انجام اين مطالعه مقدماتی امنيت ملی، و در ايجاد بضاعت های دفاعی متناسب ، خطر های فوری و شماره يک را با خطر های آتی و خطر های بالقوه و خطر های احتمالی در يک رديف قرار نميدهند.

الويت های دفاعی کشور معمولا به خطر های فوری تر داده شده و آرايش های دفاعی و ظرفيت های ايجاد شده نيز ابتدا متوجه مقابله و يا خنثی ساختن اين گونه خطر ها است. با توجه به تغييرات در ژئوپوليتيک هر منطقه و جغرافيای سياسی هر کشور معادلات دفاعی و دکترين امنيت ملی هر کشور نيز ميبايد مورد تجديد نظر قرار گيرد.

بعنوان مثال، اتحاد شوروی ۳۰ سال پيش دشمن ايران تلقی ميشد و لی يک خطر غير فوری و بالقوه بود. ايران در آن دوران برای مقابله با خطر بالقوه شوروی، ضمن طرح يک برنامه دفاعی ميان مدت و دراز مدت که در اجرای آن ميبايد قابليت دفاع در مرزهای شمالی و همچنين ظرفيت دفاع استراتژيکی ايران افزايش يابد، از راه عادی ساختن مناسبات سياسی و توسعه روابط تجاری و حتی داخل شده در معاملات نظامی و خريد تجهيزات روسی برای ارتش ( بخصوص وسايل حمل و نقل و توپخانه) ، سعی در کاهش خطر ياد شده و دورتر ساختن آن داشت.

در آن زمان عراق دشمن شماره يک و خطر فوری تلقی ميشد و توان دفاعی ايران نيز در درجه اول برای مقابله موثر با اين خطر ايجاد شده بود. انهدام هسته اصلی مديريت ارتش و خنثی ساختن توان دفاعی ايران توسط رژيم انقلاب اسلامی، و بدليل احساس خطر براندازی از جانب ارتش، دشمن شماره يک خارجی يعنی عراق را در موقعيت هجوم به ايران قرار داد که نتيجه آن ويران ساختن ۵ استان غربی و جنوبی، يک ميليون کشته و زخمی، ۱۰۰۰ ميليارد دلار زيان مالی و دهها سال عقب ماندگی اقتصادی بود.

اينک نه روسيه که جانشين شوروی شده، و نه جمهوری های کوچک باقی مانده از آن که هم مرز ايران شده اند، و نه عراق که نيروی دفاع خارجی آن از ميان رفته، خطر نظامی درجه يک عليه ايران بشمار نميروند.

روابط ايران با روسيه، مبتنی بر روابط نزديک کاری و در بسياری زمينه های روابط دوستانه است. روسيه بيش از هر کشور ديگری در جهان مخالف تعرض نظامی به ايران است. از اين لحاظ در شرايط کنونی نميتواندد خطر نظامی فوری عليه ايران تلقی شود.

عراق که مانند روسيه ( بازمانده شوروی سابق ) تغيير نظام حکومتی را در سال ۲۰۰۳ تجربه کرده ، ضمن از دست دادن ظرفيت نظامی سابق، در شرايطی نيست که بتوان آنرا خطر فوری امنيتی برای ايران تلقی کرد.

خطر نظامی فوری کنونی عليه ايران، بدليل تغييرات سياسی و حکومتی سی سال گذشته در داخل کشور، و همچنين تغييرات منطقه ای، منجمله تغيير حکومت در عراق و افغانستان، دو کشور اسرائيل و آمريکا بحساب می آيند.

با اين و جود، ظرفيت دفاعی و توان باز دارنده نظامی ايران دنباله اجرای طرحی است که در ميانه جنگ با عراق تدوين شده و از آن زمان، عليرغم تمامی تغييرات منطقه ای همچنان ادامه يافته است.

ايران در طول جنگ هشت ساله و در واکنش به توان موشکی عراق، و در شرايطی که تجديد قدرت نيروی هوايی خود را بدليل اعمال تحريمها، گرانی هواپيماها ی پيشرفته و همچنين نياز آنها به داشتن کادر های تعليم ديده، دور از دسترس ميديد، در سال ۱۹۸۴ و نزديک به چهار سال پس از آغاز جنگ، ابتدا به خريد موشکهای "اسکاد –بی " از بازار سياه پرداخت و بعد با اطلاع از برنامه دولت صدام در جهت ايجاد توان مستقل توليد موشکی ، با کمک کره شمالی و چين به ايجاد قابليتهای داخلی ساخت موشک پرداخت.

در طول بيست سال گذشته ايران، مانند ۲۰ کشور در حال توسعه ديگر مانند پاکستان، هند، کره شمالی به پيشرفت هايی در زمينه خود کفائی موشکی دست يافته است. ولی توان ايجاد شده موشکی، نه دارای قدرت دفاعی برای پوشش دادن به شهر های ايران در مقابل هجوم خارجی و نه دارای ظرفيت تخريبی کافی برای تکيه بر آن بعنوان يک نيروی باز دارنده است.

نيروی موشکی ايران، برای مقابله با عراق طراحی شده بود که حکومت گذشته آن از ميان رفته است. در شرايط کنونی، قدرت تخريب توان موشکی ايران بيش از هر نقطه ديگر جهان متوجه کشور های جنوبی خليج فارس است که عموما مسلمان نشين اند و عليرغم روشهای سياسی متفاوت، هيچيک خود را در خط دشمنی با ايران قرار نداده اند.

موشکهای بالستيک شهاب -۳ و سجيل ايران، ( و يا انواع بهبود يافته شهاب -۳ دی با برد ۱۳۰۰ کيلومتر ) آنطور که لاوروف نيز روز گذشته مورد تاکيد قرار داد، نه قادر به هدف قرار دادن امريکا، که حتی قادر به رسيدن به حاشيه اروپا نيز نيستند. از اين لحاظ عامل باز دارنده در برابر آمريکا و اروپا بحساب نميايند.

در شرايطی که تهران اصرار ميورزد هدف استفاده از سلاحهای کشتار جمعی منجمله سلاحهای اتمی، شيميايی و بيولوژيکی و ميکربی را تعقيب نميکند، موشکهای شهاب و سجيل حتی در صورت عبور از چتر های دفاع ضد موشکی بين راه و رسيدن به خاک اسرائيل، در صورت مجهز نبودن به کلاهکهای غير متعارفی، بدليل قدرت تخريب محدود، سلاح باز دارنده موثر محسوب نميشوند.

از اين لحاظ هر دو کشور امريکا و اسرائيل، بدون ترس از نيروی بازدارنده، امکان استفاده از گزينه نظامی عليه ايران را هميشه وارد ميدانند. بر اساس آشنايی با توانايی های موجود، در صورت بروز يک درگيری نظامی، آسمان ايران بروی قدرت آتش هر دو کشور ياد شده، يعنی امريکا و اسرائيل کاملا گشوده و بدون دفاع خواهد ماند. اين تجربه را جنگ هشت ساله با عراق به ايران آموخت. و لی تجربه جنگ با عراق در رويارويی با قدرتهای متفاوتی مانند امريکا و اسرائيل، تجربه اين متفاوت خواهد بود. در عمل توان ايجاد شده موشکی ايران در شرايط کنونی، و پيش از دست يافتن جمهوری اسلامی به سلاح های غير متعارفی، رشد دادن ببری است با دندانهای کاغذی

فریدون خاوند (تحلیلگر اقتصادی)

جمهوری اسلامی ایران برای جلب متحد در صحنه بين المللی، مبالغ کلانی را به صورت کمک های مالی و فنی در اختيار شماری از کشور ها به ويژه در آفريقا و آمريکا لاتين قرار ميدهد.

