Minh Nguyen Quang
Chiến dịch diệt chim sẻ .. của MAO thời nào !
Thời gian đầu, người ta thử đầu độc và đặt bẫy lũ chim. Nhưng các phương pháp này tỏ ra kém hiệu quả. Khi đó, nảy sinh sáng kiến “trừng trị” chúng bằng cách làm cho chúng kiệt sức.
Chỉ trong vòng 3 ngày đầu chiến dịch, riêng tại Bắc Kinh và Thượng Hải đã có gần 1 triệu con chim “bị tiêu diệt”. Còn sau gần một năm tiến hành chiến dịch, đã có tới 2 tỷ con chim sẻ và các chim nhỏ khác “thiệt mạng”.
Người Trung Quốc hoan hỉ mừng chiến thắng. Đến thời điểm đó, không còn ai nhắc đến chuột, ruồi, muỗi nữa. Dân chúng phủi tay bỏ qua những kẻ thù này, bởi vì đấu tranh chống chúng quá khó.
Nhân quả nhãn tiền cho cuộc sống do cái chết của loài chim sẻ
Người dân chết đói nằm khắp các ngõ ngách ở vùng quê
Người dân đói đến mức cái gì cũng ăn.
Năm 1959, tại “Trung Quốc không còn những cánh chim” có một mùa bội thu chưa từng thấy. Thậm chí cả những người bi quan (nếu như có những người như vậy vào thời điểm đó) cũng buộc phải thừa nhận là chiến dịch chống chim sẻ đã mang lại những thành quả tích cực.
Tất nhiên, mọi người cũng đều nhận thấy là sự xuất hiện rất nhiều sâu bướm, cào cào, châu chấu, rệp và nhiều loại côn trùng có hại khác, nhưng nếu tính tới sản lượng lương thực thu được, thì hiện tượng trên chỉ là những phiền toái không đáng kể. Người Trung Quốc chỉ ngộ hết những thiệt hại sau đó một năm nữa.
Năm 1960, côn trùng có hại đối với sản xuất nông nghiệp sinh sôi nảy nở đông đến mức có thể chứng kiến cảnh chúng đang ăn sạch một loại nông sản nào đó ngay trước mắt.
Người Trung Quốc hoảng sợ thực sự. Đến lúc đó thì rất nhiều trường phổ thông và nhà máy được nghỉ học và nghỉ làm – nhưng là để đi bắt sâu bướm. Nhưng tất cả các biện pháp đó đều tuyệt đối đều vô ích.
Những loại côn trùng sinh sôi nảy nở mà không bị kiểm soát bằng con đường tự nhiên (chính các loài chim nhỏ trước kia thực hiện chức năng này- kiểm soát tốc độ “gia tăng dân số” của chúng) đã gia tăng số lượng với một tốc độ khủng khiếp.
Chúng nhanh chóng chén sạch mùa màng và bắt đầu sang hủy diệt các cánh rừng. Cào cào, châu chấu và sâu bướm thì mở tiệc, trong nước bắt đầu nạn đói. Trên màn hình TV, các phát thanh Trung Quốc cho rằng đây chỉ là những khó khăn tạm thời và mọi việc sẽ nhanh chóng ổn thỏa.
Nhưng những lời hứa không làm ai no bụng. Nạn đói thật khủng khiếp- dân chúng chết hàng loạt. Người dân phải ăn cả da thuộc, cả sâu bướm…. Cả nước rơi vào tình trạng hoảng loạn. Theo những số liệu khiêm tốn nhất thì đã có gần 30 triệu người Trung Quốc chết vì nạn đói.
Khi đó giới lãnh đạo nước này cuối cùng cũng đã hiểu ra là mọi điều tệ hại bắt đầu từ chiến dịch diệt chim sẻ. Trung Quốc cầu cứu sự hỗ trợ của Liên Xô và Canada- năn nỉ các nước này khẩn cấp gửi chim đến Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo Liên Xô và Canada, dĩ nhiên là sửng sốt trước yêu cầu này, nhưng đã ngay lập tức có phản hồi tích cực.
