ققنوس «جنبش سبز» از خاکسترهای چهارشنبهسوری سر برآورد
pouya green
تمهیدات پیش از مراسم
پیش از مراسم چهارشنبهسوری شش اقدام انجام شد تا از گسترش اعتراضات در روز سهشنبه آخر سال جلوگیری شود: ۱) تهدیدات دائمی فرماندهان نیروی انتظامی (احمدی مقدم، فرمانده نیروی انتظامی، الف، ۲۵ اسفند ۱۳۸۸)، ۲) اعلام صدور حکم اعدام برای شش تن از دستگیرشدگان روز عاشورا توسط جعفری دولتآبادی، دادستان تهران، ۳) فتوای آیتالله خامنهای مبنی بر غیرشرعی و مستلزم فساد بودن چهارشنبهسوری، ۴) پخش جذابترین فیلمهای سینمای هالیوود از شبکههای مختلف تلویزیون دولتی برای نگاه داشتن مردم در خانه، ۵) تشدید ارسال پارازیت روی شبکههای تلویزیونی فارسیزبان خارج از کشور، و ۶) ایجاد فضای امنیتی در تهران در روز سهشنبه آخر سال با تشکیل قرارگاه مشترک نیروی انتظامی، سپاه و بسیج و اقداماتی مثل ممنوعیت تردد موتورسیکلتها از ساعت دو بعد از ظهر (تابناک، ۲۵ اسفند ۱۳۸۸)، اعلام به مغازهها برای تعطیل کردن در ساعات آغاز بعدازظهر، و گسیل گارد ویژه به مناطق مختلف شهر.
کاهش تاثیر تهدیدات
تهدیدات نیروی انتظامی به سه دلیل در این مورد موثر نمیافتاد: ۱) تداخل معترضان و مردم کوچه و بازار که آنها را از هدف قرار گرفته شدن توسط نیروی انتظامی و لباسشخصیها محافظت میکرد، ۲) انجام مراسم در صدها محله در شهرهای بزرگ و صدها شهر که عملا امکان کنترل موثر و متمرکز را از قوای قهریه سلب میکرد، و ۳) حضور ترقه، بمبهای صوتی، و فشفشه و آتش در مراسم که عملا مانع ایجاد رعب و وحشت توسط نیروهای دولتی میشد.
کند شدن چاقوی اعدام
بازی حکومت با جان معترضان و اعلام گاه به گاه حکم اعدام با ارقام متفاوت و در مراحل متفاوت قضایی عملا از میزان ارعاب این گونه احکام کاسته است. حکم اعدام یا هر خشونت دیگری تا وقتی که اجرا نشده ترسآور است، اما وقتی در مورد تعدادی اجرا شد صرفا میزان قساوت رژیم را اثبات میکند و از سطح ارعاب آن میکاهد.
خطای استراتژیک خامنهای و مراجع دولتی
فتوای خامنهای و دیگر مراجع دولتساخته در مورد چهارشنبه سوری و غیر شرعی اعلام کردن آن (خامنهای قبلا غیر عقلانی بودن آن را اعلام کرده بود) یکی از بزرگترین خطاهای استراتژیک خامنهای و دیگر روحانیون حکومتی در دوران اعتراضات بود. بالاخص خامنهای با این فتوا یک بار دیگر هستی سیاسیاش را در معرض آزمایش عمومی قرار داد. با این فتوا هر ترقه و فشفشه و آتشی که برپا شد معنای مخالفت با رژیم و خامنهای را در بافت سیاسی امروز پیدا کرد. در رژیمی که رهبرش فتوای غیر شرعی بودن مراسمی را اعلام کرد، یکی از فرماندهان نیروی انتظامی از مردم خواست که این مراسم را در منزل خود برپا دارند. (خانلرچی، معاون عملیات فرماندهی انتظامی، پایگاه خبری نیروی انتظامی، ۲۵ اسفند ۱۳۸۸)
مردمی که با رقص و شادی به خیابانها آمدند نشان دادند که مرجعیت خامنهای همانند ولایت وی دیگر برشی برایشان ندارد. تنها رهبرانی که به شدت مست باده قدرتاند توهم تقلید مردم از خود را دارند و از مشاورانی خردمند محروم، میتوانند علیه سنتهای هزاران ساله یک ملت فتوا صادر کنند. مقابله با نظر رهبران اپوزیسیون (میرحسین موسوی و زهرا رهنورد) در برخورد مثبت با یک مراسم توجیهکننده خطای راهبردی کسی که مدعی ولایت فقیه است نیست.
