Trí tuệ nhân tạo có làm con người thất nghiệp không? | HCD

38 views
Skip to first unread message

Mikali Nguyễn

unread,
May 13, 2026, 9:37:53 PM (6 days ago) May 13
to Giaitri...@googlegroups.com
Trí tuệ nhân tạo có làm con người thất nghiệp không?

 Bằng hữu hỏi trí tuệ nhân tạo (AI) có chiếm mất công ăn việc làm của con người không? (dưới đây là phần 1: bi quan, email sau sẽ sang phần 2)



Nguồn tin và  chi tiết : https://thenextweb.com/news/gm-layoffs-ai-skills-swap-auto-industry?utm_source=flipboard&utm_content=user/thenextweb


HCD : Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)

 

Hãng Xe GM Cho Nghỉ Việc 600 Nhân Viên Tin Học Để Thay Thế Bằng Chuyên Viên Trí Tuệ Nhân Tạo

Hãng xe General Motors (hệ thống sản xuất xe hơi lớn của Hoa Kỳ) vừa loan báo cho sa thải từ 500 đến 600 nhân viên thuộc bộ phận điện toán (IT). Việc này không phải vì công ty thiếu hụt ngân khoản, mà là một cuộc "tháo cũ thay mới" về nhân sự để tập trung vào kỹ nghệ Trí Tuệ Nhân Tạo (AI).

 

Những Điểm Chánh Trong Bản Tin:

  • Thay đổi nhân sự: GM cho nghỉ việc những nhân viên điện toán kiểu cũ tại Texas và Michigan. Thay vào đó, họ tìm kiếm những kỹ sư am tường về hệ thống tự động và trí tuệ nhân tạo để chế tạo loại xe điều khiển bằng điện tử.
  • Thay đổi kế hoạch: Sau một thời gian dài đầu tư, GM quyết định rút lui hoặc giảm bớt việc sản xuất xe chạy điện (EV) và xe taxi tự hành (không người lái). Thay vào đó, họ dồn sức vào việc biến chiếc xe thành một bộ máy điện toán di động, sử dụng nhu liệu của Google và Nvidia.
  • Tình hình tài chánh: Dù cho nhân viên nghỉ việc, GM vẫn đang làm ăn rất khấm khá. Doanh thu của họ trong quý đầu năm rất cao, lợi nhuận lên đến hàng tỷ Mỹ kim nhờ bán các dòng xe vận tải và xe đa dụng (SUV) truyền thống.
  • Xu hướng mới: Không chỉ có GM, các công ty lớn khác như Meta (Facebook) hay Atlassian cũng đang làm điều tương tự: Sa thải những nhân viên có kỹ năng cũ để dành ngân quỹ thuê mướn những người giỏi về máy móc tự học (AI).

Một Vài Nhận Xét:

Việc sa thải này cho thấy một thực trạng khắc nghiệt: Tại Hoa Kỳ, các hãng xưởng có quyền cho công nhân nghỉ việc nếu kỹ năng của họ không còn phù hợp với kỹ thuật mới. GM không giấu giếm ý định thay thế con người bằng những hệ thống mà trong đó, có đến 90% các mã số điều khiển là do máy tự viết ra.

Dù công ty giải thích đây là sự "cải tiến" và "chuyển mình" để theo kịp thời đại, nhưng đối với những người thợ, người viên chức vừa mất việc, đây đơn thuần là một cuộc đào thải không thương tiếc giữa lúc công ty vẫn đang hốt bạc.


HCD: Bên trên là bản tin ngày hôm qua 12-May-2026

Một bản tin khác


Nguồn tin và  chi tiết: https://www.nytimes.com/2026/05/08/technology/meta-ai-employees-miserable.html

 

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)

Ghi chú: Meta là công ty mẹ của Facebook

Việc Meta Chạy Theo Trí Tuệ Nhân Tạo Đang Khiến Nhân Viên Khốn Khổ

Trong khi tìm cách thích nghi với thời đại trí tuệ nhân tạo, công ty này đang thúc ép nhiều người trong số 78,000 nhân viên của mình phải sử dụng kỹ thuật mới, đồng thời chuẩn bị cho một số người trong số họ nghỉ việc.

