Mikali Nguyễn
Nguồn tin và chi tiết: https://www.rd.com/article/how-to-tell-if-a-video-is-ai-generated/?utm_source=flipboard&utm_content=ReadersDigest/magazine/Shopping
HCD: Dưới đây là bản tóm tắt bài báo bằng tiếng Việt, dùng từ ngữ quen thuộc của người miền Nam trước năm 1975
Dạo gần đây, trên mạng lưới điện toán toàn cầu (internet), người ta truyền tay nhau rất nhiều hình ảnh và phim ảnh (video) do máy móc tự tạo ra bằng Trí Tuệ Nhân Tạo (gọi tắt là AI). Ba năm trước, loại phim ảnh này nhìn rất thô sơ và dễ lộ tẩy, nhưng nay chúng đã tinh vi đến mức như thật, khiến nhiều người nhẹ dạ bị lừa gạt, dẫn đến việc tin tức thật giả lẫn lộn.
Tuy nhiên, máy móc dầu khôn khéo đến mấy vẫn lộ ra những sơ hở. Qua ý kiến của các chuyên gia toán học và điện toán tại Hoa Kỳ, chúng ta có thể nhận biết ảnh giả, phim giả qua các dấu hiệu sau đây:
1. Cách nhận biết phim ảnh (video) giả:
- Các vật chuyển động bị biến dạng hoặc biến mất: Máy điện toán rất dở trong việc giữ các chi tiết nhỏ đứng yên trong thời gian dài. Nếu chú ý kỹ, anh/chị sẽ thấy các con vật hoặc người trong phim tự nhiên bị mất tay chân, mặt mũi bỗng nhòe đi, hoặc biến mất một cách kỳ lạ khi có người khác đi ngang qua.
- Hình ảnh mờ căm hoặc bể hạt: Để che giấu các lỗi vụng về của máy móc, kẻ gian thường làm cho đoạn phim bị mờ đi và nói dối là "quay bằng vi kính phòng trộm" (camera an ninh). Thời nay ai cũng có máy chụp hình mờ-đen (smartphone) sắc nét trong túi, không có lý do gì phim lại mờ như vậy. Chữ nghĩa hay đồng hồ hiện trong phim giả cũng thường bị sai phông chữ hoặc nhảy số tầm bậy.
- Hình ảnh thì đẹp mà âm thanh lại dở: Giọng nói trong phim giả thường có tiếng vang kỳ lạ, nói quá nhanh hoặc giọng điệu như đang quảng cáo rao hàng, thiếu cảm xúc tự nhiên của con người.
- Đoạn phim cố tình chọc giận người xem: Kẻ xấu thường tạo phim giả về các ông chính trị gia phát ngôn bừa bãi hoặc cảnh trẻ em khóc lóc thảm thương để đánh vào lòng trắc ẩn, khiến người ta tức giận rồi bấm chia sẻ (share) mà không suy nghĩ.
2. Cách nhận biết hình chụp giả:
- Người nhìn đẹp một cách quá đáng: Những tấm hình do máy điện toán tạo ra thường cho ra những cô cậu có làn da láng mịn như thoa phấn, không có một cái mụn hay lỗ chân lông nào, tóc tai chải chuốt láng mượt và ánh sáng rọi vào như trong nhà hát. Nhìn rất giả tạo.
- Cảnh nền mờ mịt và vô lý: Phần ngoại cảnh phía sau thường bị làm mờ đến mức nhân tạo. Nếu nhìn kỹ vào bàn ghế, nhà bếp hay cửa sổ phía sau, anh/chị sẽ thấy các tay nắm cửa nằm sai chỗ, bậc thềm méo mó hoặc khuôn mặt những người đi đường phía sau chỉ là những vệt màu loang lổ.
3. Trò lừa gạt bằng "Deepfake" (Thay hình đổi dạng):
Đây là một kiểu gian lận rất nguy hiểm. Kẻ xấu lấy một đoạn phim có thật, nhưng dùng máy điện toán để cắt ráp, thay khuôn mặt của người trong phim bằng khuôn mặt của một người khác (như nghệ sĩ trứ danh hoặc các em học sinh) để bôi nhọ hoặc làm những cuốn phim đồi trụy giả mạo.
- Cách coi: Hãy nhìn kỹ vùng da quanh mặt và cổ, nếu thấy các hạt hình ảnh bị giật, chớp tắt liên tục hoặc khi họ quay mặt đi mà khuôn mặt giả không theo kịp, đó chính là đồ giả.
Lời khuyên:
Trước khi tin hoặc gửi cho bạn bè xem một tấm hình hay đoạn phim nào trên các trang mạng xã hội (như Facebook), chúng ta nên chậm lại vài phút để suy xét. Nếu thấy một kỹ mục (tài khoản) mới tinh mà ngày đêm đều đăng tin giật gân, hoặc chỉ đăng đi đăng lại một kiểu phim ảnh giống nhau, thì đó chắc chắn là do máy móc tự động làm ra để gạt gẫm kiếm tiền hoặc gây rối lòng dân.