
Tin vào Internet bày biểu thuốc men có khi “bỏ mạng”: Bàn về chuyện bày bậy: nhan đề “ 9 điều "không nên" uống nước”
Uống nước mà cũng bày bậy
Dưới đây là email tôi nhận được, mang ra bàn chơi cho có chuyện mà nói
Chữ nghiêng là của email, chữ đứng là nhận xét của tôi.
9 điều "không nên" uống nước
1. Nước vừa đun sôi uống liền
Uống nước đun sôi là thói quen tốt, nhưng bạn có biết không thể uống nước ngay khi nó vừa được đun sôi? Bởi nước sinh hoạt chúng ta dùng hàng này đều đã thông qua khử trùng bằng clo, mà clo kết hợp với chất hữu cơ sẽ lưu lại trong nước, sinh ra các hợp chất gây ung thư như halogen hóa hydrocacbon, chloroform.
Khi đun nước, bạn nên chú ý 3 điều:
-Sau khi lấy nước vào ấm nên để một lúc rồi hãy đun;
-nước sắp sôi thì mở nắp ra;
- cuối cùng, đợi nước sôi sau 3 phút mới tắt bếp.
Làm đúng quy trình này sẽ giúp lượng clo trong nước giảm đạt mức tiêu chuẩn an toàn. Đấy mới gọi là nước sôi "chính hiệu" bạn ạ.
HCD: Sai hoặc phóng đại
• Clo trong nước máy đúng là có, và có thể tạo ra chloroform (một loại trihalomethane) khi phản ứng với chất hữu cơ.
• Nhưng: Lượng này đã được kiểm soát rất chặt theo tiêu chuẩn nước uống. Khi đun sôi, chloroform bay hơi nhanh, không phải “tích tụ”.
• Không có bằng chứng y khoa nào yêu cầu: phải để nước trước khi đun phải mở nắp khi sắp sôi hay đun đúng 3 phút
Kết luận: Uống nước sau khi đun sôi để nguội vừa đủ là an toàn. Không cần quy trình “3 bước” như email nói.
2. Không bao giờ rửa bình lọc nước
Nước đóng bình hay bình lọc nước vốn được sử dụng rất nhiều không chỉ trong gia đình mà còn ở các nơi công cộng, nhưng thường mọi người chỉ uống chứ ít khi nghĩ đến chuyện... cọ rửa chúng cho sạch định kỳ. Nước trong bình lọc nhìn tưởng là sạch nhưng thực tế, mức độ ô nhiễm rất nghiêm trọng.
Lời khuyên của các chuyên gia là tốt nhất bạn nên rửa bình lọc nước mỗi tháng 1 lần, mùa hè 2 tuần một lần.
3. Uống nước đun lại nhiều lần
Ngày nay, các gia đình dùng nước đun bằng ấm điện ngày càng nhiều, có những gia đình do đun nước sôi, nhưng uống một lần không hết, đến lúc nguội lại tiếp tục đun sôi để uống tiếp mà không hề biết rằng, nước đun sôi lại nhiều lần đặc biệt không nên uống.
HCD: Sai (tin đồn phổ biến)
• Tin đồn: đun lại sinh chất độc, nitrit, kim loại nặng…
• Thực tế: Đun lại không tạo chất độc đáng kể Chỉ có thể: làm bay hơi nước → tăng nhẹ nồng độ khoáng ảnh hưởng mùi vị
• Không có bằng chứng gây ung thư hay độc hại.
Kết luận: Uống nước đun lại không nguy hiểm nếu nguồn nước ban đầu an toàn.
4. Thích dùng nước đóng chai
Nước đóng chai khá thuận tiện, mở nắp là có thể uống, nên ngày càng được mọi người ưa dùng. Tuy nhiên, vỏ chai đóng nước có chất liệu là nhựa PET, thường có chứa chất dễ khiến cơ thể bị nhiễm độc mãn tính. Đặc biệt là khi nước đóng chai để ở nhiệt độ cao, hoặc sau khi mở nắp không uống hết kịp thời. Vì vậy, nếu bạn vẫn thích uống nước đóng chai, bạn nên nhớ không được để nước ở môi trường nhiệt độ cao, phơi dưới ánh sáng mặt trời, hoặc để ở cốp xe.
HCD: Đúng một phần, nhưng bị thổi phồng
• Nhựa PET: có thể giải phóng antimony hoặc vi lượng chất nếu: nhiệt độ cao để lâu
• Nhưng: mức này thường rất thấp, dưới ngưỡng nguy hiểm Khuyến cáo đúng: không để chai dưới nắng / trong xe nóng
Kết luận: Có rủi ro nhỏ nếu bảo quản sai, nhưng không phải “nhiễm độc mãn tính” như email nói.
5. Đợi khát mới uống
Đợi đến khi khát khô cổ họng mới bắt đầu tiếp nước cho cơ thể thì lúc ấy cơ thể của bạn đã bị mất 1% nước rồi. Uống nước không phải chỉ để thỏa mãn cơn khát, mà còn để góp vào quá trình tham gia trao đổi chất, để cơ thể hô hấp dễ dàng hơn.