 

Sự “ôm ấp AI” của Meta đang khiến nhân viên của mình khốn khổ

Công Ty Meta Ép Nhân Viên Phục Vụ Máy Móc Khiến Nội Bộ Bất An

Trong nỗ lực chuyển mình để theo kịp thời đại Trí Tuệ Nhân Tạo (AI), công ty Meta đang đẩy hàng chục ngàn nhân viên vào tình cảnh khốn đốn. Không chỉ bị theo dõi sát sao, họ còn đang đối mặt với làn sóng sa thải quy mô lớn.

 

Những Sự Việc Chánh:

  • Theo dõi tư gia và công sở: Meta vừa ra lệnh thiết lập hệ thống ghi nhận mọi cử động của nhân viên trên máy điện toán. Từ việc gõ chữ, di chuyển con chuột đến những gì hiện trên màn hình đều bị thu thập. Mục đích là để "dạy" cho máy móc cách con người làm việc hằng ngày.
  • Nhân viên phẫn nộ: Nhiều người làm việc tại đây đã phản đối kịch liệt vì cho rằng quyền tư riêng bị xâm phạm nghiêm trọng. Tuy nhiên, giới lãnh đạo công ty tuyên bố thẳng thừng rằng nhân viên không có quyền từ chối việc bị theo dõi này trên máy móc của công ty.
  • Sa thải hàng loạt: Để có tiền đầu tư hàng trăm tỷ Mỹ kim vào máy móc và các trung tâm dữ liệu, Meta quyết định sa thải khoảng 8,000 người (chiếm 10% tổng số nhân viên). Việc này sẽ được thực hiện vào ngày 20 tháng 5 tới đây, khiến tinh thần nhân viên vô cùng suy sụp và lo âu.
  • Ép buộc học nghề mới: Công ty tổ chức những tuần lễ "Cải tổ" để bắt những người chuyên vẽ kiểu (thiết kế) phải học viết mã điện toán, và ngược lại. Họ còn dùng những bảng theo dõi mức độ xử lý của máy để ép nhân viên phải thi đua với nhau, tạo ra một bầu không khí làm việc đầy áp lực.

 Tình Cảnh Bi Đát Của Người Lao Động:

Nhiều nhân viên cảm thấy chua chát khi nhận ra rằng họ đang bị bắt phải huấn luyện cho chính những "cỗ máy" sẽ thay thế chỗ làm của họ trong tương lai. Tại trụ sở Meta ở Thung lũng Silicon, người ta bắt đầu tìm kiếm việc làm mới hoặc truyền tay nhau những tấm hình châm biếm về số phận bấp bênh của mình.

Mặc dù ông Mark Zuckerberg (Giám đốc điều hành) khẳng định việc thu thập dữ liệu không phải để canh chừng nhân viên mà chỉ để làm cho máy thông minh hơn, nhưng niềm tin trong nội bộ công ty đã bị rạn nứt trầm trọng.

HCD: Thưa các bạn bên trên là hai tin tiêu biểu. Dưới đây là những tin được loan đi từ mấy tháng nay tôi chỉ thu thập tựa để mà không vào chi tiết Các bạn có thể kiểm dễ dàng bằng cách dùng Google để tìm.
 

HCD: Dưới đây là tổng hợp những nguồn tin và khía cạnh tiêu biểu về việc trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay thế sức lao động của con người:

1. Sự Thay Thế Trực Tiếp Tại Các Đại Công Ty Điện Toán

Các công ty kỹ thuật lớn (Big Tech) đang dẫn đầu xu hướng này bằng cách cắt giảm nhân sự ở các mảng cũ để dồn ngân sách cho AI:

  • Meta (Facebook): Đang tiến hành sa thải khoảng 8.000 nhân viên (chiếm 10% lực lượng lao động) vào tháng 5 năm 2026 để bù đắp cho các khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng AI.
  • Các hãng khác: Microsoft, Block và Coinbase cũng đã loan báo các đợt sa thải hoặc mua lại cổ phần của nhân viên khi AI bắt đầu thay đổi cấu trúc công việc.

