Minh Nguyen
Thực đơn của Bữa tiệc ly - Menu of The Last Supper?
Hình như Menu là:
Món đậu hầm, thịt cừu, ô liu, rau thơm đắng, nước mắm, bánh mì không men, quả chà là và rượu vang thơm ...
Bon appétit ! 😋
Vào thời điểm đó, ở Palestine, thức ăn được đặt trên những chiếc bàn thấp và khách ngồi ăn ở tư thế ngả lưng trên đệm và thảm trải sàn...
Nguồn gốc của Nước Mắm (một loại gia vị tạo ra từ cá trộn với nước muối) có từ thời Hy Lạp cổ đại đấy ...
Bên Ý cũng có nước mắm của xứ Ý !!! 😀
Fish Sauce ...
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Fish_sauce
Có lẽ danh họa Leonardo Da Vinci (1452-1519), là một nhà thông thái, cũng đã biết chuyện này. Nhưng khi vẽ tranh “The Last Supper” trong năm 1490 thì phải tuân theo ý tưởng của Vatican muốn thấy Chúa Giêsu ngồi bàn cao dự tiệc cho sang trọng hơn ... vì “cao thì sang còn thấp thì hèn”.
Sau đây là một tấm nắp bàn để trải trên bàn thờ trong nhà thờ, thêu trong năm 1633, thấy Chúa Giê-su và 12 Môn Đệ dự tiệc “The Last Supper” nằm nghiêng thấp trên nệm theo phong tục La Mã thời đó ... có Thánh Gioan đẹp trai nằm trong lòng Chúa. 👌
Và thức ăn bày trên bàn có: Rau thơm đắng, thịt cừu, ô liu, bánh mì không men, rượu vang thơm ... 😋
KiếnThức&GiảiTrí
Bối cảnh và menu của Bữa tiệc ly
1. Các thánh sử nói gì?
Tại trình thuật của 4 thánh sử về Bữa tiệc ly (Matt: 26, Marco: 14, Luca: 22 và Gioan: 13), ta có thể hình dung như sau:
- Trên ngọn núi Sion, người ta xây những căn nhà không chỉ cho khách hành hương mỗi khi về thành thánh Jerusalem mà còn thiết kế những căn phòng rộng rãi ở trên lầu. Nơi đây các nhóm khách có thể ăn uống, hoặc sinh hoạt chung với nhau. Bởi đó khi chuẩn bị ăn lễ Vượt Qua, chính Đức Giêsu đã chỉ cho các môn đệ đến chỗ này để dọn lễ Vượt Qua cho cả nhóm.
- Bữa tiệc ly được tổ chức tại 1 căn phòng thuê nói trên. Đây là 1 phòng rộng trên lầu, đã trải nệm sẵn làm giường tiệc. Tên của căn phòng hiện nay được đặt theo La Tinh: Coenaculum nghĩa là phòng ăn tối, tiếng Anh là Upper Room hay Cenacle
- Tiệc này các thực khách ăn trong tư thế ngã dài trên giường nệm.
* Như vậy chi tiết ăn tiệc trên giường (không phải trên bàn) đã có tại 4 đoạn Phúc âm: Matt 26: 20. Marco 14: 15 và 18, Luca 22: 14.
- Menu ở đây ta thấy ít ra có các món sau: bánh, rượu nho (hay nước nho), nước chấm và 1 món có nước đựng trong đĩa nhưng không rõ là món gì (Marco 14: 20: "Một trong nhóm mười hai, kẻ cùng Ta nhúng vào đĩa!")
* Menu này không cho ta biết nhiều chi tiết về các món ăn.
2. Nhà thị kiến thấy gì?
Bởi vì Phúc âm không nói rõ nên ta tham khảo thêm thị kiến.
Đây là thị kiến của Chân phúc người Đức tên là Anne Catherine Emmerich. Bà vừa là người được ngất trí, vừa được in năm dấu như Thánh Phanxicô Assisi. Điều kỳ diệu hơn nữa là bà được thị kiến cuộc đời của Đức Mẹ và cuộc đời của Chúa Giêsu từ đầu đến cuối. Đây là mạc khải tư được cho là được Đức Mẹ mạc khải cho bà dưới hình thức xuất thần. Chính các thị kiến của bà đã dẫn những nhà thám hiểm Kitô Giáo tìm ra căn nhà của Đức Mẹ tại Êphêsô, và đã gợi hứng cho Mel Gibson sản xuất cuốn phim nổi tiếng gần đây “The Passion of Christ”.
Ở thị kiến về Bữa tiệc ly[1], vị này thấy có các món sau đây:
- Chiên nướng (quay) 3 con.
- Tỏi và rau xanh: rau đắng, rau diếp và rau giống các thứ dược thảo có mùi thơm.
- Nước chấm.
- Nước uống mầu nâu và rượu nho.
- Ổ bánh mì tròn không men.
