Sivilce dusunenlere (civics) taa antik Yunan’da Roma Devri’nde sehir hayatina gecisle birlikte (civilitas) rastliyoruz aslinda. Kendilerine ait bir dilleri bile var ki bu dile de Sivilce deniyor. Hatta demokrasi, hak, ozgurluk gibi kelimelerin hepsi bu civicus’larin dili olan Sivilce’den Ingilizceye Frenkceye gecmis. (Unutmadan belirtelim ayran ve yogurt da Turkce’den Sivilceye gecen kelimeler arasinda) Bu ilk sivilceler ronesans humanizm fransiz ihtilali derken bazi bati toplumlarinda aktiflesip guclenmisler bazi toplumlarda ise sesini cikaramayan azinlik olarak kalmislar. Bir kisminda da sivil toplumcular toplumdan uzaklasmis kendi aralarinda yasayan izole bir komunite olmus.
Turkiye’deki sivilcelerin tarihsel gelisimine bakarsak ilk sivilcelerin nereden nasil geldigini cok bilmiyoruz. Turkiye’deki sivilcelerin buyuk bolumu kendi dilleri olan hak temelli yaklasimi demokrasiyi unutmus, yardimlasma dayanisma uzerinden var olmaya calismislar. Yakin tarihe bakarsak Turkiye’deki sivilceler 1980′de fetret devri yasamis sonra tekrar yukselme donemine gecmislerdir. Turkiye’deki sivilceler su an “Projeciler Devri”ni yasamaktalar. Projeciler Devri bir nevi aydinlanma refah cagi lale devri gibi gorunse de aslinda sivil toplumcularin toplumdan ciktiklari para pulla birlike ne yapacaklarini sasirdiklari bir donem. Hatta bu donemde Sivilce diline mantiksal cerceve, carpan etkisi, surdurulebilirlik gibi kelimeler ekleyip halktan tamamen uzaklasmaya bambaska bir dil konusmaya baslamis sivilceler.
Bu donemde piyasada cokca sivil toplumcu yetismeye baslamis. Iste bizler 80 sonrasi sivil toplumcu sivilcelerin aktivistcelerinden don kisotcular boyundan geliyoruz…
Sivilceler guclendikce ve politikalarda kararlarda soz sahibi olup yanlis giden birseylerde ciban gibi yukselmeye diretmeye baslayinca halk arasinda ve tipta en kucuk cibana da sivilce denilmeye baslanmis. Zamanla anlam kaymasina ugrayan bu kelime sonrasinda kucumseme ve tiksinme amaciyla kullanilir olmus. Bu sivil toplumcular boyledir, sivilce gibi olmadik yerden cikarlar patlatirsin gecer diyenler olmus. Halbuki bilmezler ki bir yerde sivilce cikiyorsa o gorunmeyen altta kalan saklanan ort bas edilenlerin disa vurumudur, ayyuka cikmasidir. bazen tek bir sivilce birseyleri degistirmek icin yeterli olmus bazense tek basimiza dikkate alinmiyoruz peki ya yuzlerce sivilce biraraya gelsek nasil olur diye aglar olusturmuslar. Bu sivilceler delikanlilarin bulug caginda kendilerini kaptirdiklari bir sevdadir gelir gecer diyenler olmus, ama gencinden yaslisina kadinindan engellisine her alanda sivilceler cikmaya baslayinca artik anlasilmis ki toplumda sivilceleri yok sayarak devam edilemez…