2. Kỹ Nghệ Xe Hơi Chuyển Mình

Không chỉ ở lĩnh vực phần mềm, các ngành sản xuất truyền thống cũng đang bị ảnh hưởng:

  • General Motors (GM): Cho nghỉ việc hơn 600 nhân viên điện toán (IT) truyền thống để thay thế bằng những kỹ sư chuyên về AI và dữ liệu.
  • Tự động hóa mã nguồn: Tại GM, hiện nay có đến 90% các mã số điều khiển cho hệ thống xe tự hành là do AI tự viết ra, thay vì cần đến đội ngũ lập trình viên đông đảo như trước.

3. Những Ngành Nghề Đang Chịu Ảnh Hưởng Mạnh Nhất

Theo các báo cáo và diễn biến thực tế, các công việc sau đây đang đứng trước nguy cơ bị thay thế cao:

  • Lập trình viên (Coders): AI hiện nay rất giỏi trong việc tự tạo mã nguồn, khiến nhu cầu thuê mướn nhân viên viết mã thủ công giảm xuống.
  • Nhân viên nhập liệu và phân tích cơ bản: Meta đang "dạy" cho AI cách con người sử dụng máy tính hằng ngày để máy có thể tự thực hiện các tác vụ này.
  • Vẽ kiểu và Thiết kế: Các công cụ AI có khả năng tạo ra hình ảnh và bản thiết kế nhanh chóng, làm thay đổi vai trò của người họa sĩ thiết kế.

4. Xu Hướng "Skills Swap" (Hoán Đổi Kỹ Năng)

Đây là một thuật ngữ mới mô tả việc các công ty không hẳn là thiếu tiền, mà họ muốn "tháo cũ thay mới":

  • Họ sẵn sàng sa thải những người làm việc lâu năm nhưng có kỹ năng cũ để dành chỗ cho những chuyên gia về AI.
  • Ngân sách trả lương được chuyển dịch từ con người sang việc duy trì các hệ thống máy móc thông minh. 

Lưu ý: Tình hình này đang tạo ra một sự phân cực lớn. Trong khi các công ty báo cáo lợi nhuận tăng cao nhờ tối ưu hóa bằng máy móc, thì người lao động lại phải đối mặt với một tương lai bấp bênh nếu không kịp học hỏi những kỹ năng mới để điều khiển chính những cỗ máy đó.

 

Mikali Nguyễn

unread,
May 16, 2026, 8:59:43 PM (3 days ago) May 16
to Giaitri...@googlegroups.com
Phần hai câu chuyện AI có chiếm việc làm của con người hay không: Cái nhìn lạc quan

 

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)


Sự Thay Đổi Của Thị Trường Lao Động Trước Làn Sóng Máy Điện Toán Thông Minh

Cuộc nghiên cứu của Giáo sư Suraj Srinivasan cho thấy trí thông minh nhân tạo (AI) không đơn thuần là thay thế con người, mà đang làm thay đổi hẳn bộ mặt của các ngành nghề. Kết quả ghi nhận như sau:

  • Các công việc bị thu hẹp: Những việc làm mang tính chất rập khuôn, lặp đi lặp lại hoặc có tính thứ tự máy móc đang giảm bớt nhu cầu (giảm khoảng 13%). Máy móc hiện nay có thể đảm đương các phần việc này nhanh chóng hơn.
  • Các công việc được tăng cường: Trái lại, nhu cầu tuyển dụng các chuyên viên có khả năng phân tích, kỹ thuật cao hoặc có óc sáng tạo lại tăng mạnh (lên đến 20%). Ở đây, AI đóng vai trò như một món "đồ nghề" tối tân để hỗ trợ con người làm việc hiệu quả hơn.
  • Sự phối hợp giữa Người và Máy: Trong các ngành như tài chính hay khoa học, AI có thể giúp đúc kết dữ liệu, nhưng quyền quyết định và sự phán đoán cuối cùng vẫn nằm ở nơi con người. Các nghề như phân tích tài chính hay vi trùng học sẽ cần phối hợp chặt chẽ với máy điện toán.
  • Lời khuyên cho giới chủ nhân: Thay vì chỉ dùng AI để cắt giảm chi phí nhân công, các cơ sở thương mại nên chú trọng vào việc huấn luyện lại nhân viên. Công kỹ nghệ mới đòi hỏi người lao động phải học thêm cách điều khiển máy móc và trau dồi các kỹ năng mà máy không thể thay thế được, như sự giao thiệp giữa người với người và khả năng nhận định tình huống.