به گزارش خبرگزاری آسوشيتد پرس، لنين مورنو معاون رييس جمهوری اکوآتور دوشنبه هشتم مارس در تهران اعلام کرد ايران سه نيروگاه برقآبی با ظرفيت صد مگاوات در کشورش ايجاد خواهد کرد. او به جزييات بيشتر در باره ساخت اين سه نيروگاه و حجم کمک های ايران در اين زمينه، اشاره ای نکرد.

از سوی ديگر «شانا»، شبکه اطلاع رسانی نفت و انرژی وابسته به وزارت نفت جمهوری اسلامی سه شنبه نهم مارس به نقل از آقای موتاسا، نماينده رييس جمهوری زيمبابوه که در راس هياتی از تهران ديدن ميکند، گزارش داد ايران وعده داده است يکی پالايشگاه های زيمبابوه را بازسازی و خوراک آنرا تامين کند.

طی دوران زمامداری محمود احمدی نژاد، حجم کمک های مالی و فنی ايران به بعضی از جنبش های سياسی و نيز شماری از کشور ها افزايش يافته است، از آنجمله مشارکت در پالايشگاه های نفت در سوريه و سريلانکا، طرح های خود رو سازی و سيمان سازی در ونزوئلا، طرح خود رو سازی در سودان، کمک به دولت زيمبابوه برای ايجائ خط مونتاژ تراکتور و ميليون ها دلار کمک به کشور هايی چون گامبيا، کمور، نيکاراگوا، بوليوی، تانزانيا، آلبانی، کنگوی کينشاسا، اتيوپی، ميانمار، کنيا، ساحل عاج و غيره...

مقام های اقتصادی جمهوری اسلامی بار ها گله کرده اند که شماری از کشور های برخوردار ازاعتبار های مالی جمهوری اسلامی از جمله تانزانيا، سودان، نيکاراگوئه و کره شمالی از پس دادن بدهی هايشان به ايران خود داری ميکنند و قانون سال گذشته مصوب مجلس در زمينه وصول مطالبات معوق از اين کشور ها نيز تاکنون به جايی نرسيده است.

دنيای واژگونه

به منظر ميرسد که محمود احمدی نژاد نقش ايران را به عنوان يک «قدرت بزرگ» اقتصادی و سياسی جدی گرفته و اعطای کمک از سوی جمهوری اسلامی به شماری از کشور های جهان را طبيعی تلقی ميکند. او در گفتگوی تلويزيونی دوازدهم آذر ماه گذشته خود ميگويد : «ايران نه فقط در خاورميانه، بلکه ورای خاورميانه عنصر تعيين‌کننده در معادلات سياسی بوده است. آنها به ما نيازمند هستند، همه کسانی که می‌خواهند در دنيا نقش‌آفرينی کنند، بايد به خاورميانه بيايند و در اين منطقه به ايران نياز دارند. نه تنها در خاورميانه بلکه در کل دنيا به ايران نياز دارند، ايران امروز در آفريقا، آمريکای جنوبی، آسيا، اقتصاد جهانی و مناسبات سياسی جهانی حضور دارد.»

 

بیشتر بخوانید:

اقتصاد ايران : ثروت ملی در کام دولتی ناتوان

 

آقای احمدی نژاد از اين که کشورش برای مردم ونزوئلا خانه ميسازد سخت به خود می بالد و غرور خود را، با نقل اين خاطره چنين به نمايش ميگذارد : «از اتفاقات شيرين در ونزوئلا واگذاری يکی از واحدهای مسکونی ساخته شده توسط شرکت ايرانی به پيرزنی ونزوئلايی بود که خانه خود را تحويل می‌گرفت. اين خانم ابتدا با تشکر از ملت و دولت ايران و همچنين آقای چاوز به دو نکته اشاره کرد و اظهار داشت: پيش از دولت آقای چاوز هيچ مسوولی به مناطق فقيرنشين سر نمی‌زد و اعتنايی به اکثريت مردم محروم نمی‌کرد و دوم اينکه ايرانی‌ها برای ما خانه و رفاه می‌آورند - البته که آنها پول اين خانه‌ها را می‌پردازند - اما آمريکا برای ما پايگاه نظامی می‌آورد، دنيا ببيند ايران بمب نياورده، اقتصاد و رفاه را برای ما به ارمغان آورده است.»

با خواندن اين سخنان، اين احساس پيش ميآيد که دنيا واژگونه شده است. در سال ۲۰۰۸ بر پايه آمار صندوق بين المللی پول توليد ناخالص داخلی سرانه در ونزوئلا يازده هزار و چهار صد دلار و در ايران چهار هزار و ششصد دلار بود. چگونه است که ايران برای پيرزن ونزوئلايی، که ميانگين ثروت سرانه کشورش دو برابر و نيم ايران است، خانه سازی ميکند؟

کسی منکر آن نيست که ايران، با ۷۴ ميليون نفر جمعيت، موقعيت جغرافيايی ممتاز و ذخاير زير زمينی بسيار سرشار، بايد از کمک های خارجی به عنوان يکی از محور های اصلی سياست خارجی خود بهره بگيرد. ولی با توجه به ظرفيت های محدود مالی و اقتصادی ايران، اين کمک ها بايد در راه مصالح ملی به کار گرفته شود و عمدتا در راه تحکيم همکاری و دوستی با کشور های مجاور به کار روند.

در ورای سازمان هايی چون حزب الله لبنان و حماس، که به دلايل آشکار از انبوه کمک های جمهوری اسلامی برخوردار ميشوند، بخش بزرگی از کمک های جمهوری اسلامی به کشور هايی اعطا ميشود که مردم ايران حتی نامشان را نشنيده اند و اصولا نميدانند درکجای جهان قرار دارند. ايجاد خط مونتاژ ترکتور سازی در زيمبابوه و طرح ايجاد پالايشگاه در سريلانکا، از چه منطقی پيروی ميکنند؟

تنها منطق قابل تصور، هدر دادن دلار های نفتی برای خارج شدن از انزوای بين المللی و نيز خريدن رای اين کشور ها در مجامع بين المللی است، به ويژه مجامعی که به پرونده حقوق بشر در جمهوری اسلامی می پردازند. رهبران کشور های فقير اين نکته را خوب فهميده اند و ميدانند در چه مواردی می توانند خدمات خود را عرضه کنند و، در عوض، از دست و دلبازی جمهوری اسلامی بر خوردار شوند.