هالیوود علیه چهارشنبهسوری
پخش فیلمهای اکشن هالیوودی از تلویزیون دولتی که همواره مورد اعتراض تمامیتطلبان بوده بیش از آن که کاهشدهنده حضور خیابانی جوانان باشد (آنها اغلب این فیلمها را قبلا در سایتها دیدهاند یا دیویدی آنها را در اختیار داشتهاند) معرف استانداردهای دوگانه حکومت است. معترضان به خوبی با تمسک به این رفتار نشان دادند که از نگاه حکومت هدف وسیله را توجیه میکند و با اتکا به هالیوود میخواهد به جنگ چهارشنبهسوری برود. تمسک به هالیوود در شب چهارشنبهسوری و نمایش ۱۱ فیلم از محصولات تجاری سینمای آمریکا دقیقا به معنای ترجیح فرهنگ غربی بر فرهنگ ملی در چالشهای سیاسی از سوی رژیم بود.
جنگیدن با آسیاب
مراسم چهارشنبهسوری از آن دسته مراسمی نبود که رسانههای خارج از کشور آن را اعلام کرده یا مردم را به حضور در آن تشویق کرده باشند. از این جهت تشدید ارسال پارازیت نوعی مقابله با تحویلدهنده پیام بود تا تولیدکننده و ارسالکننده آن. مقابله با رسانههای فارسیزبان در این مورد همانند جنگیدن دن کیشوت با آسیابها بود و متوهم بودن قوای قهریه را اثبات میکرد تا شجاعت و استقامت آنان را. نسبت دادن مراسم چهارشنبهسوری به استکبار جهانی از لطیفههایی است که موجب شادمانی مخاطبان خواهد شد.
فضای امنیتی علیه دشمن نامشخص
فضای امنیتی در ساعات اولیه با چند ترقه و بمب صوتی در چند محله تهران شکسته شد. حتی پرواز هلیکوپترهای نیروی انتظامی بر فراز تهران نتوانست در ایجاد رعب و وحشت موفق باشد. برخلاف ۲۲ بهمن و روزهای مراسم دولتی، شرکتکنندگان در مراسم هیچ محلی را برای گردهمایی اعلام نکرده بودند، بلکه همه جای ایران محل گردهمایی بود. با آغاز ساعات شب و آمدن صدها هزار نفر به خیابانها و میادین شهرها، نیروهای انتظامی و نظامی و شبهنظامی مجبور به رها کردن خیابانها و رفتن به پایگاههای خود شدند. در بسیاری از شهرستانها اصولا نیروهای دولتی به میدان آورده نشدند تا کمتر موجب تحریک مردم شوند. در مناطقی که نیروهای انتظامی و امنیتی و شبهنظامی وارد عمل شدند صدای الله اکبر و مرگ بر دیکتاتور اوج گرفت و عکسهای خامنهای به آتش کشیده شد. در صورت عدم مداخله احیانا معترضان به چالش کشیدن رژیم با حضور خویش در خیابان اکتفا میکردند.
تراژدی جایگزینی
علاوه بر تمهیدات پیش از مراسم، در حین آن نیز اقداماتی صورت گرفت. در برخی از شهرها نیروهای بسیجی برای مقابله با چهارشنبهسوری به مراسم سینهزنی و نوحهخوانی روی آوردند تا تنها نفیکننده نباشند، بلکه با فرهنگ مذهبی به جنگ فرهنگ عامه و ملی بیایند. این عمل در بافت شب چهارشنبهسوری و پس از آن که ماه محرم و صفر تمام شده و گذشته است بیشتر به یک تراژدی- کمدی سیاسی شباهت داشت تا نمایش قدرت نیروهای حامی فرهنگ رسمی حکومتی.
بررسی جنبش سبز از منظر جامعه شناسی: چگونه جنبش سبز تئوری انقلاب ها را دگرگون می کند؟
اگر از نظر علمی بخواهیم رفتار جامعه را بررسی کنیم، خواهیم دید که رفتار مردم ایران بعد از انتخابات ریاست جمهوری از بعد جامعه شناسی یک پدیده شگرف بوده است.
قریب کسانی که انقلاب ها را از منظر جامعه شناسی بررسی کرده اند ، بر این اعتقادند زمانی که یک انقلاب رخ می دهد، سه نسل طول می کشد تا مجددا در همان جامعه شاهد انقلاب باشیم. در تایید این ادعا نیز چند مثال جالب وجود دارد که برای ما ایرانی ها، دو تای آن بسیار آشنا است. یکی انقلاب فرانسه و دیگری انقلاب روسیه.
