Để đánh giá mức độ tác động của
smartphone tới sức khỏe con người, chỉ số hấp thụ đặc biệt SAR (Specific
Absorption Rate) thường được sử dụng. Đây là chỉ số đo tỷ lệ hấp thu năng
lượng sóng điện thoại (RF) ở các mô và giúp lượng hóa tác động của sóng điện
thoại đối với tế bào.
Mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi xoay
quanh vấn đề tác động thật sự của bức xạ điện thoại nhưng Tổ chức Y tế Thế
giới (WHO) đã khuyên người dùng nên hạn chế sử dụng và để smartphone cách xa
cơ thể khi không dùng tới. Những smartphone có chỉ số SAR càng nhỏ, càng đỡ
gây hại cho cơ thể con người và ngược lại.
Mới đây, Văn phòng Bảo vệ bức xạ của
Liên bang Đức đã công bố một báo cáo toàn diện về mức độ bức xạ của nhiều
mẫu smartphone hiện nay, cả mới và cũ.. Theo đó,
- Đứng đầu trong danh sách: là 15
mẫu smartphone có mức bức xạ cao nhất hiện nay là chiếc 5T tới từ nhà sản
xuất Trung Quốc OnePlus. Một điều đáng chú ý khác trong bản danh
sách này đó là 3 hãng điện thoại Trung Quốc là OnePlus, ZTE và Huawei chiếm
đa số với 9 trong 15 mẫu điện thoại có mức bức xạ cao nhất. Trong khi đó, 3
mẫu smartphone cao cấp iPhone 7, iPhone 7 Plus và iPhone 8 của Apple cũng
được nhìn thấy trong bản danh sách. Ngoài ra, Lumia 630 của Nokia, DTEK60
của Blackberry và Xperia XZ1 Compact của Sony cũng là ba mẫu điện thoại có
mức bức xạ cao khác.
- Không có trong danh sách: mặc dù là hãng smartphone lớn nhất thế giới với nhiều
mẫu trải rộng từ phân khúc giá rẻ đến cao cấp song các điện thoại của
Samsung khá an toàn khi không có đại diện nào trong top 15 sản phẩm
này.
Hiện nay, chưa có nghiên cứu nào cho
thấy mức độ "an toàn" của bức xạ điện thoại là bao nhiêu. Tuy nhiên, chứng
nhận thân thiện môi trường "Der Blaue Engel" (Thiên thần xanh) của Đức chỉ
chấp nhận những mẫu điện thoại có chỉ số SAR nhỏ hơn 0,6 watt/kilogram.
Trong khi đó, tất cả những mẫu điện thoại trong danh sách đều có chỉ số SAR
lớn hơn ít nhất là gấp đôi so với khuyến nghị.
Tất cả điện thoại đều phát ra một lượng
bức xạ nhất định, dù ít hay nhiều. Tuy nhiên, nếu đặt yếu tố đảm bảo sức
khỏe lên hàng đầu, bạn nên tránh mua những mẫu điện thoại có chỉ số SAR
cao.
3. Miếng dán chống bức xạ điện tử và những công năng "ảo":
Các loại miếng dán, vòng đeo, kính… được quảng cáo chống bức xạ, sóng
điện từ, thực chất chúng chỉ là phát ra các ion âm làm sạch không khí.
Tìm hiểu tại các trang thương mại điện tử nước ngoài thì được biết,
các miếng dán này chỉ có công dụng chống… khói điện tử phát ra từ các
thiết bị trong quá trình sử dụng. Không hề thấy công dụng chống bức xạ
điện từ giống như các cửa hàng đang quảng cáo tại Việt Nam.
Vậy
thật ra sản phẩm có công dụng chống bức xạ điện từ hay không? Tiến sĩ
Huỳnh Khánh Duy - Khoa Kỹ thuật hóa học, Đại học Bách khoa TPHCM - cho
biết, không thiết bị nào có thể chống được bức xạ điện từ như quảng cáo.
Nếu miếng dán phát ra ion âm thì công dụng chính là làm sạch không khí.
Còn nếu miếng dán được làm bằng chì thì bản thân chì chính là vật liệu
cản bức xạ sóng điện từ. Ví dụ như tại các phòng chụp X-quang, để cản
bức xạ gây hại này, người ta thường thiết kế cửa đóng bằng chì. Nếu con
người muốn cản hoàn toàn bức xạ gây hại xung quanh thì phải mặc trang
phục chì hoặc được bao bọc bằng chì. Một cục chì nhỏ gắn vào điện thoại
không có khả năng chống được các bức xạ gây hại.
Thực ra không chỉ điện thoại và máy tính phát ra bức xạ điện từ. Có thể thấy, bức xạ
không nằm trên chiếc điện thoại hay ti vi mà phát ra từ các bước sóng.
Giả sử miếng dán này có thể hấp thụ được bức xạ sóng điện từ thì khi đó,
điện thoại sẽ không thể liên lạc được hoặc máy tính sẽ không hoạt động
được.
4. Chưa được kiểm chứng hiệu quả:
Tiến sĩ Huỳnh Khánh Duy - Khoa Kỹ thuật hóa học, Đại học Bách khoa TPHCM: Gọi các
sản phẩm này là các loại miếng dán màn hình, kính đeo cản bức xạ ánh
sáng từ điện thoại, máy tính, giúp người dùng đỡ mỏi mắt nghe hợp lý hơn
tên gọi “miếng dán chống bức xạ sóng điện từ” do ánh sáng trên màn hình
ti vi, điện thoại đều là ánh sáng xanh chứ không phải ánh sáng trắng,
loại ánh sáng này khiến mắt điều tiết nhiều hơn, gây mỏi mắt. Tuy nhiên,
cho đến nay vẫn chưa ai kiểm chứng hiệu quả các miếng dán này cản được
bao nhiêu lượng ánh sáng, có gây hại gì cho mắt hay không.
* Tóm lại: Xem ra dân VN dễ tin lời quảng cáo nên mua sắm nhiều loại thiết bị thần kỳ trong nhà mà không rõ tác dụng của nó ra sao, không ai kiểm chứng được. Để thì chật nhà, quăng thì thấy tiếc.
MS