Nói tóm lại, thị trường lao động đang chuyển mình: máy móc sẽ làm những việc tầm thường, để con người tập trung vào những việc đòi hỏi trí tuệ và tâm hồn.

 


Nguồn tin và chi tiết: https://www.reuters.com/world/americas/ai-is-not-replacing-workers-large-scale-so-far-says-bank-canada-2026-05-13/?utm_source=chatgpt.com


HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)

 

Ngân hàng Trung ương Canada vừa cho hay hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy trí thông minh nhân tạo (AI) gây ra tình trạng thất nghiệp trên diện rộng. Theo bà Phó Thống đốc Michelle Alexopoulos, kỹ thuật mới này phần lớn giúp thay đổi cách thức làm việc chứ không hẳn là đào thải nhân công. Dù một số công việc cũ có thể mất đi, nhưng những ngành nghề mới sẽ xuất hiện để thay thế.

Các chuyên gia nhận định rằng AI đang giúp gia tăng năng suất một cách đắc lực, đồng thời đóng vai trò hỗ trợ con người trong việc đưa ra các quyết định quan trọng. Tại Canada, do tình trạng dân số già đi và sự thiếu hụt nhân lực, việc áp dụng AI sẽ giúp các xí nghiệp gia tăng hiệu năng và sức cạnh tranh. Về lâu dài, điều này còn giúp giới lao động tăng lương, giúp giới tiêu thụ tiết kiệm chi phí và giảm bớt áp lực lạm phát cho nền kinh tế. tóm lại, con người vẫn là yếu tố nòng cốt trong mọi hoạt động sản xuất.

 


Nguồn tin và chi tiết: The Fed - AI Adoption and Firms' Job-Posting Behavior

 

HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo (có thể còn sót những “tiếng mới” khó hiểu khó nghe)

 

Bản nghiên cứu của Cục Dự Trữ Liên Bang Hoa Kỳ cho biết tuy trí khôn nhân tạo (AI) đang lan rất nhanh trong các hãng xưởng và công ty Mỹ, nhưng tới nay chưa thấy dấu hiệu AI làm giảm mạnh số việc làm mới.

Các nhà nghiên cứu xem dữ kiện tuyển người từ năm 2023 tới 2025 và nhận thấy những ngành dùng AI nhiều vẫn tiếp tục đăng quảng cáo kiếm người làm việc, thậm chí vài nơi còn tăng tuyển dụng đôi chút.

Họ cho rằng sự chậm lại của thị trường việc làm sau đại dịch không phải do AI gây nên. Tuy nhiên, vài nghề riêng biệt vẫn có thể bị ảnh hưởng nặng hơn, nhất là những việc dễ bị máy điện toán thay thế.

Nghiên cứu cũng ghi nhận việc dùng AI trong dân Mỹ tăng rất nhanh. Nhiều công ty bắt đầu dùng AI để viết lách, trả lời khách hàng, phân tích dữ kiện và giúp nhân viên làm việc mau hơn.

Một số nghiên cứu khác cho thấy AI có thể làm giảm nhu cầu đối với nhân viên mới vào nghề, nhưng lại giúp người có kinh nghiệm làm việc hữu hiệu hơn và lương cao hơn.

Các tác giả kết luận rằng hiện nay chưa có bằng cớ cho thấy AI gây thất nghiệp rộng lớn, nhưng vì kỹ thuật này còn ở giai đoạn đầu nên cần tiếp tục theo dõi trong những năm sắp tới.

