Bài báo khoa học: “Not all forest carbon credits are created equal – High integrity programmes and conditions for success”

[Thu Le]

Kính gửi Quý thành viên Mạng lưới Carbon rừng,

Mạng lưới Carbon Rừng xin chia sẻ tới quý anh chị báo cáo nghiên cứu của CIFOR‑ICRAF “Not all forest carbon credits are created equal”. Báo cáo này đề cập tới những thách thức và điều kiện để xây dựng các chương trình tín chỉ carbon rừng có tính toàn vẹn cao (High Integrity Carbon – HIC).

Một số điểm nổi bật của báo cáo:

• Những hạn chế của tín chỉ carbon rừng hiện nay: Các tác giả cho rằng nhiều tín chỉ carbon hiện nay bị nghi ngờ về tính bổ sung và bền vững; rủi ro rò rỉ và đếm trùng có thể làm mất uy tín của thị trường. Ngoài ra, nhiều dự án REDD+ diễn ra tại những vùng có quan hệ quyền lực bất bình đẳng và đã ghi nhận các trường hợp vi phạm quyền của cộng đồng bản địa và địa phương.
• Định nghĩa hiện tại thiên về toàn vẹn môi trường: Nhiều sáng kiến như ICVCM nhấn mạnh tới đo lường phát thải minh bạch và khoa học, song ít coi trọng khía cạnh xã hội. Các tiêu chuẩn thường dừng ở mức “không gây hại” thay vì “làm tốt hơn” cho cộng đồng.
• Tiếng nói của người bản địa và cộng đồng địa phương: Đại diện cộng đồng đã kêu gọi được tham gia từ khâu thiết kế đến triển khai chương trình, tôn trọng kiến thức bản địa, chia sẻ lợi ích công bằng và có cơ chế khiếu nại độc lập. Một số tổ chức đề xuất “không trả tiền để tiếp tục gây ô nhiễm” - nghĩa là tín chỉ không thể thay thế cho việc giảm phát thải tại nguồn.
• Năm phát hiện chính: (1) Định nghĩa HIC hiện chủ yếu dựa trên việc đo đếm/tính toán carbon, thiếu chú trọng các khía cạnh xã hội; (2) Tiêu chí xã hội còn mơ hồ; (3) Cộng đồng bản địa cần trở thành chủ thể trong thị trường carbon chứ không chỉ là “đối tượng hưởng lợi”; (4) Quản trị tốt ở mọi cấp đóng vai trò then chốt; (5) Cần hệ thống giám sát thích ứng và có sự tham gia của cộng đồng.
• Khuyến nghị quan trọng: Bài báo đề xuất định nghĩa HIC là tín chỉ đạt cả “chất lượng cao” và “tham vọng cao” về sinh thái và xã hội. Các tác giả nhấn mạnh năm lĩnh vực cần chú trọng: đảm bảo Quyền đồng thuận, được tham vấn và và thông tin trước (FPIC); thúc đẩy bình đẳng giới; tôn trọng và bảo vệ quyền đất đai - tài nguyên; thiết kế cơ chế chia sẻ lợi ích minh bạch; và xây dựng hệ thống khiếu nại - bồi thường phù hợp với bối cảnh xã hội.

Báo cáo nhấn mạnh rằng không phải tất cả tín chỉ carbon rừng đều như nhau; để tín chỉ trở thành công cụ công bằng và bền vững, các chương trình cần đặt quyền và tiếng nói của người bản địa và cộng đồng địa phương vào trung tâm, đồng thời đầu tư vào quản trị và giám sát độc lập.

Toàn văn báo cáo (tiếng Anh) được đính kèm email này.

Trân trọng,

Ms. Lê Thu

Điều phối viên, Mạng lưới Carbon Rừng

Mobile:++84 916306546
Email: hath...@gmail.com