بولفضل اسلامی‌

۱۳۸۸/۱۲/۲۰

محمد ضرغامی

رامين مهمان پرست، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ايران دهم اسفند ماه در گفت و گويی با خبرگزاری دولتی فارس بار ديگر به مساله استعفای محمد رضا حيدری ديپلمات پيشين ايرانی در اسلو پرداخته و گفته است: آقای حيدری يک کارمند معمولی بخش کنسولی بود. يک مدت گفتند سفير بوده، بعد اعلام کردند سرکنسول بوده است بعد از مدتی ديدند خبری نشد گفتند بيانيه‌ای منتشر شده و ديپلمات ديگری در ژاپن تمام سفرا و ديپلمات‌ها را دعوت کرده که به اين جريان سبز بپيوندند.
 
آقای مهمان پرست افزوده: اين خنده‌دارتر بود؛ چرا که ماموريت آقای اسلامی در سال ۱۳۸۳ تمام شده بود و يک سال و نيم بعد از بازگشت به ايران، همکاری خود را با وزارت خارجه قطع کرد و اواخر ۸۴ يا اوايل ۸۵ به ژاپن بازگشت و به همراه همسرش در يک فروشگاه مشغول به کار ‌شد. در آن زمان که سبز و زردی مطرح نبود. ابوالفضل اسلامی که خود را با عنوان ديپلمات ناراضی معرفی می کند در گفت و گويی با رادیو فردا به گفته های اخير سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ايران واکنش نشان داده است:

من در زمانی که در وزارت امور خارجه بودم، شاهد جنايت هايی بودم که واقعاً وجدان ما ناراحت بود از اين جنايت هايی که صورت می گرفت. ما وقتی آقای احمدی نژاد روی کار آمدند، ديگر ديديم که ماندن ما در اين سيستم، شراکت در جنايت های اينهاست. لذا من با توجه به اينکه يکی از دوستان ما هم، از همکاران خود ما قبل از ما استعفا داده بود و وزارت اطلاعات به ايشان مشکوک شده بود و ايشان را دستگير کردند، بردند...

ايشان چه کسی بودند؟

يکی از همکاران بودند، از همکلاسی های دانشکده روابط بين الملل بودند. همکلاسی آقای عليرضا بهشتی و البرزی بودند، دوره دوم دانشکده...

می توانيد اسمش را بگوييد؟

آقای درويش رنجبر. ايشان وقتی دستگير شد واقعاً نفس در سينه ما حبس شد و ما ديگر جرات استعفا نداشتيم. تا آنکه وقتی آقای خاتمی کنار رفت و آقای احمدی نژاد با آن وضعيت با انتخابات مهندسی شده که آقای کروبی راست می گفتند که «خوابيدند بلند شدند ديدند همه چيز عوض شده» ما هم شوکه شديم از اين انتخابات و من تصميم گرفتم همکاری خودم را با وزارت خارجه قطع کنم. لذا من از کشور گريختم.

من استعفا ندادم. به ژاپن آمدم که در اينجا افشاگری کنم و من خودم همراه با آقای محمد گلپايگانی، رئيس دفتر آقای خامنه ای همراه ايشان در يک سفری بوديم که ايشان ساک های پر دلار را برای امام های جماعت می بردند که آنها را برای تجديد بيعت با آقای خامنه ای تشويق کنند. اينها خودشان صراحتاً می گفتند که فتوای علما اينست که اين حکومت حفظ شود، از نماز واجب تر است و هر کسی مخالف نظام باشد بايستی به بدترين وجهی کشته شود.
 
واقعاً آن زمان اينها صراحتاً همان صحبت تجاوز را که آقای کروبی مطرح کردند، اينها در آ ن زمان می گفتند که ما بايد اين بلا را سرشان بياوريم و اينها حق شان است به فتوای علما.

پس اين مسئله که در گفته های آقای مهمان پرست به چشم می خورد که ايشان ابراز می کنند که شما استعفا کردید و آن هم به دلايل شخص و به همراه همسرتان به ژاپن رفتيد تا آنجا زندگی شخصی تان را دنبال کنيد، منتفی است؟

اين صحبت ايشان خنده دار است. يک ديپلمات که ۲۵ سال سابقه کار دارد و از حقوق و مزايای ديپلماتيک برخوردار است به قول وزارت اطلاعات که به خود آقای درويش رنجبر گفته بودند که «همه جوانان دست و پا می شکنند که بيايند و با پاسپورت ديپلماتيک به خارج سفر کنند و از مزايا و مصونيت های ديپلماتيک برخوردار باشند، رزيدانس در اختيارشان باشد و اين پست و مقام را داشته باشند»، من همه اين مقامات را داشتم. ولی چرا ما استعفا داديم و آمديم در ژاپن به قول ايشان در فروشگاه کار کنيم که حتی اين را به غلط به ايشان اطلاع داده اند.
 

 

بیشتر بخوانید:

ابوالفضل اسلامی، دیپلمات پیشین؛ صدایی دیگر از پشت پرده

 

ما در اينجا واقعاً در فشار دولت ژاپن و دولت ايران بوديم. اينها نفس ما را بريدند. دولت ژاپن تحت فشار سفارت، ما را در حقيقت در اينجا مهار کرد و اينها ما را تهديد کردند که اگر شما بخواهيد اينجا صدا کنيد ما شما را به دولت ايران مسترد می کنيم. يا شما بايد از ژاپن برويد. ما مجبور شديم سکوت کنيم و بمانيم. و لذا من استعفا ندادم. من به خاطر اعتراض به اين جنايت هايی که اينها کردند و به خاطر عذاب وجدان که داشتيم و به خاطر اينکه جرات استعفا نداشتيم، بنده از ايران گريختم که بيايم در اينجا و جنايت های اينها را افشا کنم.

الان هم به خواست خدا، به خاطر اين خيزش سبز مردم که ما جرات پيدا کرديم و آمديم داريم صحبت می کنيم. آرزو می کنم که بتوانم فرصتی پيدا کنم که تمام جنايت ها را همراه به همکاران خودم افشا کنيم برای مردم.

خوب شد اشاره کرديد، در گفتگويی که آقای مهمان پرست با خبرگزاری دولتی فارس داشته، بيشتر فوکوس کرده بود روی طرحی که آقای محمدرضا حيدری از همکاران شما داده بودند در باره طرح سفارتخانه های سبز و گفتند که اينها دست آويزهای سوخته است و طراحی شده از سوی کشورهايی که مخالفت دارند با جمهوری اسلامی ايران.

اين شيوه آنهاست. هر حرکتی را به آمريکا و اسرائيل نسبت می دهند. و الا من در اينجا که آمدم وقتی دولت ژاپن می خواست مرا تحت فشار بگذارد و ديپورت کند به تهران. سازمان های ان جی او به من مراجعه کردند و گفتند شما در ژاپن نمانيد، شما برويد به آمريکا و يا اروپا. من به اينها گفتم که من می خواهم به مردم ايران بگويم که من از ايران فرار نکرده ام که به دنبال يک زندگی راحت باشم. بنده می خواهم در همين ژاپن بمانم به هر قيمتی شده حتی اگر مثل کارگر که واقعاً هم همينطور شد. در فروشگاه نبود که ايشان فرمودند، ما از فروشگاه بدتر کارهای سخت و طاقت فرسا مجبود شديم برای گذران زندگی بکنيم. ما اين کار را کرديم و مانديم که به مردم مان وهمين دولت بگوييم.

