เด็กหมวกเขียวรักษ์ทะเล
K Jaroensutasinee
โครงการเด็กหมวกเขียวรักษ์ทะเลพัฒนามาจากโครงการรางวัล จอห์น มัวร์ (The
John Muir Award) ซึ่งเป็นโครงการที่ก่อตั้งขึ้นในประเทศสก๊อตแลนด์
และประสบผลสำเร็จในการดำเนินโครงการเป็นอย่างมาก
จอห์น มัวร์ เป็นชาวอเมริกันซึ่งเกิดในประเทศสก๊อตแลนด์
มีชีวิตอยู่ในช่วงปี ค.ศ. 1800
และเป็นหนึ่งในบิดาแห่งการก่อตั้งระบบวนอุทยานแห่งชาติของประเทศสหรัฐอเมริกา
จอห์น
มัวร์ใช้เวลาเกือบชั่วชีวิตในการสำรวจพื้นที่ป่าในประเทศสหรัฐอเมริกา
และส่งเสริมให้ประชาชนทั่วไปให้ทำกิจกรรมสำรวจธรรมชาติเช่นที่เขาได้ทำ
โดยเขาหวังว่าการเปิดโอกาสให้คนสำรวจ เรียนรู้ และใกล้ชิดธรรมชาติ
จะช่วยให้ผู้คนนั้นเกิดความรัก และหวงแหนในธรรมชาติ
เช่นเดียวกับประสบการณ์ที่ตัวเขาเคยได้รับ
เด็กหมวกเขียวจะสงสัย ใคร่รู้ ช่างสังเกต จดบันทึก คิดวิเคราะห์
ตั้งคำถาม มีทักษะคณิตศาสตร์ เพื่ออธิบาย ทำนาย ตรวจสอบ
สร้างองค์ความรู้ใหม่ๆ เพื่อตอบคำถามที่สงสัย กล้าคิดกล้าทำ
และแบ่งปันความรู้กับผู้อื่นๆ เพื่อการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่มากขึ้น
มีจิตอนุรักษ์และจิตสาธารณะ
กลุ่มบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
ได้ดำเนินการสนับสนุนโครงการเด็กหมวกเขียว
เพื่อสร้างเยาวชนรุ่นใหม่ผ่านกระบวนการเรียนรู้ใหม่ๆ ผ่านทางโครงการ BRT
และค่ายเรียนรู้ต่างๆ เช่น ค่ายขนอมนิรันดร์ในความทรงจำ และ ค่ายเยาวชน
ปตท. รักษ์ทะเลไทย
โครงการเด็กหมวกเขียวรักษ์ทะเล
เน้นการทำกิจกรรมเรียนรู้และอนุรักษ์ธรรมชาติที่อยู่รอบๆ ตัว
ผ่านขั้นตอนความท้าทาย 4 ขั้นตอน คือ 1. การค้นพบ (Discover) 2.
การเรียนรู้ (Explore) 3. การอนุรักษ์พื้นที่ธรรมชาติ (Conserve) 4.
การแบ่งปันและเปลี่ยนประสบการณ์จากผู้อื่น (Share)
ความท้าทายที่ 1 การค้นพบ (Discover)
ค้นพบพื้นที่ทะเลสำหรับเริ่มดำเนินโครงการตามความสนใจของกลุ่ม
จากนั้นจึงค้นพบรายละเอียด รู้ว่าพื้นที่นั้นๆ มีอะไรเจ๋งๆ ซ่อนอยู่
เช่นบริเวณหาดทราย หรือพื้นที่หาดหินในท้องถิ่น หญ้าทะเลของโรงเรียน
โขดหิน ปะการัง โลมา หรือป่าชายเลนฯ
ความท้าทายที่ 2 การเรียนรู้ (Explore)
ทำการเรียนรู้พื้นที่ธรรมชาติที่ค้นพบอย่างสม่ำเสมอ จริงจัง ลึกซึ้ง
โดยมีเป้าหมายเพื่อให้มีความรู้จริงเกี่ยวกับพื้นที่นั้น เช่น
ค้นหาว่ามีสิ่งมีชีวิตชนิดใดอาศัยอยู่บ้าง ใช้ชีวิตอยู่ได้อย่างไร
ทำไมพื้นที่แห่งนี้จึงมีความสำคัญต่อสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่
มีความเชื่อมโยงสัมพันธ์ต่อกันอย่างไรในการดำรงชีวิต ในระบบนิเวศนั้นๆ
มีใครกินใคร ที่ผ่านมาเกิดการเปลี่ยนแปลงอะไรขึ้นบ้าง อย่างไร จะไปทางไหน
หรือมีสิ่งมีชีวิตใดเข้ามาบุกรุกรบกวนหรือไม่
และสิ่งมีชีวิตมีการปรับตัวหรือไม่อย่างไร
ความท้าทายที่ 3 การอนุรักษ์พื้นที่ธรรมชาติ (Conserve)
ดำเนินกิจกรรมที่แสดงถึงความรับผิดชอบ
โดยการนำผลการเรียนรู้ในความท้าทายที่ 2
มาปรับเป็นการกระทำเพื่อช่วยอนุรักษ์พื้นที่ธรรมชาติแห่งนั้นทำให้มีสภาพที่ดีขึ้นเรื่อยๆ
เช่น การปรับพื้นที่ที่ถูกรบกวนโดยฝีมือมนุษย์ การรณรงค์
หรืออาจจะทำทางเดินศึกษาธรรมชาติไปสู่พื้นที่ธรรมชาติ
เพื่อให้ผู้อื่นเรียนรู้พื้นที่นั้นบ้าง
เขียนจดหมายถึงหน่วยงานในท้องถิ่น หน่วยงานราชการ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
ความท้าทายที่ 4 การแบ่งปันแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากผู้อื่น (Share)
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ความท้าทายทั้ง 3 กับกลุ่มอนุรักษ์อื่นๆ
เพื่อขยายเครือข่ายและปรับปรุงการทำงานของกลุ่มต่อไป