Tài liệu: Toward high-integrity forest carbon market of ethnic minority groups in Dak Lak province, Vietnam

[Thu Le]

Kính gửi quý thành viên Mạng lưới Carbon rừng,

Mạng lưới Carbon rừng xin chia sẻ tới quý anh/chị bài báo khoa học “Toward high-integrity forest carbon market of ethnic minority groups in Dak Lak province, Vietnam”. Bài báo nghiên cứu khả năng phát triển thị trường carbon rừng có tính toàn vẹn cao (high-integrity forest carbon market) tại tỉnh Đắk Lắk, với trọng tâm là vai trò và lợi ích của các cộng đồng dân tộc thiểu số trong bối cảnh thực hiện các cam kết khí hậu và phát triển bền vững của Việt Nam.

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ 202 hộ gia đình (chủ yếu là các hộ tham gia bảo vệ rừng, hưởng chi trả dịch vụ môi trường rừng) và 15 cuộc phỏng vấn chuyên sâu với cán bộ quản lý, chuyên gia carbon và bên mua tiềm năng. Kết quả cho thấy, mặc dù chính quyền và cán bộ lâm nghiệp các cấp đã bước đầu nhận thức được tiềm năng của thị trường carbon rừng, nhận thức và hiểu biết của cộng đồng địa phương, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, còn rất hạn chế. Việc thiếu tài liệu hướng dẫn cụ thể, thiếu hoạt động tập huấn, cũng như hạn chế về năng lực kỹ thuật và tài chính là những rào cản lớn đối với việc triển khai các dự án carbon rừng có chất lượng cao.

Bài báo chỉ ra rằng Đắk Lắk có tiềm năng đáng kể về hấp thụ và lưu trữ carbon, nhờ diện tích rừng lớn, đa dạng sinh học cao và các chương trình bảo vệ, phục hồi rừng đang được triển khai. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng việc phát triển thị trường carbon rừng có tính toàn vẹn cao không chỉ phụ thuộc vào tiềm năng sinh học, mà còn đòi hỏi khung pháp lý rõ ràng, hệ thống MRV đáng tin cậy, cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng, cũng như việc đảm bảo các yêu cầu về FPIC, quyền cộng đồng và các biện pháp bảo vệ xã hội. Nếu các yếu tố này không được thiết kế và thực hiện đầy đủ, thị trường carbon có thể làm gia tăng rủi ro xung đột đất đai, bất bình đẳng lợi ích và suy giảm niềm tin của cộng đồng. 

Từ trường hợp Đắk Lắk, bài báo đưa ra nhiều hàm ý chính sách quan trọng cho Việt Nam, có giá trị tham khảo trong bối cảnh Việt Nam đang xây dựng và hoàn thiện thị trường carbon:

• Cần chuyển trọng tâm từ “tiềm năng sinh học” sang tính toàn vẹn của thị trường carbon, trong đó các yêu cầu về MRV, FPIC, chia sẻ lợi ích, cơ chế khiếu nại và bảo vệ xã hội phải được coi là điều kiện cốt lõi;
• Phát triển hệ thống dữ liệu rừng và carbon đồng bộ, minh bạch, làm nền tảng cho MRV và cho phép cộng đồng địa phương tham gia một cách thực chất;
• Đầu tư nâng cao năng lực cho chính quyền địa phương và cộng đồng, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm bảo đảm họ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể trong các dự án carbon rừng;
• Hoàn thiện khung pháp lý và thể chế quốc gia về quyền carbon, chia sẻ lợi ích.

Quý anh chị có thể đọc toàn văn bài báo (tiếng Anh) tại: Toward high-integrity forest carbon market of ethnic minority groups in Dak Lak province, Vietnam: Heliyon.

Trân trọng,

Ms. Lê Thu

Điều phối viên, Mạng lưới Carbon Rừng

Mobile:++84 916306546
Email: hath...@gmail.com