من اگر حاصل دسيسه اسرائيل و آمريکا بودم الان در ژاپن نمی ماندم که شما [مرا] به مدت چند ماه در منزل ۲۰ متری به همراه دولت ژاپن محصور و مهار کنيد، مثل يک زندانی که نتوانم حرف بزنم. من و آقايانی که از وزارت امور خارجه فرار کرديم، يا آقای حيدری که استعفای آن طوری دادند، ما به خاطر اينکه می دانيم که در وزارت امور خارجه کارمندان اکثراً ناراضی اند و جرات استعفا ندارند. آنها خبر دارند که چه بلايی سر آقای درويش رنجبر آمد، می دانند که اگر استعفا بدهند، وزارت اطلاعات آنها را دستگير می کند و به آنها می گويد که چرا پشت به امکانات می کنی و استعفا می دهی، نکند که جاسوس باشی...

۲

امیر مصدق کاتوزیان

محافل سیاسی ایران با نگاهی به رویدادهای نه ماه گذشته در پی انتخابات ریاست جمهوری ۲۲ خرداد و با نگاهی دیگر به چهارشنبه سوری در روزهای آخر سال ۱۳۸۸ بر ارزیابی کارنامه امسال تاکید می کنند و در کنار آن می کوشند برای یک پرسش همیشه مطرح و کلیدی پاسخ هایی بیابند و این پرسش برای فعالان و حامیان جنبش سبز و توسعه سیاسی ایران پرسش «چه باید کرد» است و زیرمجموعه این پرسش.

تجربه سازماندهی طبقات، اقشار و اصناف اجتماعی تا چه حد موفق بوده؟ جنبش سبز تا چه حد شاهد رویش بوده و تا چه حد شاهد ریزش؟ چه نمونه هایی حاکی از آن است که گسترش جغرافیایی جنبش سبز به شهرهای دوردست ممکن است و از چه راه هایی؟ چه امکاناتی برای گرفتن امتیاز یا مصالحه فراهم آمده و از این راه چه مطالباتی تا چه حد قابل وصول است؟

سه میهمان این هفته برنامه دیدگاه ها به این پرسش ها پاسخ می دهند. فاطمه گوارایی، فعال مدافع برابری حقوق زنان و مردان و از اعضای شورای فعالان ملی مذهبی در تهران، کاظم کردوانی، جامعه شناس و دبیر سابق کانون نویسندگان ایران در برلن و محمد امینی، پژوهشگر تاریخ و صاحبنظر سیاسی در اورنج کاونتی جنوب ایالت کالیفرنیا در آمریکا.

• گفته می شود که جنبش سبز اساساً متکی به طبقه متوسط است. اگر این طور است تا چه حد می شود گفت این طبقه در مقام مقایسه با ۲۵ خرداد و آن تظاهرات های گسترده و عظیم هنور مایل به ادامه شرکت و حضور در جنبش سبز است و تا چه حد سرکوبی یا علل دیگر این حضور را کاهش داده است؟

 

بیشتر بخوانید:

• تحلیلی بر جنبشی که ۹ ماهه شد

فاطمه گوارایی: بله، بدنه اصلی جنبش سبز را طبقه متوسط تشکیل می دهد. مسئله ای که باید به آن توجه شود این است که آیا جنبش های اجتماعی ایران فقط مطالبات خود را در عرصه خیابان پی‌گیری می کنند و کاهش این حضور در ۲۲ بهمن و امکان به وقوع نپیوستن میلیونی در روزهای آینده می تواند دلیل بر این باشد که این جنبش خاتمه پیدا کرده است؟

خانم گوارایی بر این باور است که هر جنبش اجتماعی برای پیشبرد اهداف خود متکی به راه های متنوعی است. وی همچنین تاکید بر حضور خیابانی جنبش سبز به منزله استمرار آن را، خطا می داند؛ «چون مطالبات از درون تاریخ سی ساله ایران و فشار و رنج اقشار مختلف جامعه به وجود آمده، نمی تواند به این زودی با یک فراز و نشیب کوتاه و فشارهای امنیتی متوقف شود. ممکن است ریتم کند شود و ممکن است تا شکل تازه ای از بیان اعتراضات را پیدا کند به دنبال این باشد که چه رویکردهایی را انتخاب کند.»

این فعال حقوق زنان با تاکید بر اینکه ۲۲ بهمن را می توان مقطع پایان یک دوره از جنبش سبز و آغاز فراز تازه ای ارزیابی کرد، و اینکه طبقه متوسط همچنان نقش کلیدی را در ادامه راه خواهند داشت، در پاسخ به این پرسش که چرا جذب کارگران و تهیدستان به جنبش سبز سخت تر بوده، می گوید: «طبقه متوسط اساساً حامل جنبش های اجتماعی شناخته می شود، زیرا به یک آگاهی و شناختی می رسد که از ویژگی های این طبقه سرچشمه می گیرد. به یک سطح اقتصادی باثبات تری از سایر اقشار رسیده است، که می تواند فرصت تفکر روی مقوله های گوناگون را داشته باشد. از این نظر در مقایسه با کارگران و تهیدستان متفاوت است.»

خانم گوارایی ضمن توضیح این نکته که اقشار فقیر تر در برخورد با جنبش ها رویکرد محافظه کارانه تری دارند و این خود مانع از پیوستن آنها به جنبش بوده، می گوید: «سیاست های اقتصادی دولتمردان حتی طبقه متوسط را هم به سوی فقیر تر شدن می برد.»

این فعال ملی مذهبی بر این باور است که در صورت بدتر شدن شرایط اقتصادی امکان رشد جنبش های کور از سوی طبقات فقیر وجود دارد که حتی می تواند دستاوردهای جنبش سبز را به خطر بیاندازد.

• آقای کردوانی شما -با توجه به اینکه سال ها در کانون نویسندگان ایران فعال هستید که اساساً پایه در طبقه متوسط دارد- چطور فکر می کنید؟

کاظم کردوانی: قبل از هرچیز لازم است بگویم که افت و خیز هر جنبش اجتماعی امری طبیعی است. اما صرف‌نظر از شرکت طبقه متوسط، مفهومی که تا به امروز جنبش از خود نشان داده، گرفتن قدرت سیاسی نیست بلکه بیشتر بازکردن فضا است در حوزه های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی. طرح خیابان در مورد این جنبش اساساً طرح خطرناکی است. جنبش جهت های گوناگونی دارد و خیلی وقت ها باید از خیابان بیرون بیاید و تامل کند. منتها به دلیل نبود جریان های سیاسی سازمان یافته، اگر به خیابان توجه نکنیم خیلی از کسانی که در جنبش شرکت می کنند ممکن است به حال انفعال قرار بگیرند.

آقای کردوانی ضمن انتقاد از اصلاح طلبان دینی می گوید: «حتی در بخش هایی از آنها یک نوع انحصارطلبی دیده می شود. نمونه هایش را در میان اصلاح طلبان دینی خارج از کشور می بینیم. گوشه هایی از این نگاه اصلاح طلبانه را می بینیم.»

