Ömer Hayyam

[1. Tekir Şahıs]

Selçuklu Sultani Meliksah, Isfahan'daki sarayina Nisapur Üniversitesinin
ayni sinifindan üç kisiyi hizmetine aldi. Içlerinde en yaslilari Arap asili
Ebu Ali, sonra Ermeni Iran karisimi Ömer Hayyam ve en gençleri de Iran'li
Hasan Sabbah idi.

Ebu Ali kendi adi yerine Nizam-ül Mülk adini kullaniyordu. Böylece Arap
kimliginden uzaklasmisti. Çünkü Basvezir olarak Türk asilli Selçuklu
Sultanin hizmetine girmisti ve Sultan Arap'lardan nefret ediyordu. Ömer
Hayyam, matematik ve astronomi dallarinda bilim adami olarak çalisiyordu.
Ermeni geçmisinden siyrilmis, kendini tam bir Iranli kabul ediyordu.

Kadrodaki tek gerçek Iranli olan Hasan Sabbah ise, Sultana yakin olan Ömer
Hayyam ve Nizam'ül Mülk'ün araciligiyla ve Farsça'dan baska Arapça ve
Türkçe de bildigi için saray kütüphanesinin müdürü olarak ise alinmisti.

Sultan Meliksah bunlar için sarayinin genis bahçesinde konaklar yaptirmis,
hizmetçileriyle birlikte ikametlerine tahsis etmisti. Meliksah Ömer
Hayyam'a bir takvim hazirlamasini emretmisti. Bu takvim su anda Iran'da
kullanilan takvim olmali. O zamana kadar yilbasi her zaman degisen
günlerde kutlanmakta ve hangi günün yilbasi olacagi Zerdüst din adamlari
arasinda bitmez tükenmez tartismalara neden olmaktaydi. Ömer Hayyam'in
hazirladigi takvim sayesinde yilbasi, yani Nevruz her yil sasmaz bir
sekilde 21 Mart'ta kutlanacakti. O gündür bu gündür, Nevruz her yil 21
Mart'ta kutlanir.

Ne var ki Ömer Hayyam'in amatör sanatçi kisiligi, onun profesyonel bilim
adami kisiligini gölgede birakmisti. Ömer Hayyam'in bos zamanlarinda hobi
olarak yazdigi siirler, herkes gibi Meliksah'in da çok hosuna gidiyordu, o
da Hayyam'a uyarak sarap tüketimini artirmisti. Melihsah, eski sevgilisi
Habes delikanlisini azletmis yerine genc bir Hint delikanli almisti. Bir
sohbet sirasinda Ömer Hayyam'a "bir kadinin yumusakligi yerine bir erkegin
sertligini tercih ederim" demisti.

Hasan Sabbah sarayin kütüphanesinde pek çok Zerdüst eseri okuma firsati
buldu. Bu bilgiler onu Iran'in gerçek kimligine sahip çikmasi için
alevlendirdi. Iran'daki tüm yabancilara karsi konulmaz bir öfke duymaya
basladi. Hasan Sabbah dizginlenemez asi ruhuyla Meliksah dahil herkese
küstahça davranmakta ve yildirimlari üzerine çekmekteydi.

Basvezir Nizam-ül Mülk asi ruhlu Hasan Sabbah'i dizginlemek amaciyla onu
kendi yegeni Meryem ile evlendirdi. Ömer Hayyam Hasan Sabbah'a dügün
hediyesi olarak su dizeleri yazmis:

Ebediyyen uyudugum mezardan,
Sarap kokulari çikana dek içecegim.
Oradan geçen insanlar bu kokudan,
Sarhos olana dek içecegim.

Yine ruhu isyan ve anarsi dolu Hasan Sabbah'a su rubai ile ögüt vermis:

Ruhun afifse eger,
Yasamini ziyan etme.
Kalan yasamin
Tek servetindir.

Evlilik Hasan Sabbah'i kisa bir süre oyaladiysa da isyankar ruhu agir
basti ve kan dökmekten çekinmeyen bir asi olarak daglara çikti.
Yetistirdigi fedailer vasitasiyla isgalci olarak gördügü Selçuk'lulara ve
Müslümanlara kök söktürdü. Yetistirdigi fedailere "aseseyn" diyordu. Ases
= bekçi, Aseseyn = büyük bekçi, kutsal bekçi anlamina geliyor. Burada
Zerdüst dininin kutsal bekçileri sayiliyorlar. Aseseyn'ler bugünkü Islami
fedailer gibi ölüme atilmaktan çekinmiyorlardi.

Hasan Sabbah Kudüs'e gelip Süleyman'in tapinaginda bir seyler arayan
Templier'lerin gerçekte Hristiyan olmadiklarini, kendi felsefesine yakin
olduklarini kesfetti ve kisa bir süre isbirligi yapti. Aseseyn sözü
Templierler vasitasiyla, bati dillerine "assasin = katil" olarak geçmis.

Kissadan hisse: Kitap okumak insani anarsist yapar! Hele bir kütüphane
dolusu okumak anarsistlerin elebasisi yapar!


--
İyi Kızımdır Vesselam

[nosuchnick]

hasan sabbah gercekten okunmasi gerecek bir sahsiyet...tarih
uzerindeki etkileri buyuktur bence...Wladimir Bartol'un Alamut Kalesi
isimli kitabı, kendisini anlatir...tarih e merakiniz var ise mutlaka
okuyunuz