3. Các nhà nghiên cứu nói gì thêm?
Tất nhiên tất cả chỉ là dự đoán vì họ không chứng kiến tận mắt như các thánh sử. Có rất nhiều dự đoán về Menu này, sau đây là 1 số dự đoán thú vị [2]:
1/ Không có thịt cừu:
Năm 2007, Giáo hoàng Benedict XV tuyên bố rằng sẽ không có con cừu nào được phục vụ trong Bữa Tiệc Ly. Vị giáo hoàng lúc bấy giờ đưa ra giả thuyết rằng Bữa Tiệc Ly diễn ra trước nghi lễ hiến tế các con chiên, đây là một truyền thống Lễ Vượt Qua phổ biến vào thời Chúa Giê-su, và do đó chính Chúa Giê-su đã thay thế các con chiên.
2/ Món ăn của Lễ Vượt qua (Passover):
Mặc dù Bữa Tiệc Ly diễn ra ngay trước Lễ Vượt Qua, nhưng điều đó không có nghĩa là Chúa Giêsu và các Sứ đồ không thưởng thức một vài món ăn của Lễ Vượt Qua. Theo một báo cáo năm 2015 của một nhóm các nhà khảo cổ học người Ý, một số món ăn điển hình đã xuất hiện trong Bữa tối cuối cùng bao gồm các loại thảo mộc đắng với hạt dẻ và quả chà là. Các món ăn khác, như cải ngọt, một món đậu hầm nấu và ô liu với rau kinh giới, một loại thảo mộc giống bạc hà, thường được ăn hàng ngày và có thể đã xuất hiện trong Bữa Tiệc Ly[3].
3/ Không có lươn và lát cam, mặc dù chúng xuất hiện trong bức tranh của Leonado De Vinci:
Sau lần trùng tu gần đây nhất của bức tranh, kéo dài 21 năm và kết thúc vào cuối những năm 90, các món ăn bổ sung lần đầu tiên xuất hiện trên bàn, trong đó có một món có vẻ hơi khác lạ - lươn với những lát cam. Mặc dù đây chắc chắn không phải là một món ăn phổ biến vào thời Chúa Giê-su, nhưng lươn và cam là một cặp đôi phổ biến ở Ý thế kỷ 15 và hai món này đã xuất hiện trong tranh của Da Vinci .
MS
[1] https://sites.google.com/site/thongdiepsamhoi/home/cuoc-kho-nan-cua-chua/thi-kien-buoi-tiec-ly
[2] https://www.foodandwine.com/holidays-events/easter/what-we-think-was-eaten-last-supper
[3] Thực ra, bữa ăn trong ngày lễ Vượt qua theo truyền thống của người Do Thái như sau:
Chính giữa bàn là k’arah (seder plate), đó là một cái dĩa lớn có vòng ngoài được chia làm 6 phần. Sáu phần này dành cho 6 món ăn có tên:
- Maror và Chazeret: là các loại thảo mộc đắng tượng trưng cho sự cay đắng và khắc nghiệt của chế độ nô lệ mà người Do Thái phải chịu đựng ở Ai Cập. Rau này có thể là rau diếp, cải romaine hay cải ngựa.
- Charoset: Một hỗn hợp súp màu nâu biểu tượng cho vữa và gạch được sử dụng bởi nô lệ Hebrew để xây dựng các nhà kho hoặc kim tự tháp của Ai Cập . Charoset theo truyền thống được làm từ các loại hạt cắt nhỏ, táo mài, quế và rượu vang đỏ ngọt.
- Karpas: Một loại rau không phải là rau đắng đại diện cho hy vọng và sự đổi mới. Rau này có thể là rau mùi tây, hành lá hoặc một loại rau xanh khác.
- Z’roa: xương đùi cừu nướng. Nó tượng trưng cho sự hy sinh của một con cừu lấy máu sơn trên ngưỡng cửa của những ngôi nhà người Do Tháil để tránh tai vạ thứ 10 (giết chết tất cả các con trưởng nam của người Ai Cập)
- Beitzah: là quả trứng nướng, một biểu tượng của tang tóc (vì trứng là thứ đầu tiên được phục vụ cho những người đưa tang sau một đám tang), gợi lên ý tưởng thương tiếc về sự phá hủy của Đền thờ Jerusalem.
Đây là 6 thức ăn mang ý nghĩa biểu tượng. Món thứ 7 không thể thiếu là món bánh Matzot nhưng được đặt riêng. Ngoài ra, còn có nước muối hoặc dấm.
Matzot: là bánh nướng dùng bột không men. Trong đêm vượt thoát, người Do Thái phải vội vã lên đường đến nỗi bánh không kịp dậy men. Để kỷ niệm thời khắc cấp bách ấy, suốt trong tuần lễ Vượt Qua, người Do Thái không những không ăn loại bánh mì thường có men nổi (leaven) mà còn tránh không ăn tất cả những thức ăn khác có men.