• آقای امینی شما در این مباحث چه فکر می کنید؟ به خصوص که شما سال ها ناظر فعالیت های ایرانیان خارج از کشور بودید و مطابق برآوردهایی که ناظران آگاه کرده اند، گفته اند که به عنوان یک گروه زیرمجموعه طبقه متوسط حضور این گروه بیش از همیشه پررنگ بوده؟

محمد امینی: به باور من آنچه که امروز در ایران می گذرد، بزرگ ترین چالش تاریخی از زمان مشروطه تا امروز است. مشروطه به یک نظم هزارساله ایلی در ساختار فرمانروایی در ایران پایان داد. این چالش جنبش کنونی، سرآغاز و سرفصلی است برای پایان دادن به دو ارزش بسیار ماندگار در جامعه امروز ایران. یکی توسل به خشونت برای حل مسائل بغرنج اجتماعی و دیگری پایان دادن به انواع تبعیض در جامعه. این زمان می خواهد که پرورش پیدا کند. طبیعی است این جنبش بیتشر اقشاری را در بر می گیرد که به حقوق سیاسی خود توجه می کنند. مانند دانشگاهیان، طبقات متوسط، زنان شهری و غیره. برای اینکه عمق پیدا کند با به آن زمان داد. تشکل و سازماندهی های لازم را ایجاد کرد. چالش ما با حکومتی است که بسیار تواناست از نقطه نظر پایگاهی که در میان بخشی از مردم دارد. ایدئولوژی و پول و امکانات نظامی پشت آن است.

آقای امینی بر ضرورت یک دوره گفتمان گسترده برای مقبولیت همگانی یافتن جنبش تاکید می کند و می گوید این تصور باید از میان برود که اساساً اعتراض به یک تقلب انتخاباتی است. به باور وی جنبش در پی گسست از یک نظام تبعیض است و تنها در خیابان نمی تواند مسائل را حل کند.

• خانم گوارایی، در مورد گسترش جغرافیایی برخی می گویند هنوز زمان لازم است که جنبش سبز همان حضور و بروزی را در نقاط دوردست داشته باشد که مثلاً در تهران و چند شهر بزرگ دارد. اما نمونه های اصفهان و قم هم در سوگواری های مربوط به درگذشت آیت الله منتظری را هم شاهد بودیم. تکرار این نمونه های موفق به نظر شما در گروه چه راهکارهایی است؟

فاطمه گوارایی: من هم فکر می کنم باید به جنبش فرصت داد تا در طول و عرض جغرافیایی ایران با به کارگیری انواع شبکه های مدرن و سنتی در میان صنوف و اقشار مختلف گسترش پیدا کند.

خانم گوارایی معتقد است باید ایده تشکیل شبکه های مدنی گسترش یابد و این شبکه ها در جریان جنبش به هم خواهند پیوست.

آقای کردوانی نیز بر همین باور است که تا نهادهای مدنی تشکیل نشود، به خواست ها نمی شود رسید. وی با اشاره به وضعیت جنبش در شهرهای گوناگون می گوید: این شبکه ها بودند که توانستند گفتمان مدنی را در این جنبش طرح کنند.

آقای امینی، با وجود پراکندگی و گرایش های گوناگون در خارج از کشور، ایرانیان برونمرزی بیشتر از طریق شبکه های مجازی حرکت های هماهنگی را در کشورهای مختلف انجام دادند. مدلی که برای گسترش جغرافیایی در ایران هست، چه تفاوتی می تواند داشته باشد؟

آقای امینی معتقد است خیلی از شهرهای ایران صورت شهری ندارند. اگرچه جمعیت شان افزایش پیدا کرده؛ «در نتیجه انتظار نمی شود داشت از همه شهرها که یک واکنش به یک صورت باشد. موضوع جنبش آن قدر پیچیده است که هنوز نتوانسته فرمول های قابل پذیرش و قابل طرح برای توده گسترده مردم فراهم کند.»

آقای امینی حوزه جدایی دین و دولت، نقد تبعیض، ترک عادت تاریخی خشونت را از مسائل بنیادی جنبش می داند؛ «مشروطه با یک سری درخواست ها آغاز شد و در آن یک سال و نیم آخر بود که این خواست ها تبدیل شد به شعار عدالتخانه و پیدایش مجلس. این کار احتیاج به شکیبایی دارد و پیدایش یک خانوده فکری تازه در ایران. در این گفتمان تاریخی بالاخره این راهکارها وشعارها فرموله خواهد شد.»

آقای امینی با اشاره به حضور گسترده نظامی و سرکوبگر نتیجه گیری می کند که نباید این را به حساب خاموشی مردم گذاشت.

خانم گوارایی در پاسخ به اینکه از راه مصالحه چه امتیازهایی فراهم آمده است، می گوید: جنبش در مرحله اول حرکت توانست با حضور میلیونی به حاکمیت نشان دهد که مخالفان بسیاری با سیاست های کنونی آن دارد که به این راحتی دست از مطالبات و خواسته هایش بر نخواهد داشت.

به باور وی جنبش می تواند از حکومت امتیازهای گوناگونی مانند آزادی زندانیان سیاسی بگیرد اما به رسیدن به همه خواستهای آن بعید است؛ «اما اگر حتی به بخش هایی از آن هم دست بیابد، موفقیت بزرگی برای جنبش ایران محسوب می شود.»

آقای کردوانی سازش و مصالحه را بخش جدایی ناپذیر سیاست می داند و معتقد است روی دیگر سکه فرهنگ ما سیاه و سفید دیدن است؛ «فردا روزی اگر سازش انجام شود، خیلی ها هستند که از همین الان آماده اند که اعلام خوشحالی کنند و یک انگ سازش هم به بقیه بزنند. این فرهنگ را هم همراه با فرهنگ مقابله با خشونت باید در جامعه جا انداخت.»

وی معتقد است در این حوزه باید ذهن مردم را آماده کرد تا میان رهبران و بدنه جامعه جدایی نیافتد.

آقای امینی درهمین زمینه، کنار گذاشتن انتخابات استصوابی را یکی از مهمترین گام ها در مسیر جنبش می داند؛ «اگر این صورت بگیرد، راهکار تازه ای در دوره انتخابات بعدی شوراها و مجلس به وجود می آید برای راه یافتن تعدادی از کسانی که تا امروز امکان راه یافتن به این نهادها را نداشتند. این گام مثبتی است ولی کسانی خواهند کوشید که کار را در همین جا خلاصه کنند.»

به نظر آقای امینی نقظه ضعف خودکامگان فروپاشیده شدن بیم و هراس مردم از آنهاست؛ «ترس مردم برای رو در رویی با حکومت عملاً از بین رفته. مسئله اساسی در میان نخبگان جامعه و حتی نخبگان درون فرمانروایی، پیدا کردن راه عقلانی و غیر خشونت آمیز برای گذار از این مرحله به مرحله بعدی است که بحث جامعه را یک بحث مدنی کند. ما هنوز وارد این دوران نشده ایم. بخشی از حاکمیت هنوز متوسل به خشونت است و به دلیل ترکیب جوان، جنبش کنونی می تواند اصرار بخشی از حاکمیت به خشونت، به خشونت در میان جوانان دامن بزند. باید آگاهانه از آن جلوگیری کرد

ترکیدن ترقه جُنبش اجتماعی زیر پای حُکومت پیش از چهارشنبه سوری

منصور امان

به مُوازت تسلا دهی رهبران و پایوران جمهوری اسلامی به یکدیگر مبنی بر "پایان فتنه" و پُر کردن سینه از باد برای به رُخ کشیدن هیبت خویش به مُخالفان و مُعترضان، حُکومت به طور یکپارچه و دسته جمعی در هراس از چهارشنبه سوری به سنگرهای دفاعی پناه بُرده است.

