Cảnh Giới đế Bá

[Angelique Syria]

TheoPhật Gio, quả địa cầu chỉ l một điểm nhỏ trong vũ trụ bao la, khng phảil nơi duy nhất trn đ c sanh linh, m con người cũng khng phải l chngsanh duy nhất. Chng sanh v cng tận, m hệ thống tinh t cũng c cng tận. "Bothai khng phải l con đường duy nhất để đi ti sanh" . Ta cũng c thể đimi đến mức cng tận của thế gian [1]. Đức Phật dạy như vậy.

"Ni" lkhng c. "Aya" l hạnh phc. Niraya l cảnh giới trong đ khng chạnh phc, l cảnh khổ m một chng sanh phải chịu v đ tạo nghiệp bất thiện,hay ni cch khc, l trạng thi đau khổ m chng sanh phải chịu để trả quả bấtthiện đ tạo lc no trong qu khứ. Khổ cảnh khng phải l địa ngục trường cửum chng sanh bị bắt buộc phải ở trong đ để chịu hnh phạt đau khổ một cch vĩnhviễn.

"Tiro"l xuyn qua. "Acchana" l đi. Tiracchana-yoni l cảnh giới của loạicầm th. người Phật tử tin c sự ti sanh vo cảnh th v đ tạo nghiệp xấu.Tuy nhin, nếu c tch trữ thiện nghiệp thch đng, từ cảnh th chết đi, cũngc thể ti sanh vo cảnh người. Một cnh chnh xc, ta phải ni rằng ci nghiệpđ biểu hiện dưới hnh thức th c thể biểu hiện dưới hnh thức người, hayngược lại. Cũng như luồng điện c thể biển hiện kế tiếp dưới nhiều hnh thức nhưnh sng, hơi nng, động lực v.v... Như vậy, động lực khng phải do hơi nng,cũng khng phải do nh sng m pht sanh. Cng thế ấy, khng phải người trởthnh th hay th trở thnh người [3].Ta cũng ghi nhận rằng lắm khi c những conth như mo, ch sống cn đầy đủ hơn người, tuy vẫn mang hnh thức th. Đ cũngdo tiền nghiệp.

Đng theo nguynngữ, "Peta" l người đ ra đi, hay người tuyệt đối khng c hạnhphc. Cảnh ngạ quỉ c nhiều hnh th xấu xa dị tướng m mắt thường của ngườikhng thể thấy. Ngạ quỉ khng c cảnh giới ring biệt của mnh m sống trongrừng bụi, ở những nơi dơ bẩn v.v... Bộ Samyatta (Tạp A Hm) cũng c đoạn nhắcđến cảnh ngạ quỉ.

"Vừa rồi,đi từ đồi kn kn xuống, ti c thấy một đm diều, quạ v kn kn tranh nhau xđẩy v mổ cắn một chng sanh chỉ cn bộ xương, đang bay lơ lửng trn khngtrung v ku la rn siết. Nầy đạo hữu, lc đ ti c nghĩ như sau:- Thật lqui lạ!V sao chng sanh c thể đến đỗi k hnh dị thể, tn tệ như thế, thậtl kinh dị."

Hạng Vantasika,sống bằng vật i mửa của kẻ khc, hạng Khuppipasino, phải lun lun chịu đikht, hạng Nijjhamatanhika, phải chịu kht đến hao mn tiều tụy, hạngParadattupajivino, chỉ sống nhờ thực vật của người khc cho.

Trong kinhTirokudda sutta (Khuđaka Patha) c dạy rằng những hạng ngạ quỉ kể trn c thểhưởng được phước bu m thn quyến họ đ tạo nn v hồi hướng đến họ, v cũngc thể nhờ đ m ti sanh sang một cảnh giới khc c hạnh phc hơn.

L cảnh giớicủa những người khng bao giờ hớn hở vui tươi v khng bao giờ c những cuộctiu khiển giải tr. Họ l một hạng chng sanh khc cũng đau khổ tương tợ nhưngạ quỉ. Nn phn biệt hạng nầy với hạng Asuras thường hay chống đối chư Thin.