Hai nước trên đã gửi đến Trung Quốc rất nhiều toa tàu chở chim sẻ. Và bây giờ đến lượt lũ chim “nhập cư” mở tiệc - trên thế giới không có nơi đâu có nhiều thức ăn cho chim- tức các loài côn trùng như ở Trung Quốc. Và từ đó đến giờ, người Trung Quốc có một thái độ cực kỳ e dè đối với chim sẻ.
Mặc dù các vụ mùa thu hoạch bị giảm sút, nhưng các quan chức địa phương, dưới áp lực của Trung ương và để làm vui lòng Mao Trạch Đông, đã báo cáo rằng vụ mùa thu hoạch cao kỷ lục nhờ các sáng kiến mới của Mao, không những vậy, họ còn tranh với nhau thổi phồng kết quả báo cáo.
Các số liệu này được dùng để tính số lượng lúa gạo mà nhà nước sẽ thu của người dân để cung cấp cho thành thị và để xuất khẩu.
Việc khác biệt giữa báo cáo và thực tế khiến cho nhiều nông dân không còn gì để nuôi sống mình và gia đình, từ đó một số nơi, nạn đói bắt đầu.
Tuy nhiên trong năm 1958 – 1960, Trung Quốc vẫn tiếp tục là nước xuất khẩu lúa gạo đáng kể mặc dù nạn đói đang lan rộng, chỉ vì Mao Trạch Đông muốn giữ thể diện và thuyết phục thế giới bên ngoài về sự thành công những kế hoạch của ông.
Thực tế sau khi nạn đói lan rộng, nhằm giữ thể diện, chính phủ Trung Quốc đã thực hiện chính sách cứu đói nhưng chỉ thực hiện ở những thành phố, còn ở nông thôn thì mặc kệ. Ở các vùng nông thôn, chính quyền cho quân đội bao vây và lệnh binh lính bắn chết bất kỳ ai chạy khỏi vùng có nạn đói, đây là chính sách “Thí tốt giữ xe” mục đích là giữ hình ảnh của Trung Quốc với quốc tế.
Cho đến ngày nay, lập trường của chính phủ Trung Quốc vẫn là cố gắng che giấu, điều đó được phản ánh qua tên gọi nạn đói trên là “Ba năm thiên tai”, Bắc Kinh biện bạch rằng nạn đói phần lớn là do một loạt các thiên tai.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu bên ngoài Trung Quốc nhìn chung đồng ý rằng các thay đổi về chính sách và các thể chế hàng loạt đi theo cuộc Đại nhảy vọt là nhân tố chính dẫn đến nạn đói lớn...
Hôm 12-02-1958 lãnh tụ vĩ đại Mao Trạch Đông cầm bút ký cái rẹt, thế là sắc lệnh lịch sử được ban ra: Triển khai Chiến dịch diệt chim sẻ (打 麻 雀 运 动 - Đả ma tước vận động).
Bích chương của chiến dịch"Trừ Tứ Hại" (chuột, ruồi, muỗi, và chim sẻ cần bị diệt trừ)
Chuyện rằng, mùa thu năm 1956 Hội nghị Hiệp hội Động vật học T+ khẳng định thủ phạm gây ra nạn thiếu hụt lương thực chính là các loài chim, đặc biệt là chim sẻ. Đầu têu là thứ trưởng Bộ Giáo dục, nhà sinh vật học Zhou Jian. Ổng ước tính mỗi năm 1 con chim sẻ chén 2,5 kilôgam ngũ cốc, 2,5 tỷ con chim sẻ trên đất nước TQ xơi mất lượng lương thực đủ nuôi sống 35 triệu người. Vậy thì phải diệt chim sẻ!
