Giorgi Saakadze, 1626.
barışakdemir08
Giorgi Saakadze, 1626.Giorgi Saakadze (Gürcüce: გიორგი სააკაძე - 1570
– 3 Ekim 1629). Gürcü komutan. Uzun yıllar Tiflis kentinin
yöneticiliğini (mouravi) elinde tuttu ve Büyük Mouravi (Didi Mouravi)
unvanını aldı. İranlılar tarafından Mourav Beg olarak tanınıyordu.
İran ve Osmanlı ordularında da görev yapan Saakadze, Gürcülerin bu iki
imparatorluğa karşı olan özgürlük savaşlarında aktif olarak yer aldı.
Giorgi Saakadze, Kartli Krallığı soylularından (aznauri) Siauş
Saakadze’nin oğluydu. Askerlik ve yabancı dil alanlarında iyi bir
eğitim aldı. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1590 yılındaki saldırılarına
karşı olan mücadelesinde Kral I. Simon’un yanında savaştı. Kral X.
Giorgi (1600–1606) döneminde daha da yükseldi. Kız kardeşi Makrine ile
1611 yılında evlenen Kral II. Luarsab’ın hükümdarlığı döneminde en
güçlü soylulardan biri durumuna geldi. 1606 yılında Tiflis, Tshinvali
ve Dvaleti yöneticiliğine (mouravi) getirildi. Kartli Krallığı’nı
Osmanlı ve İran saldırılarına karşı daha dirençli ve savunulabilir bir
duruma getirmek için bazı önlemler aldı. 1609 Haziran’ında yapılan
Taşiskari Savaşı’nda Osmanlı kuvvetini bozguna uğrattı.
Saakadze’nin sürekli artan etkisi ve saygınlığı, bir grup Gürcü
soylusunun rahatsız olmasına neden oldu. Bu soylular, Kral II.
Luarsab’ı Saakadze’nin hain olduğu yönünde ikna ettiler. 20 Mayıs 1612
tarihinde Saakadze’nin öldürülmesi için girişimde bulunuldu. Bu
girişimden kurtulan Saakadze, Şah I. Abbas tarafından saygıyla
karşılandığı İran’a kaçtı. İslam dinini kabul ederek Müslüman olan
Saakadze, İran sarayında seçkin bir konuma yükseldi.
1619 yılında Şah Abbas, Saakadze’yi Kartli Kralı II. Simon’a danışman
olarak gönderdi ve 1620 yılında İran karşıtlığının bastırılması için
bazı kişileri görevlendirdi. Saakadze, bir İran generali olarak
Kandahar ve Bağdat’a karşı olan savaşlarda yer aldı. Saakadze, 1625
yılında Kartli Krallığı’ndaki direnişi sona erdirmek için
görevlendirilen İran Generali Karciha Han’ın yanına Şah Abbas
tarafından başkomutan olarak gönderildi. Bu kez Gürcülerin tarafında
İranlılara karşı savaştı ve 25 Mart 1625 tarihinde Gürcülerin ezici
zaferi ile sonuçlanan Martkopi Savaşı’ndaki başkaldırıya liderlik
etti. Sürgünde bulunan Kral I. Teimuraz’ı geri dönmesi için davet etti
ve onu Kartli ve Kaheti kralı olarak ilan etti.
Giorgi Saakadze’nin Tiflis’teki heykeli.Şah Abbas öç almak için
İsfahan’da rehine olarak bırakılan Saakadze’nin oğlu Paata’yı idam
etti. Aynı yıl yapılan Marabda Savaşı’nda Gürcüler ağır bir yenilgi
aldı. Pes etmeyen Saakadze, başarılı bir gerilla mücadelesi örgütledi.
Gürcülerin gözü kara direnişi karşısında 60.000 askerini kaybeden
Şah’ın, Gürcistan’ı bir Müslüman hanlığına dönüştürme planları boşa
çıktı. İran Şahı, Teimuraz’ı kral olarak tanıyıp uzlaşmak zorunda
kaldı. Fakat Gürcü liderler arasındaki çekişme kısa bir süre sonra
tarafların Saakadze ve I. Teimuraz yandaşları olduğu bir iç savaşa
neden oldu. Saakadze, Bazaleti Savaşı’nda (1626) yenildi ve bu yenilgi
onun İstanbul’a sürgüne gitmesine neden oldu. Saakadze, İstanbul’a
büyük bir saygıyla kabul edildi ve Konya valisi olarak
görevlendirildi. Bir Osmanlı Paşa’sı olarak Erzurum’da (1627 – 1628)
ve Mesheti’de (1628) İranlılara karşı savaştı. Saakadze, 1629 yılında
Gürcistan’a dönüp bir kez daha bütün Gürcüleri yabancı işgalcilere
karşı birleştirme kararı aldı. Eve dönüş yolunda, oğlu Avtandil ve
kırk Gürcü ile yakalanan Saakadze, Sadrazam Hüsrev Paşa’nın emriyle
idam edildi.