L một cảnhgiới trong đ hạnh phc v đau khổ lẫn lộn. Chư vị Bồ Tt thường chọn ti sanhvo cảnh nầy v ở đy c nhiều hon cảnh thuận lợi để phục vụ v thực hnhnhững Php cần thiết nhằm thnh tựu Đạo Quả Phật. Kiếp cuối cng của Bồ Ttlun lun ở cảnh người.

Tavatimsa cnghĩa l ba mươi ba. C tn như vậy v Đạo Lợi cũng l cung Trời của ba mươi bavị, trong đ Trời Sakka (Đế Thch) l vua. Theo một tch chuyện, c ba mươi bangười kia do Magha (một tn khc của Trời Đế Thch) lnh đạo, tnh nguyện thựchiện nhiều cng tc từ thiện. Cả ba mươi ba vị đều ti sanh vo cảnh nầy. Chnhở cung Trời Đạo Lợi m Đức Phật giảng Vi Diệu Php cho chư thin nghe trong bathng liền.

Những vị Bồ Ttđ thực hnh trn đủ cc Php cần thiết để đắc Quả Phật đều lưu ngụ ở cảnh giớinầy, chờ cơ hội thich nghi để ti sanh vo cảnh người lần cuối cng. Bồ TtMettaya (Di Lạc), vị Phật tương lai, hiện đang ở cảnh Trời nầy chờ ngy tisanh vo cảnh người để thnh tựu Đạo Quả Phật. Hong hậu Maya (Ma Da), mẹ củaBồ Tt Siddhattha (Sĩ Đạt Ta), sau khi chết cũng ti sanh vo cảnh Trời ĐấuXuất Đ v từ đ sang cung Trời Đạo Lợi nghe Đức Phật giảng Vi Diệu Php(Abhidhamma).

Chư Thin trongsu tỉnh Trời thuộc Dục Giới kể trn cũng c hnh thể, nhưng cơ thể vật chất(sắc) của cc vị ấy rất vi tế hơn "sắc" ở cảnh người nhiều. V thế,thng thường mắt người khng thể trng thấy.

Tất cả những vịấy đều phải chết, mặc dầu trn một vi phương diện, như về hnh thể, nơi ở, vậtthực, th được sung sướng hơn ở cảnh người. Về tr tuệ, cc vị ấy thường khnghơn người .

Chư Thin trongcảnh Dục Giới đều l ha sanh, bỗng nhin xuất hiện dưới hnh thức một thiếu nữhay một thanh nin lối mười lăm hay mười su tuổi. Đ l những cảnh giới c nhiềukhoi lạc tạm bợ.

3. Đại PhạmThin (Maha Brahma). Cảnh giới của những vị Phạm Thin c nhiều hạnh phc, đẹpđẽ v tuổi thọ nhiều hơn cc Phạm Thin khc, nhờ phước bu đạo do thiền tập.

i. Aviha, cảnhgiới trường cửu. ii. Atappa, cảnhgiới m đềm tĩnh lặng. iii. Sudassa, cảnhgiới đẹp đẽ. iv. Sudassi, cảnhgiới quang đng. v. Akannittha,cảnh giới tối thượng.

Chỉ c những vịđắc Thiền Sắc Giới mới ti sanh vo những cảnh Sắc Giới kể trn. Đắc Sơ Thiềnth sanh vo ba cảnh giới thứ nhất (A), đắc Nhị Thiền th sanh vo ba cảnh giớithứ nh (B), đắc Tam Thiền th sanh vo ba cảnh giới thứ ba (C), đắc Tứ Thiềnth sanh vo bảy cảnh giới thứ tư (D).

Trong mỗi tầngThiền-na, c nhiều bậc. Cũng cng đắc một tầng thiền, như Sơ Thiền chẳng hạn,m c người ở bậc thấp cn c người ở bậc cao. Bậc thứ ba l những người đ nắmvững hon ton tầng Thiền của mnh.

