Mikali Nguyễn
Sự thật về linh tính: Giải thích từ giới khoa học về lắng nghe bản năng/linh cảm của chính mình
.
Nguồn tin và chi tiết: https://discoverwildscience.com/the-science-of-intuition-trusting-your-gut-explained-by-research-2-385984/?utm_source=flipboard&utm_content=topic/naturalsciences
HCD: Máy tóm tắt nội dung bài báo
Sự thật về linh tính: Giải thích từ giới khoa học về lắng nghe bản năng/linh cảm của chính mình
Các nhà nghiên cứu trong những năm gần đây đã bắt đầu vén màn bí mật về "trực giác" hay "linh tính" — những quyết định tức thời mà ta thường gọi là "cảm giác từ bao tử". Báo cáo cho thấy đây không phải chuyện dị đoan hay phép thuật, mà là một cơ chế làm việc rất tinh vi của bộ óc con người.
1. Trực giác là gì?
Đó là khả năng óc ta sử dụng những hiểu biết âm thầm tích tụ từ quá khứ để đưa ra phản ứng thật nhanh mà không cần suy tính từng chút một. Qua nhiều năm tháng, bộ óc ghi nhận hàng ngàn hình ảnh, nét mặt, và hoàn cảnh. Khi gặp chuyện mới, óc tự động so dò lại "kho tài liệu" ẩn này để đưa ra phán đoán ngay lập tức.
2. Các bộ phận trong óc điều khiển linh tính
Quá trình ra quyết định dựa trên trực giác liên quan đến mạng trạng thái nghỉ (default mode network), nhân đuôi (caudate nucleus) thuộc hạch nền, vỏ não trước trán và hạch hạnh nhân, nơi các vùng não này tích hợp ký ức và cảm xúc để tạo ra linh cảm. Những cấu trúc này liên tục giao tiếp với nhau để xử lý thông tin, kết hợp phản ứng cảm xúc với ký ức được lưu trữ nhằm hình thành nên các tia sáng nhận thức đột ngột. Bạn có thể tìm hiểu thêm các khái niệm thần kinh học liên quan.
3. “Linh cảm” và bộ óc có mối dây liên lạc thật sự
Dân gian hay nói "cảm thấy trong lòng mề" (linh cảm) hoàn toàn có lý do sinh lý. Dây thần kinh phế vị nối liền bộ óc với hệ tiêu hóa. Hệ thần kinh ở ruột có hàng triệu tế bào thần kinh, có thể trao đổi hai chiều với bộ óc. Cảm giác "nóng ruột" hay "bồn chồn trong bụng" trước một việc lớn chính là lúc lòng mề đang "nói chuyện" với óc.
4. Khi nào nên tin vào linh tính?
Linh tính phát sinh tác dụng tốt nhất trong các tình huống ngặt nghèo: khi bị gấp rút về thời gian, khi quá nhiều tin tức rối loạn, hoặc trong lúc nguy cấp. Đặc biệt, linh tính của những người có tay nghề cao (như thầy thuốc lâu năm, người chữa cháy, hay người mua bán chứng khoán kinh nghiệm) rất đáng tin cậy vì óc họ đã tích lũy vốn hiểu biết rất sâu dày.
5. Khi nào linh tính dễ làm ta lầm lẫn?
Linh tính không phải lúc nào cũng đúng. Khi lòng mình đang quá đau buồn, tức giận, lo sợ (như lúc mới thất tình, mất việc) hoặc khi không có kinh nghiệm về việc đó, "cảm giác" đưa ra thường bị lệch lạc bởi sự định kiến hay nỗi sợ hãi cá nhân.
6. Linh tính có thể rèn luyện được
Linh tính không phải là món quà trời cho có sẵn rồi đứng yên, mà giống như một bắp thịt có thể nắn giũa. Thử nghiệm trên những người mới tập chơi cờ cờ Nhật (Shogi) cho thấy: sau một thời gian tập luyện, vùng nhân đuôi trong óc họ hoạt động mạnh lên hẳn và họ đoán nước cờ chính xác hơn nhiều.
Lời kết
Linh tính và sự suy xét bằng lý trí không triệt tiêu nhau mà bổ trợ cho nhau. Khéo léo nhất là biết dùng đúng lúc: khi chưa biết gì về sự việc thì nên suy tính chậm rãi bằng lý trí; còn khi đã có tay nghề vững vàng và thời gian quá gấp rút, hãy lắng nghe tiếng nói âm thầm bên trong lòng mình.
(Bài viết của tác giả Andrew Alpin, một người chuyên viết về sức khỏe, thiên nhiên và thích leo núi Himalaya).
HCD: Ấy mới là
Linh chẳng ngoài tâm, tâm tịnh tự nhiên sanh trí;
Đạo vốn tại mình, niệm chơn liền dứt mê tình.