 

HCD: Trên đây là ba bản tin (còn nhie6ểu) cho rằng AI chưa (hay không) chiếm công ăn việc làm của con người. Nhưng (với điểu kiện) con người phải học hỏi thêm để “đổi nghề” .
Mời các bạn đọc phần 1 (bi quan) ở email MTC trước cái này.


Mikali Nguyễn

unread,
May 18, 2026, 9:18:57 PM (2 days ago) May 18
to Giaitri...@googlegroups.com
Phần 3: Tận thế

Nhà khoa học điện toán được trích dẫn học thuật nhiều nhất đương thời nhận định rằng trí tuệ nhân tạo có thể khiến nhân loại tuyệt chủng trong vòng một thập niên tới.

 



Nguồn tin và  chi tiết: https://thenextweb.com/news/bengio-ai-extinction-warning-lawzero-safety?utm_source=flipboard&utm_content=other


HCD : Máy dịch nguyên văn bài báo (có thể còn sót những « tiếng mới » khó hiểu khó nghe)
Vì bài hơi khó hiểu xin dịch nguyên văn. Bản tiếng Anh ở link trên.


Yoshua Bengio cảnh báo siêu trí tuệ nhân tạo


Alina Maria Stan • TNW | Trí Tuệ Nhân Tạo

Alina Maria Stan

Tóm lược


Yoshua Bengio, nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo đoạt Giải Turing, đã cảnh báo rằng những cỗ máy có siêu trí tuệ có thể phát triển các “mục tiêu tự bảo tồn” và gây ra mối đe dọa sinh tồn đối với nhân loại trong vòng một thập niên tới. Tháng Sáu năm 2025, Bengio đã thành lập tổ chức phi lợi nhuận LawZero với số vốn 30 triệu Mỹ kim nhằm xây dựng những hệ thống AI “phi tác nhân”, được thiết kế an toàn ngay từ nền tảng.

Yoshua Bengio, nhà khoa học điện toán đoạt Giải Turing, người được xem rộng rãi là một trong những “cha đỡ đầu” của trí tuệ nhân tạo, vừa lặp lại lời cảnh báo rằng các cỗ máy có siêu trí tuệ có thể trở thành mối đe dọa sinh tồn đối với nhân loại trong vòng mười năm tới. Trong một cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal được đăng lần đầu vào tháng Mười năm 2025 và được Fortune đăng lại trong tuần này, Bengio cho rằng những hệ thống AI được huấn luyện dựa trên ngôn ngữ và hành vi của con người có thể phát triển những “mục tiêu tự bảo tồn” của riêng chúng, khiến chúng trên thực tế trở thành đối thủ cạnh tranh với chính loài người đã tạo ra chúng.


Lời cảnh báo ấy xuất hiện đúng vào lúc những công ty AI lớn nhất thế giới đang tăng tốc chứ không hề chậm lại. Trong năm vừa qua, OpenAI, Anthropic, xAI và Google đều đã tung ra nhiều mô hình mới hoặc các bản nâng cấp, với mỗi thế hệ đều có năng lực vượt trội hơn thế hệ trước. Sam Altman của OpenAI từng dự đoán rằng AI sẽ vượt qua trí thông minh của con người trước cuối thập niên này. Những nhân vật lãnh đạo khác trong ngành còn cho rằng thời điểm ấy có thể đến sớm hơn nữa. Bengio lập luận rằng tốc độ phát triển như vậy, cộng với sự thiếu vắng giám sát độc lập đầy đủ, đang biến một nguy cơ từng chỉ mang tính lý thuyết thành một hiểm họa thực tế.


Lý do đáng lo ngại

Bengio, giáo sư tại Đại học Montréal và là người sáng lập Mila, viện nghiên cứu AI của Québec, đã trải qua nhiều thập niên ở vị trí trung tâm của công cuộc nghiên cứu học sâu. Ông cùng Geoffrey Hinton và Yann LeCun chia sẻ Giải Turing năm 2018 nhờ công trình nền tảng về mạng thần kinh nhân tạo, và hiện là nhà khoa học điện toán được trích dẫn nhiều nhất thế giới xét theo tổng số trích dẫn. Thành tích ấy khiến người ta khó có thể gạt bỏ những mối lo của ông như một kiểu báo động thiếu hiểu biết.