Trong cảnh thứ11, V Tưởng Thin (Asannasatta), chng sanh khng c tm. Chỉ c sự biếnchuyển lin tục của Sắc. Trong lc năng lực của Thiền (Jhana) diễn tiến th tmtạm thời chấm dứt. Thng thường Danh v Sắc dnh liền với nhau, khng thể phntch ra được. Nhưng đi khi, do năng lực của Thiền, như trường hợp kể trn,cũng c thể tch rời Danh v Sắc. Khi một vị A La Hn nhập đại định (Nirodha Samapatti,Diệt Thọ Tưởng Định) cũng vậy, tm của Ngi tạm thời khng c. Đối với hạngphm nhn như chng ta th kh m quan niệm được một trạng thi tương tợ. Tuy nhin,c nhiều việc khng thể quan niệm m thật sự c.

V Phin Thin(Suddavasa) hay cảnh giới hon ton tinh khiết l cảnh giới tuyệt đối ringbiệt của cc vị A Na Hm (Anagami). Chng sanh ở trong một cảnh khc m đắc QuảBất Lai, hay A Na Hm, th ti sanh vo cảnh nầy. Về sau, cc Ngi đắc Quả A LaHn v sống cảnh hon ton tinh khiết ấy cho đến lc hết tuổi thọ, nhập ĐạiNiết Bn.

Theo Phật Gio,c những cảnh giới trong ấy chỉ c Danh (tm) m khng c Sắc (vật chất)."Cũng như khi ta cầm một thanh sắt v bung thả tay ra th thanh sắt rơixuống đất. Tuy nhin cũng c thể dng đ nam chm để giữ thanh sắt lơ lững giữakhng trung. Cng một thế ấy, do Thiền, c thể tch rời Danh ra khỏi Sắc v giữtrạng thi ấy cho đến khi chấm dứt Thiền. Đ chỉ l sự tch rời tam thời Danh vSắc, hai yếu tố theo thường phải dnh liền nhau." Cũng nn ghi nhận rằngkhng c giống nam, hay giống nữ trong hai cảnh Sắc v V Sắc Giới.

Nn ghi nhậnrằng Đức Phật khng nhằm mục đch truyền b một l thuyết về vũ trụ. Dầu nhữngcảnh giới trn c hay khng, điều ấy khng ảnh hưởng g đến gio l của Ngi.Khng ai bị bắt buộc phải tin điều no, nếu điều ấy khng thch hợp với suyluận của mnh. Nhưng nếu bc bỏ tất cả những g m l tr hữu hạn của con ngườikhng thể quan niệm th điều ấy cũng khng hon ton chnh đng.

[5] Đng theonghĩa trắng, l những chng sanh c tm phất triển, hay ở một trnh độ cao(mano ussannam etasam). Dng từ Bắc Phạn (Sanskrit) tương đương với Manussa lManushya, c nghĩa l những người con của Manu. Gọi như vậy v họ trở nn nhữngchng sanh c văn ha cao hơn nhờ thần Manu.

Mỗi ngy, hng trăm triệu người trn thế giới đau khổ v quan tm đến qu nhiều thứ. Cả cuộc đời họ bị giam cầm bởi những lo lắng v nghĩa - nhưng họ khng nhất thiết phải sống như vậy.

Thử nhớ lại lần gần nhất bạn bị cắt tc hỏng - c lẽ bạn đ dnh cả ngy lo lắng xem người ta nghĩ g về kiểu đầu thảm họa của bạn. Nhưng sự thực l hầu hết mọi người chẳng để đến n, hoặc nếu c th cũng chẳng quan tm lắm. Nh văn David Foster Wallace cũng từng ni:

Bản thn ti cũng đ lớn ln với khng t nỗi lo u, nn cu ni ny thực sự quan trọng với ti. Nhưng chỉ nghe n thi th chưa đủ. Bạn phải thực sự bước ra ngoi x hội v trải nghiệm n, để vượt qua cảm gic bị ch m hiệu ứng tm điểm mang lại.

Điều ny khng c nghĩa bạn phải đi dạo quanh phố trong một bộ trang phục kỳ cục, nhưng bạn phải chủ động lm g đ. Bạn nn đặt mnh vo những tnh huống km thoải mi trước mặt người khc, v chứng minh với bản thn rằng chẳng ai quan tm đến n cả.

3a8082e126