تنها 4 هفته کافی بود تا سرخوشی مصنوعی آقای خامنه ای و شُرکا از فتح اتوبوسی میدان آزادی به کابوس اجبار دوباره به روبرو شدن با جُنبش اجتماعی تبدیل شود. اکنون این خود حُکومت است که با بسیج گُسترده ی نظامی، امنیتی و اداری اعلام می کند که کمتر از هر کس دیگر گزافه گوییهایش را باور دارد

تشکیل دستکم 22 ستاد بُحران فقط در تهران و اعلام آماده باش به دوایر انتظامی و نظامی و شبه نظامی 48 ساعت پیش از روز سه شنبه، 25 اسفند و در کنار آن اقدامات سراسیمه به منظور تدارُک صحنه که از ماه گُذشته به شدت در جریان است، علایم قانع کُننده ای از موفقیت گورکنان در "دفن فتنه" نیست و کمتر از آن، اعتماد به نفسی که آنها می کوشیدند نشان بدهند را به نمایش می گذارد

در همان حال که فاتحان خود خوانده ی جنگهای 9 دی و 22 بهمن روی دور باطلی از کشف و ضبط ترقه و فشفشه های بیشتر و بیشتر در سراسر کشور سرگیجه گرفته اند، نشستهای امنیتی وزارت اطلاعات، سپاه پاسداران، شورای امنیت ملی به طور جُداگانه یا به اتفاق، وضعیت اضطراری حکومت را پروتُکُلیزه می کُند

اوج درهم ریختگی و احساس وحشت باند نظامی - امنیتی ولی فقیه با به میدان آوردن مُلاهای حُکومتی برای نشان دادن جای بهشت و جهنم آشکار می گردد. آنها ماموریت یافته اند آنچه که اوباش تُفنگ و چُماق به دست آقای خامنه ای از عهده اش بر نمی آیند را با دُشنام گویی شرعی به چهارشنبه سوری و راندن گله وحشت زده ی مومنان به آغُل "نظام" انجام دهند

این فقط تصور فانتزی از میزان نُفوذ مراجع مُزدبگیر بین جامعه نیست که درماندگی را به عُنوان پایه اتخاذ این ترفند مُعرفی می کند، نشانه پُر رنگ تر این است که آیت الله خامنه ای و همدستانش با هدف رهانیدن یقه ی خود از دست مُطالبات سیاسی جامعه به هر قیمت، جبهه جدیدی علیه آن و این بار با موضوع فرهنگ و سنتهای ملی اش باز کرده اند

ترقه چهارشنبه سوری زیر پای رژیم منفجر شده است حتی پیش از آنکه خود چهارشنبه سوری رسیده باشد و تعادُل "جسم علیل" آقای خامنه ای را دُرُست هنگامی که پُز قدر قدرتی گرفته بود برهم زده است. برای رژیمی که با بیم و نگرانی انتظار یک هجوم سخت از سوی حریفانش را می کشد، وضعیت مزبور علامت بازدارنده ای ارسال نمی کن

سوز کان از درد دندان بدتر است

از عقل و شرع و دين و ايمان کمک گرفتند که مردم چهارشنبه سوري بنشينند در خانه شان . نشد .
از نيروهاي نفوذي و سردار فلان و ذوق زدگي دکتر بهمان مدد خواستند که مردم چهارشنبه سوري بنشينند خانه شان . نشد .
از تهديد هاي چپ و راست کمک گرفتند و 12 کانال تلويزيون ميلي و 24 کانال راديوي پشمي را به خدمت آوردند که مردم چهارشنبه سوري بنشينند خانه شان . نشد .
کاري از دستشان بر نميامد ؛ حمله کردند به خانه شيخ شجاع . بيربطي موضوع هيچ ربطي به طنزير ندارد . حکايت سوز کان است که از درد دندان بدتر است .

چهارشنبه سوري؛ فرصتي که مي تواند شادي آفرين باشد

خراسان - مورخ یکشنبه 1388/12/23 شماره انتشار 17509

چند سالي است که نزديک شدن بهار و نوروز را جداي از بوي بهار با صداي ترقه ها و انفجارهاي کوچک و بزرگ احساس مي کنيم. بهاري که با تمام زيبايي هايش هر سال قبل از آ مدنش تعدادي از جوانان و خانواده هاي آنان را به خاطر سهل انگاري و کج فهمي از سنتي که مي تواند زمينه ايجاد شادي و تخليه انرژي جوانان را فراهم کند با مشکل مواجه مي کند و خانواده هايي داغدار مي شوند و گروهي از جوانان مجبورند باقي روزهاي زندگي را با نقص عضو سپري کنند. چهارشنبه سوري سال هاست به چهارشنبه سوزي تبديل شده است و ديگر خبري از آن سنت هاي قديمي به چشم نمي خورد و تنها چيزي که از اين روز در يادهايمان باقي مانده صداهايي ناهنجار است. چهارشنبه سوري و جشن چهارشنبه آخر سال فرصتي است براي تخليه هيجانات جواني، فرصتي است براي دور هم جمع شدن و شادماني کردن براي  آمدن بهار.

اين سنت ها بهانه اي براي ابراز شادماني است، مشروط بر آن که درباره آن دچار افراط و تفريط نشويم. اين سنت ها وقتي مي تواند زيبا باشد که بدون ايجاد مشکل براي خود و ديگران برگزار شود و منجر به آسيب آن ها نشود.

دکتر عماد افروغ جامعه شناس و استاد دانشگاه نيز درباره سنت چهارشنبه سوري در جامعه ايراني به خراسان گفت: چهارشنبه سوري سنتي ديرينه در فرهنگ و تاريخ مردم و سرزمين ايران است. سنتي که مردم مي خواهند به هر نحو آن را پاس بدارند. البته بايد توجه داشت که در برخي مواقع سنت ها در جامعه چند کارکردي مي شوند. وي در توضيح و تشريح سنن چند کارکردي اظهار داشت:  برخي سنت ها ممکن است هيچ توجيه عقلي و شرعي نداشته باشند اما به صورت پنهان کارکردهاي مفيدي براي جامعه دارند. يکي از همين سنت ها سنت چهارشنبه سوري است ممکن است برخي افراد بگويند کارکرد و نتيجه پريدن از روي آتش چيست و آن را کاري بيهوده و خرافه گرايانه بپندارند. البته به عقيده من نبايد به باور افرادي که از روي آتش مي پرند ايراد گرفت چرا که اين باورها داراي ريشه هاي قوي و محکمي در سنت و فرهنگ ايران باستان است.