Cốt lõi trong lập luận của ông khá đơn giản. Những hệ thống AI thông minh vượt xa con người và phát triển các mục tiêu tự trị — đặc biệt là các mục tiêu liên quan đến việc tự bảo tồn — sẽ tạo nên một loại đe dọa hoàn toàn mới. Bởi các hệ thống ấy được huấn luyện bằng ngôn ngữ và hành vi của con người, chúng có thể thuyết phục hoặc thao túng con người để phục vụ cho những mục tiêu ấy; khả năng mà các cuộc nghiên cứu đã cho thấy đáng lo ngại ở chỗ ngay cả những mô hình AI thế hệ hiện nay cũng đã có thể thực hiện khá dễ dàng.

Bengio nói với Wall Street Journal rằng các cuộc thử nghiệm gần đây đã cho thấy những tình huống trong đó một AI, khi bị buộc phải chọn giữa việc bảo vệ các mục tiêu được giao và gây ra cái chết cho một con người, đã chọn điều thứ hai. Lời khẳng định ấy mang tính khiêu khích, nhưng phù hợp với ngày càng nhiều công trình nghiên cứu về những mục tiêu lệch lạc trong các hệ thống AI tiên tiến, nơi mà các mô hình được huấn luyện để tối ưu hóa cho một kết quả nào đó có thể theo đuổi kết quả ấy bằng những phương cách mà chính người thiết kế cũng không lường trước hay không hề mong muốn.


LawZero và cuộc tìm kiếm những giải pháp thay thế

Bengio không chỉ dừng lại ở việc đưa ra lời cảnh báo. Tháng Sáu năm 2025, ông thành lập LawZero, một phòng thí nghiệm an toàn AI phi lợi nhuận được tài trợ 30 triệu Mỹ kim từ các khoản đóng góp thiện nguyện của Jaan Tallinn — kỹ sư sáng lập Skype — cựu tổng giám đốc Google Eric Schmidt, Open Philanthropy và Future of Life Institute. Sứ mạng của phòng thí nghiệm này là xây dựng cái mà Bengio gọi là “AI Khoa Học Gia”, những hệ thống được thiết kế để hiểu và đưa ra dự đoán thống kê về thế giới mà không có khả năng tự mình hành động độc lập.


Sự khác biệt ấy rất quan trọng. Phần lớn công cuộc phát triển AI thương mại hiện nay đang đi theo chiều hướng ngược lại, tiến về các hệ thống mang tính “tác nhân”, có thể duyệt mạng, thi hành mã lệnh và tự mình thực hiện những công việc gồm nhiều bước. Những hiểm họa mà Bengio mô tả — các hệ thống AI có mục tiêu tự bảo tồn xung đột với quyền lợi của con người — trở nên nghiêm trọng nhất chính trong mô hình “tác nhân” ấy. Cách tiếp cận của LawZero là loại bỏ hoàn toàn tính tác nhân, tạo ra những công cụ phân tích mạnh mẽ nhưng theo thiết kế thì không thể tự mình hành động.


Liệu cách tiếp cận ấy có thể theo kịp năng lực của các phòng thí nghiệm thương mại hay không vẫn còn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Theo Bengio, số tiền 30 triệu Mỹ kim chỉ đủ cho khoảng 18 tháng nghiên cứu căn bản, quá nhỏ so với hàng chục tỷ Mỹ kim mà những công ty như OpenAI hay Anthropic đang chi tiêu mỗi năm. Sự đặt cược ở đây là một kiến trúc hoàn toàn khác biệt — đặt sự an toàn vào ngay từ nền móng thay vì gắn thêm các hàng rào bảo vệ vào những hệ thống ngày càng mạnh hơn — có thể chứng tỏ bền vững hơn đường lối thương mại hiện nay.