به عنوان مثال بعد از انقلاب ١٩١٧ روسیه، سه نسل یعنی قریب ٧۰ سال طول کشید تا مجددا مردم روسیه برای تغییر وضع موجود اقدام کردند، همانطوری که می دانیم در سال ١٩٩۰ مجددا مردم روسیه علیه سیستم کمونیستی موجود در آن زمان قیام کردند.
شاید اگر بخواهیم به زبانی ساده بررسی کنیم، باید بگوییم که نسل اول که خودش انقلاب کرده است. نسل دوم نیز در محیط وحشت انگیز انقلابی رشد می کند و جرات انقلاب ندارد،از طرفی با خودش می گوید پدر و مادر من انقلاب کردندو نتیجه این وضع اسفناک موجود شده است، من بهتر است وضع را از این خرابتر نکنم! اما نسل سوم برای تغییر و بهبود وضع موجود به پا می خیزد.
جنبش سبز ایران، این تئوری را به لرزه در آورده است!
نسل دوم انقلاب ، با وجود اینکه کودکیش را در زمان جنگ طی کرده است، اما دلیرانه و آگاهانه برای تغییر وضع موجود ، قیام کرده است. شاید در این زمینه، کمک اینترنت به آگاهی مردم، بسیار اثر گذار بوده است. اما من مایلم یک نکته دیگر را نیز اضافه کنم و آن حسی عمیق از افتخار مردم ایران به گذشته باستانی کشورشان است. جوانان کنونی ایران، علی رغم سی سال تبلیغ منفی رژیم کنونی برای خوار کردن گذشته باستانی کشور، بسیار هوشمندانه و آگاهانه به گذشته خویش می نگرند و لیاقت کشور و مردم خود را بسیار فراتر از وضع موجود می دانند.
فکر می کنم به عنوان منبع بد نباشد که به کتاب دکتر استانفورد کوهن، جامعه شناس برجسته، به نام تئوری انقلاب ها مراجعه شودآقای خامنه ای! بهشت مال خودتان
جناب آقای خامنه ای!
امروز مردم تهران مراسم چهارشنبه سوری را برگزار کردند. لابد صدای آن را شنیدید، اگر هم نشنیدید حتما گزارشگران تان می توانند خبر و گزارش آن را برایتان بیاورند. خبرها گواهی می دهد که مراسم امسال چهارشنبه سوری بیش از هر سال با استقبال مردم مواجه شده و میلیونها ایرانی این آئین شاد و سنتی را جشن گرفته اند. این جشن در حالی برگزار شد که حضرتعالی اعلام کرده بودید که برگزاری مراسم چهارشنبه سوری خلاف عقل و شرع است. گوئی که سایر کارهایی که می شود و می کنید و دولت مورد اعتمادتان اجرا می کند خلاف عقل و شرع نیست.
بعید می دانم نمی دانستید که چه حکم حرمت شرعی چهارشنبه سوری را صادر کنید و چه ساکت بمانید باز هم مردم جشنی را که صدها سال بپاداشته اند و در سی سال گذشته به طرق مختلف بر تداوم آن اصرار ورزیده اند، برگزار خواهند کرد، ولی آیا قبل از اینکه حکم حضرتعالی اعلام رسمی شود، لحظه ای فکر نکردید که چنین حکمی تا چه میزان خلاف عقل است؟ آیا فکر نکردید که اگر احتمال آن وجود داشته باشد که مردم علیرغم حکم شما باز هم این مراسم را برگزار کنند، جز بزرگ کردن دایره مخالفان حکومت کاری نکرده اید؟
کدام عقلی حکم می کند که دولت و حکومتی که این همه مخالف دارد، بسادگی و فقط با اعلام یک حکم دایره مخالفانش را یکباره تا این حد گسترده کند؟ مخالف کم دارید که شب و روز مخالفان جدیدی برای خودتان تولید می کنید؟ شما که بلدید حکم اعمال غیرعقلی صادر کنید، به این فکر نکردید که حکم مذکور حتی اگر شرعی باشد، اعلام آن عقلانی نیست؟ فرض کنید که فردا به این نتیجه برسید که سلام کردن مردم به همدیگر خلاف شرع است، آیا باید آن را با بوق و کرنا اعلام کنید تا همه مردم به هم سلام کنند تا حداقل مخالفتی هم با شما کرده باشند؟
آقای خامنه ای!