Thời gian dài thiếu nước sẽ làm gia tăng độ đặc của máu, dẫn đến bệnh tim, huyết quản.
Ngoài ra, càng không chú ý uống nước, thói quen uống nước sẽ ngày càng ít, cơ thể người sẽ ngày càng khô. Cho nên bất kể khát hay không, bạn đều cần kịp thời thêm nước cho cơ thể.
HCD: Đúng một phần, nhưng diễn giải sai
• Cảm giác khát là cơ chế sinh lý bình thường.
• Không cần phải uống liên tục khi chưa khát (trừ người đặc biệt: người già, vận động viên…).
• “Mất 1% nước là nguy hiểm” → phóng đại
• “Máu đặc gây bệnh tim” → sai cách hiểu Mất nước nặng có thể ảnh hưởng tuần hoàn, nhưng không đơn giản như vậy.
Kết luận:
• Không nên để mất nước nặng
• Nhưng cũng không cần ép uống liên tục
6. Uống nước có ga thay nước
Nước trắng không có vị, chi bằng uống các loại nước khác thích hơn, rất nhiều người vì thế đã chọn các loại nước uống có ga, chứa chất kích thích để dùng thay thế nước, vô tình tốn tiền mua bệnh vào người.
Nước có ga không có tác dụng thêm nước cho cơ thể, mà nó còn làm giảm sự ngon miệng, giảm ham muốn uống nước, ảnh hưởng đến hô hấp và tiêu hóa. Nếu nhất định phải uống nước có vị, bạn cũng cần tuân theo thể chất cơ thể để có những thay đổi thích hợp.
Như người bị táo bón nên uống nước mật ong hoặc nước ép rau quả, để tăng sự hoạt động của ruột; còn người bị dạ dày, lạnh bụng, cần ít uống trà tính lạnh, hoa quả, nên uống nhiều trà ấm, như trà gừng chẳng hạn…
HCD: Sai khá nhiều
• Nước có ga (không đường): vẫn cung cấp nước bình thường
• Không có bằng chứng: “ảnh hưởng hô hấp”
• Tuy nhiên: nước ngọt có ga (có đường) → không tốt nếu uống nhiều
Kết luận:
• Nước có ga vẫn hydrat hóa được
• Chỉ nên hạn chế loại có đường
7. Ngủ dậy không uống nước, đến già mới hối hận
Mỗi sáng ngủ dậy việc đầu tiên bạn cần làm là uống một cốc nước. Thực sự, cốc nước buổi sáng có ý nghĩa "cứu mạng" rất lớn, mọi người nên hết sức chú ý.
Cơ thể sau một đêm trao đổi, chất thải trong cơ thể cần được rửa sạch. Hơn nữa, một cốc nước sẽ làm giảm độ đặc của máu, giúp tăng cường khả năng lưu thông máu của cơ the
HCD: Phóng đại
• Uống nước buổi sáng: có thể giúp bù nước nhẹ
• Nhưng: không có chuyện “cứu mạng” không có bằng chứng “giảm độ đặc máu đáng kể”
Kết luận: Tốt nhưng không phải bắt buộc.
8. Ăn mặn xong không uống nước ngay
Ăn quá mặn sẽ dẫn đến huyết áp cao, cũng có thể làm cho sự tiết nước bọt giảm, miệng bị niêm mạc phù nề… Nên sau khi ăn mặn, bạn cần uống nhiều nước, tốt nhất là nước khoáng đơn thuần hoặc nước chanh, không nên uống sữa và nước uống có đường, bởi thành phần đường cũng sẽ làm tăng khát. Sữa đậu nành cũng là sự lựa chọn khá tốt, bởi trong đó có trên 90% là nước.
HCD: Đúng một phần
• Ăn mặn → tăng natri → cơ thể cần nước → gây khát
• Uống nước là hợp lý
Nhưng: Không có bằng chứng: phải tránh sữa hay nước chanh tốt hơn nước thường
Kết luận: Uống nước là đúng. Các chi tiết khác → không cần thiết
9. Trước khi đi ngủ không uống nước
Trước khi ngủ không cần phải uống quá nhiều nước, nhưng nên uống một hai ngụm nhỏ. Khi ngủ, do thành phần nước trong cơ thể mất đi, khiến cho nước trong máu giảm, độ dính của máu tăng cao. Ngoài ra, vào những ngày khô, nước còn có tác dụng làm nhuận đường hô hấp, giúp bạn ngủ ngon hơn.
HCD: Sai hoặc không cần thiết cho đa số
• Uống nhiều nước trước ngủ: dễ gây tiểu đêm → mất ngủ
• Không có bằng chứng: “máu đặc lên khi ngủ”
• Trừ: người mất nước, người lớn tuổi → có thể uống ít
Kết luận: Không cần ép uống trước khi ngủ
HCD: Kết luận chung: Email này là kiểu “kiến thức sức khỏe lan truyền”, các bạn thường nghe theo Internet và YouTube TikTok... có khi theo ông bà sớm.