Một lời cảnh báo có tiền lệ

Bengio không phải là người duy nhất lên tiếng báo động. Năm 2023, hàng chục nhà nghiên cứu AI, giới điều hành và nhân vật công chúng đã ký vào một tuyên bố của Center for AI Safety cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo có thể dẫn đến sự tuyệt diệt của loài người. Tuyên bố ấy đáng chú ý vì tính ngắn gọn cũng như phạm vi rộng lớn của những người ký tên, trong đó có cả lãnh đạo của chính những công ty đang xây dựng các hệ thống tiên tiến nhất. Tuy nhiên, tốc độ phát triển từ đó đến nay nếu có gì thay đổi thì chỉ là tăng nhanh hơn.


Khoảng cách giữa những lời bày tỏ lo ngại và hành vi thương mại chính là một trong những căng thẳng khiến lập trường của Bengio trở nên đặc biệt. Ông không chỉ ký tên vào các bức thư kêu gọi. Ông đã rời khỏi dòng nghiên cứu chính thống, chuyển hướng sự nghiệp sang vấn đề an toàn, và xây dựng một tổ chức hoạt động ngoài những động lực lợi nhuận của các công ty mà ông đang cảnh báo. Điều đó khiến người ta khó có thể cáo buộc ông chỉ là thận trọng một cách trình diễn.


Điều ấy cũng khiến các dự đoán thời gian của ông đáng được chú ý. Bengio dự đoán rằng những nguy cơ lớn từ các mô hình AI có thể xuất hiện trong vòng năm đến mười năm nữa, nhưng ông cũng cảnh báo rằng việc chuẩn bị không nên chờ đến tận cuối khoảng thời gian ấy. Cách nhìn của ông mang tính xác suất hơn là định mệnh: ngay cả một khả năng nhỏ dẫn đến hậu quả thảm khốc, theo ông, cũng không thể chấp nhận được khi hậu quả có thể bao gồm sự hủy hoại các định chế dân chủ hoặc, trong trường hợp tệ hại nhất, là sự tuyệt chủng của loài người.

Điều mà ngành AI chưa làm.


Hàm ý khó chịu trong lập luận của Bengio là cơ cấu an toàn hiện hữu — các nhóm thử nghiệm nội bộ, các cam kết tự nguyện và những cuộc tham khảo với chính quyền — có lẽ chưa đủ. Ông kêu gọi cần có những tổ chức độc lập bên ngoài xem xét và thẩm định các phương pháp an toàn của những công ty AI, một lập trường đặt ông đối nghịch với ngành công nghiệp vốn phần lớn thích tự điều chỉnh lấy mình.

Những sự kiện gần đây càng làm cho lập luận ấy có thêm sức nặng. Mô hình AI mạnh nhất của Anthropic được cho là đã thoát khỏi môi trường kiểm soát và gửi thư điện tử cho một nhà nghiên cứu, khiến công ty phải giữ lại không công bố rộng rãi mô hình ấy. Những điều khoản quan trọng nhất của Đạo Luật AI của Liên Âu phải đến tháng Tám năm 2026 mới có hiệu lực. Tại Hoa Kỳ, những quy định liên bang có ý nghĩa về AI vẫn hầu như chưa hiện hữu. Khoảng cách giữa tốc độ phát triển năng lực và tốc độ quản trị, theo hầu hết các thước đo, đang ngày càng rộng thêm.


Đóng góp của Bengio cho cuộc tranh luận này không phải là một toa thuốc chính sách, mà là một cách đặt lại vấn đề. Theo ông, câu hỏi không còn là liệu AI có trở nên nguy hiểm hay không, mà là liệu những hệ thống chúng ta đang xây dựng hôm nay có phát triển những mục tiêu riêng của chúng hay không, và liệu chúng ta có đủ công cụ để nhận ra và sửa chữa điều ấy trước khi quá muộn hay không. Đối với một loài người vốn đã đang chật vật để hiểu rõ mối quan hệ của mình với AI, đó là một câu hỏi đáng được suy nghĩ nghiêm chỉnh.

 

 

Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages