Me kete rast ata kerkuan qe ndihma ekonomike e BE-se si dhe marredheniet e
saj me vendet ballkanike te nderpriteshin, ne qofte se vendet e sipermendura
nuk permbushnin angazhimet e tyre ndaj Bashkimit Europian. Nder kushtet qe
duhet te plotesojne vendet ballkanike renditen bashkepunimi i plote me
Gjykaten nderkombetare te Hages, pranimi i kthimit te refugjateve ne trevat
e tyre si dhe nje politike me aktive ne luften kunder krimit te organizuar,
korrupsionit, kontrabandes dhe trafiqeve me qeniet njerezore, droge etj.
Keto kondita u jane bere te njohur qe me pare udheheqesve te Shqiperise,
Maqedonise, Jugosllavise, Bosnjes dhe Kroacise, por e vecanesia e rezolutes
se fundit te Parlamentit Europian ishte se ajo e vinte theksin edhe ne nje
aspekt te ri: ne plotesimine detyrimeve ndaj Gjykates Nderkombetare Penale.
Parlamenti Europian ben thirrje per nderprerjen e cdo ndihme dhe ngrirjen e
procesit te asocim - stabilitetit me ato vende qe nenshkruajne marreveshje
te vecanta me Shtetet e Bashkuara te Amerikes. Sic dihet ndermjet BE-se dhe
SHBA-se ziejne kontradikta te thella ndaj rolit dhe juridiksionit te kesaj
gjykate te re nderkombetare. Europianet jane te mendimit se kjo instance e
Kombeve te bashkuara duhet te kete juridiksion te plote ndaj te gjitha
krimeve qe ngjasin ne bote, por amerikanet mendojne ndryeshe. Ata nuk duan
dhe nuk pranojne qe nje gjykate e huaj, qofte kjo edhe nderkombetare apo e
OKB-se, te kete te drejten te gjykoje ushtaraket e saj qe ndodhen ne mision
jashte kufijve. Per te shmangur keto probleme Shtepia e Bardhe ka filluar te
nenshkruaje marreveshje dypaleshe me vende te ndryshme te globit, ne te
cilat ushtaraket amerikane perjashtohen nga juridiksioni i Gjykates penale
nderkombetare.
E para nga vendet europiane qe e nenshkruajti nje marreveshje te tille ishte
Rumania, e cila se bashku me Bullgarine nuk bejne me pjese ne 10 vendet e
reja europiane, qe ne vitin 2004 do t'i bashkengjiten BE-se. Por sikur te
mos mjaftohej me kaq, europarlamentaret u kerkojne edhe vendeve ballkanike
qe ato te mos nenshkruajne marreveshje dypaleshe me Uashingtonin, pa u
keshilluar me pare me Brukselin. Ndryshe nuk ka me ndihma dhe as integrim te
shpejte ne BE. Se cfare pune i prish Europes nenshkrimi i marreveshjeve
dypaleshe me SHBA-ne kjo nuk eshte shume e qarte. Por nga ana tjeter eshte
shume e qarte qe europianet nuk e shohin fare me sy te mire nenshkrimin e
nje marreveshjeje qe perjshton ushtaraket amerikane nga juridiksioni i
Gjykates penale.
Si kunderpeshe e ketyre shtrengimeve Parlamenti Europian ben thirrje per
lehtesimin e shkembimeve njerezore, tregtare dhe kulturore ndermjet BE-se
dhe vendeve ballkanike. "Nuk duhet te krijojme barriera te reja kufitare ne
Europe, prandaj duhet te nxisim dhe lehtesojme te gjitha format e
shkembimeve legale ndermjet BE-se dhe Ballkanit", - shkruhej ne rezoluten e
Parlamentit Europian. Megjithese eurodeputetet jane te mendimit qe regjimi i
vizave ndaj qytetareve ballkanike duhet te lehtesohet, ne rezolute nuk behej
fjale per heqje te plote te tyre. Heqja e plote e vizave ndaj qytetareve te
shteteve ballkanike duhet te behet vetem pasi keto vende te kene pushuar se
qeni burim emigrantesh ilegale dhe krimi te organizuar, - theksohet ne
rezoluten e Parlamentit Europian kushtuar procesit te asocim - stabilitetit
me vendet e Europes Juglindore.
Viron GJYMSHANA
Bruksel
© Koha Jone 2001 All Rights reserved