Mikali Nguyễn
Nguồn tin và chi tiết: https://www.thecooldown.com/green-tech/microplastics-content=topic/foodindustry
HCD : Tóm tắt nội dung bài báo (có thể bản dịch nguyên văn nằm dưới phần tóm tắt)
Các nhà khoa học cảnh báo: một yếu tố lâu nay bị bỏ sót có thể làm tăng nguy cơ Alzheimer “Chúng ta cần phải thay đổi thói quen sống”
Các nhà khoa học thần kinh (neuroscientists) đang lên tiếng báo động sau khi một nghiên cứu mới phát hiện ra mối liên hệ đáng lo ngại giữa microplastics và những biến đổi sinh học liên quan đến các bệnh thoái hóa thần kinh, trong đó có Alzheimer và Parkinson. Nghiên cứu này được công bố trên tạp chí khoa học Molecular and Cellular Biochemistry.
Nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Công nghệ Sydney (University of Technology Sydney – UTS) và Đại học Auburn (Mỹ) đã xem xét cách mà các hạt microplastic tương tác với tế bào não. Kết quả cho thấy:
microplastic có thể làm rối loạn các con đường sinh học trong tế bào, những con đường vốn đóng vai trò then chốt trong quá trình tiến triển của các bệnh thoái hóa não.
Theo nhóm nghiên cứu, khi tế bào não tiếp xúc với vi nhựa, cơ thể xuất hiện một loạt phản ứng sinh học nguy hiểm, bao gồm: Viêm (inflammation) Stress oxy hóa (oxidative stress) – tức là tình trạng tế bào bị tổn thương do mất cân bằng giữa gốc tự do và cơ chế bảo vệ Rối loạn chức năng ty thể (mitochondrial dysfunction) – ty thể là “nhà máy năng lượng” của tế bào
Đây đều là những đặc điểm điển hình (hallmarks) thường thấy trong các bệnh thoái hóa não như Alzheimer và Parkinson.
Phát giác này đặc biệt đáng lo ngại: Microplastic làm suy yếu “hàng rào máu – não”. Phó Giáo sư Kamal Dua (UTS) giải thích rất rõ:
“Microplastic thực sự làm yếu hàng rào máu – não, khiến nó trở nên ‘rò rỉ’.
Khi điều này xảy ra, các tế bào miễn dịch và các phân tử gây viêm bị kích hoạt, từ đó gây tổn thương thêm cho chính các tế bào của hàng rào bảo vệ này.”
Hàng rào máu – não vốn có nhiệm vụ: Ngăn độc tố Ngăn vi khuẩn, virus Bảo vệ não khỏi các tác nhân gây hại từ máu Khi hàng rào này bị phá vỡ, não trở nên dễ bị tấn công và tổn thương hơn rất nhiều.
Vì sao phát hiện này đáng báo động?
Bởi vì: Những con đường sinh học bị ảnh hưởng bởi microplastic liên quan trực tiếp đến suy giảm trí nhớ và chức năng nhận thức Điều này làm dấy lên khả năng rằng việc tiếp xúc với microplastic trong thời gian dài có thể: Làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa não Hoặc làm bệnh nặng hơn, tiến triển nhanh hơn
Trong khi đó, Alzheimer và các bệnh thoái hóa thần kinh: Đã và đang là gánh nặng y tế rất lớn Ảnh hưởng đến hàng triệu gia đình trên toàn thế giới.
Microplastic đã được tìm thấy ở đâu trong cơ thể con người?
Những phát giác này không phải là đơn lẻ, mà nối tiếp nhiều nghiên cứu trước đó cho thấy: Microplastic đã được tìm thấy trong mẫu mô não người. Microplastic có thể gây ảnh hưởng xấu đến mô phổi. Có bằng chứng cho thấy microplastic liên quan đến ung thư nội mạc tử cung
Các nhà nghiên cứu cho biết:.Mức độ tiếp xúc microplastic của mỗi người là khác nhau.Nhưng những tác động sinh học quan sát được rất giống với những gì xảy ra trong mô não của người đang mắc bệnh thoái hóa
Ai là nhóm dễ bị tổn thương nhất?
Những cộng đồng đã phải tiếp xúc nhiều với ô nhiễm môi trường có nguy cơ cao hơn, bao gồm: Người sống ở các quốc gia công nghiệp hóa. Cư dân sống gần bãi xử lý rác, khu công nghiệp. Những vùng phụ thuộc nhiều vào nước đóng chai nhựa
Các nhóm này có thể chịu phơi nhiễm microplastic nhiều hơn mức trung bình.
Các nhà khoa học đề xuất giải pháp gì?
Ở cấp độ xã hội – chính sách: Giảm sản xuất nhựa. Tăng cường giám sát microplastic trong môi trường. Đầu tư vào công nghệ lọc và loại bỏ microplastic khỏi hệ thống nước.
Ở cấp độ cá nhân:
Các nhà nghiên cứu khuyến nghị mọi người giảm tiếp xúc với nhựa trong sinh hoạt hằng ngày.
Tiến sĩ Keshav Raj Paudel, đồng tác giả nghiên cứu, nói rõ: “Chúng ta cần thay đổi thói quen và sử dụng ít nhựa hơn.”
Ông đề nghị: Tránh dùng hộp nhựa đựng thực phẩm. Tránh thớt nhựa. Hạn chế dùng máy sấy quần áo (vì sợi vải tổng hợp rơi ra thành vi nhựa). Chọn sợi vải tự nhiên thay vì vải tổng hợp. Ăn ít thực phẩm chế biến sẵn, đóng gói
Ngoài ra: Ủng hộ các chính sách hạn chế ô nhiễm nhựa công nghiệp. Giảm nhựa ngay từ đầu nguồn là biện pháp bảo vệ sức khỏe lâu dài hiệu quả nhất
Kết luận
Nghiên cứu này chưa khẳng định chắc chắn microplastic gây Alzheimer, nhưng cho thấy: Microplastic có thể tác động lên não theo đúng những cơ chế mà bệnh Alzheimer phát triển. Phơi nhiễm lâu dài có khả năng làm tăng nguy cơ hoặc làm bệnh nặng hơn
Bảo vệ não bộ trong tương lai không chỉ là chuyện thuốc men, mà còn là chuyện thay đổi thói quen sống và giảm nhựa ngay từ hôm nay.