مردم از دولت مورد تائید شما بدشان می آید. مردم شما را دوست ندارند. مردم شما را باور نمی کنند. مردم نمی خواهند به شما احترام بگذارند و همه این بد آمدن ها و بی حرمتی ها و بی باوری ها حاصل همان رفتاری است که خود کرده اید. چرا بهانه ای تازه به دست این مردم می دهید که یک راه تازه برای نشان دادن مخالفت با رهبر و حکومت پیدا کنند؟ طبیعی است که من و بسیاری دیگر از مردم اصلا از اینکه معلوم بشود مردم با رهبری مخالفند، هیچ مشکلی نداریم. ما نیز مردم هستیم و ما نیز به همین شکل فکر می کنیم، منظورم از این تذکر این است که چرا قبل از اینکه فکری بکنید و حرفی بزنید به نتیجه آن فکر نمی کنید؟
بزرگان دین و بخصوص روحانیون شیعه پس از صفویه سالها تلاش کرده اند تا حدی که می توانند دین را برای مردم قابل تحمل و قابل پذیرش کنند. شما دقیقا دارید دینی و قانونی و شریعتی را مورد تاکید قرار می دهید که همه را از دایره دین خارج کند و به جهنم بفرستد.
فرض کنید نگهبانان دوزخ و مسوولان محترم بارگاه الهی هم عقل شان را بدهند دست حضرتعالی و به موجب فرمان شما هر که را که جشن چهارشنبه سوری را برگزار کردند، به دلیل رفتار خلاف شرع ببرند جهنم، و شما بخواهید بروید بهشت، اصلا فکر کرده اید تنهایی در آنجا چه می خواهید بکنید؟ من مطمئنم که اگر دستگاه الهی با فرض حضرتعالی اداره شود، بهشت شما دوباره شامل همین دولت و گروهی از نیروهای سپاه و بسیج و لباس شخصی ها و تعدادی از مسلمین طرفدار حماس خواهد شد، اصلا فکر کردید در آن بهشت که ابدی است و هیچ اصلاحاتی هم در آن صورت نمی گیرد، می خواهید چه کنید؟ یادتان باشد که اگر همه چیز همانطور که می خواهید پیش برود، کروبی و موسوی و خاتمی و بخش اعظم روحانیون و اکثر هنرمندان مسلمان و اکثر جبهه رفته هایی که در فتنه سبز بقول شما دخالت دارند، همه با ما به جهنم می آیند. تنهایی می خواهید چه کنید؟ فکر می کنید در شرایطی که دیگر وضعیت موقت نباشد و بهشت جاوید باشد، چطور می خواهید آن بهشت را تحمل کنید؟ مطمئن باشید که ما شما را به جهنم زیبای دلپذیر و آزادمان راه نخواهیم داد. آن وقت شما می مانید و حوض تان.
آقای خامنه ای!
امروز تعداد بسیاری از مردم ایران بخاطر همین حکمی که صادر کردید، وارد جهنم خواهند شد. من مطمئنم که بسیاری از آنها در این جریان غافلگیر شده اند، چون در تمام این سی سال کسی به آنها نگفته بود که کارشان خلاف شرع است و شما هم گذاشتید همین دو روز مانده به چهارشنبه سوری درهای بهشت را بستید. البته ما مشکلی که نداریم، تعداد استادان دانشگاه، نخبگان، خواص، مغزهای متفکر، هنرمندان، روشنفکران، اکثر زنان کشورمان، اعضای جبهه مشارکت، سکولارهای دینی و سیاسی، کلیه نویسندگان، فیلمسازان و شاعران و رمان نویسان، بخش اعظم مخترعان و مکتشفان، سندیکاهای کارگری، معلمان، همه و همه هستند و با کمک همدیگر از همین جهنم بهشتی خواهیم ساخت که همه چیزبخوبی پیش برود، ولی یادتان باشد که اگر بخواهید با همین نیروی انتظامی و دولت احمدی نژاد و فرماندهی کنونی سپاه و صدا و سیمای ضرغامی و گروه نویسندگان کیهان، بهشت را اداره کنید، در عرض مدت کوتاهی همان بلایی که دولت تان سر ایران آورده است، بر سر بهشت هم می آید و جهنمی می شود که هر روز آرزو کنید ای کاش این همه حکم صادر نکرده بودید و بهشت تان را برای مردم ایران ممنوع الورود نکرده بودید.