Nhà điểu học Cheng Tso-sin phản đối gay gắt. Ông khẳng định rằng tận diệt chim sẻ là loại bỏ thiên địch của các loài côn trùng. Mặt khác, chim sẻ có lợi cho nông nghiệp vì thời gian thu hoạch mùa màng cũng là lúc chúng ấp trứng, nuôi con và xơi tái rất nhiều côn trùng gây hại. Hơn nữa, các loài chim sống ở đô thị và rừng rậm hoàn toàn vô hại cho mùa màng và kho thóc. Nhiều nhà khoa học chân chính cũng thấy trước hậu quả khôn lường nhưng ứ dám hé răng. Nói ra để bị chụp mũ “chống đối chủ trương lớn” rồi tù mọt gông à?
Thế là hôm 18-02-1957 tại đại hội ĐCSTQ, ông Zhou Jian đề xuất ra nghị quyết tiêu diệt chim sẻ và chuột để cho nền nông nghiệp T+ phát triển vượt bậc. Ông thuyết phục đại hội là chính Friedrich Đại đế của nước Phổ (1712-1786) đã từng tiến hành chiến dịch tương tự và kết quả thu được rất đáng khích lệ.
Ban đầu người ta đánh bả và đặt bẫy, sau thì nghĩ ra cách làm cho chúng kiệt sức. Học sinh sinh viên, bộ đội, công nhân viên chức được nghỉ học nghỉ làm để đi chiến đấu chống “kẻ thù có cánh”. Thế là tất tần tật nam phụ lão ấu từ tinh mơ đến tối mịt vẫy khăn, gõ chảo, la hét, huýt sáo để lũ chim phát cuồng, bay tán loạn đến kiệt sức, rơi cái uỵch. Học trò được phát súng cao su (còn gọi là giàn thun hay ná) để bắn bất kỳ con chim nào trông thấy. Người ta trèo lên cây và hốc tường phá các tổ chim, giết chim non, đập vỡ trứng. Cả nước vui như hội. Báo chí đăng ảnh từ thành thị đến nông thôn lủ khủ những đống xác chim cao hơn đầu người.
Một bích chương khuyến khích trẻ em diệt chim sẻ
Trong 3 ngày đầu tiên của chiến dịch, riêng tại 2 thành phố Bắc Kinh và Thượng Hải đã có gần 1 triệu con chim lìa đời. Đến cuối năm 1958 toàn TQ có khoảng 2 tỷ con chim thiệt mạng. Mùa thu năm 1958 bầu trời TQ sạch bóng chim, chỉ còn lác đác ở những vùng xa xôi hẻo lánh.
Vụ mùa năm 1959 bội thu quá trời ông địa. Ai ai cũng phấn khởi.
Chẳng bao lâu, người ta tá hỏa tam tinh trước tình trạng sâu bướm, cào cào châu chấu và vô số loài côn trùng có hại khác lúc nha lúc nhúc, tàn phá hoa màu kinh khủng khiếp. Vụ mùa 1960 thất thu nặng nề. Rất nhiều trường học và nhà máy được nghỉ học và nghỉ làm để đi bắt sâu và cào cào châu chấu.
Chẳng ăn thua gì. Nạn đói kinh hoàng bắt đầu, cả nước hoảng loạn. Theo số liệu chính thức, từ mùa thu 1960 đến mùa hè 1961 có hơn 20 triệu người chết đói và khoảng 10 triệu người nữa trong 5 năm tiếp theo. Xin nhớ là dân số TQ khi đó 650 triệu.
Mao Trạch Đông cầu cứu Stalin. Lập tức 19 toa xe lửa chứa đầy chim sẻ quốc tịch Liên Xô được gửi sang. Tất nhiên là tính tiền. Lũ chim nhập cư này sướng quá thể vì không đâu có nhiều thức ăn tươi roi rói giãy đành đạch đến thế. Canada cũng gửi chim sẻ đến… bán.
Truyền thông TQ ém nhẹm. Cho đến nay, sử sách báo chí TQ chỉ gọi nạn đói này là “Ba năm thiên tai”.