آتش در ميان زرتشتيان و در ايران باستان، نماد نور بوده است، نوري که بين زرتشتيان به عنوان امري مقدس مطرح و شناخته شده بوده است.

دکتر افروغ يادآور شد: براساس تحقيقاتي که در اين زمينه انجام داده ام زرتشتيان نور را مقدس مي دانند و هرجا که نور باشد نماز مي خوانند، چه نور آتش و چه نور خورشيد و... نوري که پس از ظهور اسلام در قالب خداوند متجلي شده و از آن پس بسياري با استناد به آن، سنن گذشته را خرافه مي پندارند. اما اين جا نيز بايد گفت که در اجتماع و عرف نمي توان به راحتي عقل را ملاک داوري قرار داد چون اين موضوعات و آداب و سنن چند کارکردي اند. وي در تشريح کارکردها و ثمرات سنت هايي مثل چهارشنبه سوري، به دور هم جمع شدن، بروز شادماني و تخليه انرژي به خصوص در جوانان اشاره کرد و افزود: تمام کشورها و مردم دنيا روزهاي خاص و ملي براي شادماني دارند. روزي براي شادي دسته جمعي و ملي. حال اين سوال مطرح است که روز شادي ملي ما چه روزي است تا مردم بتوانند عواطف و هيجاناتشان را در اين روز تخليه کنند.

دکتر افروغ روز جشن ملي را مختص به تمام کشورها مي داند و معتقد است تمامي کشورها با مديريت صحيح، جشن ملي خود را با کمترين آسيب اجتماعي اجرا مي کنند، کاري که در ايران اتفاق نمي افتد.وي چهارشنبه سوري را برخلاف بسياري از جشن هاي ملي ديگر کشور ما جشني دانست که با مديريت صحيح مسئولان مي تواند کمترين آسيب اجتماعي را به همراه داشته باشد.

اين جامعه شناس علت اصلي تمام مشکلات را در روز چهارشنبه سوري نگاه صرف عقيدتي به موضوع دانست و افزود: وقتي با نگاه صرف عقيدتي، نگاه اجتماعي مان را بر موضوع مي بنديم و با اين سنت به صورت ريشه اي برخورد مي کنيم، به نوعي خود سبب گرايش جوانان به کارهاي پرخطر براي اجراي سنت مي شويم در حالي که مسئولان بايد با تعبيه مراکزي که جوانان به صورت سالم هيجانات خود را تخليه کنند براي اجراي سنت هاي گذشته گام بردارند چون جوانان احتياج به شادماني کردن و فضايي براي تخليه هيجاناتشان دارند. وي علت گرايش جوانان را به رفتارهاي پرخطر و استفاده از مواد محترقه واکنش نشان دادن مردم در مقابل برخورد ريشه اي با سنت هايشان دانست، برخوردي که باعث واکنش هاي خطرناک در جوانان مي شود. اين جامعه شناس از مسئولان فرهنگي و اجرايي کشور خواست به جاي نفي اين سنت کهن آن را به نحو صحيحي هدايت کنند. جشن نوروز جشني نيست که بتوان آن را از مردم جدا کرد چرا که اين آيين حتي مورد تاييد پيامبر اسلام نيز بوده و حتي براي اين روز نماز مخصوص در نظر گرفته اند.

وي زدن انگ خرافه گرايي را به رسومي چون چهارشنبه سوري کاري نادرست دانست و گفت: اگر پاي خرافه گرايي در جامعه مطرح شود، معتقدم بسياري از سنت هايي که در جامعه به نام اسلام در حال اجراست پايه اي خرافه گرايانه دارد.افروغ راهکار خود را براي برگزار کردن جشني ملي و شاد در چهارشنبه آخر سال، برگزاري جشن آتش دانست. جشني همراه و هم نوا با مردم. وي در اين خصوص گفت: شهرداري ها مي توانند با درنظر گرفتن مکان هاي مناسب و بهره گيري از نظر کارشناسان خبره به اجراي برنامه هاي شاد بپردازند برنامه هايي که در آن جوانان در کنار شادماني  به مواد استاندارد براي آتش بازي نيز دسترسي داشته باشند.

رئيس پليس پيش گيري ناجا نيز با تاکيد بر اين که اگر مراسم چهارشنبه پايان سال به درستي معرفي شود ديگر تهديدي براي جامعه محسوب نمي شود گفت: پليس هيچ گاه خواهان ايجاد فضاي امنيتي در اين روز نبوده و تنها از حوادث ناشي از شادماني هاي کاذب و حرکات خطرآفرين جلوگيري کرده است.

سردار محسن بيگي در گفت و گو با مهر گفت: براي جلوگيري از وقوع حوادث در چهارشنبه آخر سال نخست بايد به فرهنگ سازي پرداخت تا مردم بدانند طبق آيين گذشته، اين روز براي از بين بردن آلودگي هاي اجتماعي در تاريخ کهن ايران باستان بوده است.

وي ادامه داد: در گذشته مردم ايران با آتش زدن وسايل قديمي و پاکسازي محيط زندگي خود به پيشواز تحويل سال نو مي رفتند.

رئيس پليس پيش گيري نيروي انتظامي بيان داشت: پيش از اين چهارشنبه آخر سال زمينه اي براي از بين بردن ناپاکي ها، ايجاد محيطي امن و پاک براي زندگي بهتر افراد جامعه بود و در آن حادثه اي براي کسي رخ نمي داد.

وي گفت: متاسفانه در سال هاي اخير جامعه به جاي اين که از اين روز به عنوان فضايي براي آسايش، آرامش و نظافت استفاده کند با روش هاي اشتباه چهارشنبه آخر سال را به محيطي ناامن و پرخطر براي خود و ديگران تبديل کرده است.سردار بيگي افزود: اگر فلسفه اين سنت با آگاهي و اطلاع رساني به درستي به مردم معرفي شود، ديگر چهارشنبه آخر سال به عنوان تهديدي براي مردم جامعه به شمار نمي رود به نحوي که در ۲ سال اخير با افزايش شناخت مردم نسبت به فلسفه اين روز حوادث چهارشنبه آخر سال به ميزان چشمگيري کاهش پيدا کرده است.

وي با اشاره به وظايف دستگاه ها و نهادهاي اجرايي در زمينه کاهش حوادث چهارشنبه آخر سال تصريح کرد: نهادهاي اجرايي مانند شهرداري بايد در محيط هايي دور از محيط زندگي شهري، فضايي براي تفريح و شادي مردم به خصوص جوانان ايجاد کنند.

فرمانده پليس راه کشور گفت: مردم نيز در کاهش حوادث اين روز وظايفي را بر عهده دارند که ازجمله آن جلوگيري از رفتارها و حرکات پرخطر فرزندانشان است تا يک لحظه غفلت موجب يک عمر پشيماني آنان نشود.

