مردمک -
رهبران آمريکا، انگليس و فرانسه با اشاره به وجود يک نيروگاه غنيسازي زيرزميني ايران که تاکنون مخفي مانده بود، اعلام کردند که اين کشور سالها اين عمليات را از بازرسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي پنهان کرده بود.
سران کشورهاي يادشده در شرايطي خشم خود را نسبت به پنهانکاري هستهاي ايران اعلام کردند که خبرگزاريهاي خارجي و داخلي روز جمعه وجود دومين مرکز غنيسازي اورانيوم را در کشور فاش کردند.
باراک اوباما، رييسجمهور آمريکا، پيش از نشست گروه «جي 20» در پيتسبورگ آمريکا، اعلام کرد که برنامه پنهاني هستهاي ايران چالش مستقيم با پيمان منع تکثير هستهاي است.
نيکولا سارکوزي، رييسجمهور فرانسه، تاکيد کرد ايران دوماه فرصت داشت تا به خواستههاي جامعه بينالملل پاسخ دهد در غير اين صورت با افزايش سطح تحريمها روبهرو خواهد شد.
گوردون براون، نخستوزير انگليس، اعلام کرد سطح فريبکاري دولت ايران و گستردگي آنچه که به نظر ما نقض تعهدات بينالمللي است، تا حدي است که تمام جامعه بينالملل را در خشم و حيرت فرو برده است.
براون تاکيد کرد که اين پنهانکاري ايران هيچ انتخابي براي جامعه بينالملل نگذاشته است جز آن که تکليف خود را مشخص کرده است.
اوباما، سارکوزي و براون از ايران خواستهاند به بازرسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي اجازه دهد از اين مرکز غنيسازي که گفته ميشود حدود يکصد مايلي جنوب غربي تهران است، بازرسي کامل به عمل آورند.
انگلا مرکل، صدراعظم آلمان همصدا با سران آمريکا، انگليس و فرانسه، خشم خود را نسبت به پنهانکاري هستهاي ايران اعلام کرد.
نيويورک تايمز نوشت: واکنش تند سران آمريکا، انگليس، فرانسه و آلمان نسبت به پنهانکاري هستهاي ايران ضرورت برخورد ديپلماتيک با برنامههاي هستهاي ايران براي ساخت سلاح هستهاي را نشان ميدهد.
مقامهاي آمريکايي گفتند از چندسال پيش اين پروژه پنهاني ايران را رديابي کرده بودند اما اوباما تصميم گرفت يافتههاي آمريکا را بعد از گزارش ايران، اعلام کند.
گزارش وجود دومين مرکز غنيسازي اورانيوم تنها چند روز پيش از آغاز مذاکرات ايران و گروه 1+5 منتشر مي شود که قرار است با حضور نمايندگان آمريکا، انگليس، فرانسه، چين، روسيه و آلمان و ايران روز اول اکتبر (نهم مهر) در ژنو آغاز شود.
نامه ايران به آژانس
مقامهاي جمهوري اسلامي روز دوشنبه با انتشار نامهاي پنهاني و مختصر براي آژانس بينالمللي انرژي اتمي، اعلام کردند که يک نيروگاه غنيسازي در کشور در دست ساخت است که وجود آن تاکنون فاش نشده بود.
در اين نامه که روز جمعه در خبرگزاريهاي بينالمللي و ساعاتي بعد در ايسنا منتشر شد، علي اکبر صالحي، رييس سازمان انرژي اتمي ايران، راه اندازي يک کارخانه ديگر غنيسازي سوخت هستهاي توسط ايران را تاييد کرده بود.
آژانس از ايران خواسته است اطلاعات بيشتري درمورد اين نيروگاه غنيسازي اورانيوم در اختيار آژانس قراردهد و امکان بازرسي از آن را در سريعترين زمان ممکن فراهم کند.
در شرايطي که مقامهاي آمريکا اعلام کردند اين نيروگاه غنيسازي تا سال آينده عملياتي خواهد شد، براساس بيانيه آژانس، تاکنون هيچ گونه مواد هستهاي در اين مرکز جديد توليد نشده است.
گزارشهاي اوليه
خبرگزاري دانشجويان ايران، ايسنا، روزجمعه به نقل از يک «منبع آگاه» وجود دومين مرکز غنيسازي اورانيوم در کشور را تائيد کرد و آن را مشابه نيروگاه غنيسازي نطنز اعلام کرد.
اين در شرايطي است که محمود احمدينژاد در مدت حضور در نيويورک براي شرکت در نشست مجمع عمومي سازمان ملل از اين نيروگاه غنيسازي سخن نگفته است.
احمدينژاد در مدت حضور در نيويورک همکاري کامل با بازرسان آژانس را مورد تاکيد قرار داده و ادعاي برنامه ساخت سلاح هستهاي توسط ايران را دروغ خوانده است.
واکنشها
به گفته تحليلگران، اگر ايران به بازرسان اجازه ندهد از اين مرکز غنيسازي اورانيوم که بهتازگي افشا شده بازديد کنند، آنگاه انتظار ميرود که اتفاق نظر براي تحريم بينالمللي ايران آسانتر شود.
يک مقام ارشد دولت آمريکا که به گزارش وجود اين مرکز غنيسازي در ايران دسترسي داشت، گفت: آنها سه بار تقلب کردهاند و سه بار مچ آنها گرفته شده است.
اشاره اين مقام به افشاي وجود مرکز زيرزميني غنيسازي نطنز در سال 2002 است و دومين مورد شواهدي است که دوسال پيش آژانسهاي اطلاعات جاسوسي آمريکا از کامپيوترهاي ايران بهدست آوردند که نشان ميداد ايران پنهاني ساخت کلاهک هستهاي را طراحي کرده بود. مقامهاي آمريکايي اعلام کردند اين برنامه در سال 2003 متوقف شده بود.
به نظر ميرسد در شرايطي که اوباما از تعامل و گفتوگو با ايران سخن ميگفت، اعمال تحريمهاي شديدتر عليه ايران را مورد توجه قرار داده است.
اوباما از ملاقات با احمدينژاد خودداري کرد و در عوض، از رهبران چين و روسيه درخواست کرد براي مهار اهداف هستهاي ايران، تدابير شديدتري را عليه اين کشور در شوراي امنيت اعمال کنند.
براساس گزارشهاي اوليه، دومين مرکز غنيسازي اورانيوم ايران داخل کوهي نزديک شهر قم ساخته شده است اما مقامهاي دولت آمريکا هنوز نتوانستهاند محل آن را تائيد کنند.