Mikali Nguyễn
Bàn về chuyện Tây y và Đông y đều có cái hay riêng
Đặt vấn đề
Tây Y, Đông Y đều có cái hay riêng, nhưng không có gì hoàn toàn, do đó không nên không tin nhưng cũng không nên tin tuyệt đối (nhắc lại việc nhận định lung tung về lòng trắng, lòng đỏ của trứng gà để suy ngẫm ) .
Từ 2000 - 2008 , các nhà nghiên cứu nhận thấy có hơn 251.000 người thiệt mạng mỗi năm ở Mỹ vì những sai lầm xảy ra trong y khoa.
HCD:
Câu này chạm đúng một điểm rất quan trọng: không có hệ thống tri thức nào là tuyệt đối, dù là Tây y hay Đông y.
👉 Tây y mạnh ở chẩn đoán chính xác, cấp cứu, phẫu thuật, và thuốc men có bằng chứng khoa học rõ ràng. Nhưng Tây y cũng là khoa học do con người vận hành; mà đã là con người thì không tránh khỏi sai sót: chẩn đoán nhầm, dùng thuốc sai, tác dụng phụ, chạy theo phác đồ cứng nhắc, hoặc chịu ảnh hưởng của lợi ích thương mại.
👉 Đông y có ưu điểm ở cách nhìn tổng thể, điều hòa cơ thể, dưỡng sinh, chú trọng đến cơ địa từng người. Nhưng Đông y cũng không phải lúc nào cũng đúng; nhiều kinh nghiệm truyền miệng thiếu kiểm chứng, dễ bị thần thánh hóa, và nếu dùng sai thì mức độ nguy hiểm cũng không kém.
Về con số hàng trăm ngàn ca tử vong do sai lầm y khoa mỗi năm ở Mỹ (giai đoạn 2000–2008): con số này không nhằm “đánh sập” Tây y, mà để nhắc chúng ta một điều quan trọng hơn:
Sai lầm không chỉ đến từ thuốc hay bác sĩ, mà còn từ hệ thống, từ áp lực thời gian, từ lợi nhuận, từ giao tiếp kém, và từ việc bệnh nhân phó mặc hoàn toàn.
Chỗ khác nhau khá lớn là: ngày xưa, nếu bị sốt rét, người ta dùng thuốc Bắc với vỏ cây quinquina (tên khoa học: Cinchona) chứa hoạt chất quinine (ký ninh), cùng năm bảy loại cây cỏ khác trộn chung, bỏ vào siêu sắc “ba chén còn lại năm phân” rồi uống. Trong năm bảy loại cây cỏ ấy có hàng trăm chất hóa học khác nhau; uống vào cũng không biết có chất nào có khả năng gây ung thư hại thận hại gan...hay không.
Còn Tây y cũng dùng cây quinquina, nhưng chiết xuất lấy riêng chất quinine, làm thành viên thuốc tinh khiết, không tạp chất, uống vào gọn gàng. Về sau, người ta còn tổng hợp quinine bằng phương pháp hóa học, không cần dùng cây quinquina nữa.
Khi một người đau bụng oằn oại:
- Thầy thuốc Bắc bắt mạch, kê toa cho uống vài thang thuốc; mất một hai ngày… coi bớt hay không rồi tính tiếp.
- Thầy thuốc Tây, khi chưa biết chính xác đau ở bộ phận nào — sình bụng, xuất huyết bao tử, sỏi mật, hay đau ruột thừa — thì cho đi chụp X-ray. Năm phút sau thấy rõ ruột thừa sưng tấy, sắp vỡ, liền đưa ngay vào phòng mổ, rạch hai ba lỗ nhỏ cắt bỏ… vài hôm là ổn.
Ủa, vậy còn người uống thuốc Bắc thì bây giờ ra sao?
Thưa, chờ vài ngày thì ruột thừa làm mủ, vỡ ra…đó là chưa kể chịu đau khủng khiếp hai ba ngày.
Rồi sao nữa?
Thì tùy phước đức ông bà chớ sao. Bạn có nghe có người chết vì đau ruột thừa không mổ kịp không?
Kết luận Cũng như mọi chuyện khác, các bạn hãy tin ở chính mình, đừng tin tôi, có khi tôi sai.