وي ادامه داد: پليس نيز با کنترل افراد پرخطر و مسيرهاي عبور و مرور اجازه نخواهد داد مزاحمتي براي مردم ايجاد شود.سرهنگ رضا غني لو معاونت اجتماعي فرماندهي انتظامي تهران بزرگ نيز در گفت و گو با خراسان به ريشه هاي اين سنت در بين ايرانيان اشاره کرد و گفت:چهارشنبه آخر سال در گذشته داراي کارکردي اجتماعي بوده است، سنتي که در آن پايان فصل زمستان و آغاز بهار را با روشن کردن آتش به عنوان نماد گرما و روشنايي جشن مي گرفتند. اين سنت پس از گرايش مردم ايران زمين به دين اسلام همچنان ادامه پيدا کرد و مردم مسلمان ايران در اين روز علاوه بر سنت هاي مرسوم، به ديد و بازديد يکديگر مي رفتند و سنت صله رحم را با خوردن آجيل مخصوص اين روز و آتش چهارشنبه سوري به جا مي آوردند. اين رسم ها تا حدود ۴۰ سال پيش بدون خدشه اجرا مي شد اما از ۴۰ سال پيش با ورود مواد محترقه صدادار به کشور و آموزش تهيه اين مواد به صورت دست ساز چهارشنبه سوري در ايران از يک مراسم شاد و حسنه به چهارشنبه سوزي تبديل شده است.

وي بيشترين آمار مشکلات و آسيب هاي چهارشنبه سوري را بين پسران زير ۲۷ سال دانست و افزود: طبق آمار سال هاي گذشته در چهارشنبه آخر سال آتش سوزي منازل و خودروها افزايش چشمگيري داشته است، به طوري که در ايام پايان سال به جاي پايبندي به سنت و اجراي سنت هاي کهن، جوانان براي همسايگان و والدينشان مزاحمت ايجاد مي کنند و در واقع اين سنت کارکردهاي خودش را به سبک امروزي کاملا از دست داده است.

وي خطاب به مسئولان فرهنگي کشور گفت: مسئولان فرهنگي درجامعه بايد به جاي نصيحت کردن جوانان در روزهاي پاياني سال فکري براي زنده نگه داشتن اين سنت جدا از آن چه امروز شاهد آنيم بکنند. چرا که نصيحت کردن جوانان بدون ارائه برنامه جايگزين و قابل قبول ، هيچ کارآيي و ثمري نخواهد داشت. معاونت اجتماعي فرماندهي انتظامي تهران بزرگ از کشف بيش از ۲۷ تن مواد محترقه غير استاندارد تنها در پايتخت خبر داد و گفت: اين مواد محترقه غيراستاندارد و دست ساز که بيشتر از کشورهاي خارجي وارد کشور شده اند علاوه بر خروج ارز از کشور در صورت توزيع در جامعه مي توانند سرمنشاء بسياري از آسيب هاي جاني و مالي در بين جوانان باشند.

سرهنگ غني لو با اشاره به افزايش تلفن هاي مردمي با مرکز پليس ۱۱۰ در چهارشنبه آخر سال گذشته گفت: سال گذشته تعداد تماس هاي تلفني با مرکز ۱۱۰ تهران در چهارشنبه آخر سال نسبت به يک روز قبل از آن ۶ هزار مورد افزايش داشت.

وي در خصوص موضوعيت تماس هاي مردم با مرکز فوريت هاي پليسي در چهارشنبه پايان سال گذشته افزود: تماس ها از در راه ماندن بيماران و آمبولانس ها در حرکت به سوي بيمارستان تا مشکلات والدين براي انتقال فرزندانشان از شيفت بعدازظهر مهدهاي کودک بوده است حتي مواردي نيز از مرگ بيماران به علت گير کردن در ترافيک گزارش شده است.وي در توصيه به والدين براي جلوگيري از هرگونه آسيب احتمالي فرزندانشان در اين روز گفت: در کوتاه مدت به والدين توصيه مي کنم که از فرزندان خود جدا نشوند و حتي المقدور در اين شب در کنار فرزندان خود باشند و اجازه ندهند فرزندانشان در اين شب از مقابل چشمانشان دور شوند. وي با تاکيد بر اين که پليس به هيچ عنوان مخالف شادماني مردم نيست اظهار داشت: البته نبايد شادي عده اي باعث مزاحمت عمومي شود.

سرهنگ غني لو به قانون مجازات اسلامي نيز اشاره کرد و گفت: طبق اين قانون کساني که به جان، مال و روان ديگران خسارت مادي و معنوي وارد کنند به ۶ ماه تا ۳ سال حبس محکوم مي شوند.

اما اين که پليس و مسئولان چه راهکارها و امکاناتي براي فراهم کردن بستر براي انجام اين سنت و شادماني آن ها در اين روز فراهم کرده اند نيز موضوعي است که سرهنگ غني لو درباره اش گفت: پليس در ۳ زمينه براي تامين امنيت و زمينه سازي شادماني جوانان در محيطي آرام اقدام کرده است.اولين مورد پيش گيري کيفري است که با دستگيري متخلفان و مجرمان و تحويل اين افراد به دستگاه قضايي، سعي در دنبال کردن سياست بازدارندگي داريم. دومين مورد هم پيش گيري اجتماعي است که در آن با آموزش همگاني و ارائه مشاوره و راهنمايي به خانواده ها و مردم در مجامع عمومي مثل مدارس، صدا و سيما و جرايد سعي در مشارکت مردم در اين زمينه داشته و داريم. آخرين راهکار هم پيش گيري انتظامي است. پليس در پيش گيري انتظامي ضمن جمع آوري مواد محترقه غيراستاندارد و حضور فيزيکي در نقاط آلوده، امنيت مردم را تامين مي کند. سرهنگ غني لو درباره لزوم واردات مواد محترقه استاندارد براي اين ايام و کارهاي صورت گرفته توسط نيروي انتظامي نيز گفت: نيروي انتظامي در مکاتباتي که با شوراي فرهنگ عمومي کشور و شوراي امنيت کشور داشته، راه حل هايي را به مسئولان پيشنهاد داده است؛ از استفاده از مواد نورافشان استاندارد که در جشن هاي ملي تمام کشورها مورد استفاده قرار مي گيرد تا اجراي برنامه هاي متنوع و پيش بيني مکان هاي سازمان يافته براي اين کار از پيشنهادهاي نيروي انتظامي براي برگزاري صحيح مراسم چهارشنبه سوري است تا جوانان بتوانند به شيوه اي صحيح هيجانات دروني شان را تخليه کنند. وي با اعلام اين مطالب تاکيد کرد: پي گيري به ثمر رسيدن اين امور طبق قانون بر عهده نيروي انتظامي نيست و نيروي انتظامي وظيفه وارد کردن فشفشه و مواد نورافشان را در کشور ندارد. اما با وجود اعلام پيشنهادهاي نيروي انتظامي از اوايل دهه۸۰ هيچ گونه اقدامي از سوي سازمان هاي مرتبط صورت نگرفته و تمام نهادها و سازمان هاي مسئول در اين زمينه در يک هفته پاياني سال تنها به نفي اين مراسم و نصيحت جوانان مي پردازند در صورتي که بايد به فکر طرح راه حلي اساسي براي اين موضوع بود.

---------- Forwarded message ----------
From: green revolution <green.revol...@gmail.com>
Date: 2010/3/14
Subject: به همه در ایران ارسال نمائید
To: greenrevol...@googlegroups.com




--
Be Green
green revolution Group

Email: green.rev...@yahoo.com
facebook:http://www.facebook.com/greenrevolutiongroup