Contoh Plan Rancangan Perniagaan Stesen Minyak
Jahed Stetter
Petroliam Nasional Berhad[5] atau lebih dikenali sebagai Petronas (digayakan sebagai PETRONAS) ialah sebuah syarikat minyak dan gas multinasional Malaysia. Ditubuhkan pada 17 Ogos 1974 dan dimiliki sepenuhnya oleh kerajaan Malaysia, syarikat ini telah mendapat hak keseluruhan terhadap sumber-sumber minyak dan gas di Malaysia dan diamanahkan dengan tanggungjawab untuk membangunkan dan menambah nilai kepada sumber-sumber tersebut. Fortune Global 500 telah meletakkan Petronas sebagai sebuah syarikat ke-95 terbesar di dunia pada tahun 2008 dan ke-80 terbesar pada tahun 2009. Ia juga meletakkan Petronas sebagai syarikat perbadanan ke-13 paling banyak membuat keuntungan di dunia dan yang paling banyak keuntungan di Asia.[6][7][8] Menurut senarai kedudukan yang diterbitkan oleh Forbes Global 2000, Petronas Gas diumumkan sebagai syarikat awam ke-1881 terbesar di dunia pada tahun 2017.[9]
Sejak diperbadankan, Petronas berkembang menjadi syarikat minyak dan gas dengan kepentingan perniagaan di 31 negara. Sehingga akhir Mac 2005, Kumpulan ini mengandungi 103 pemilikan sendiri anak-anak syarikat, 19 syarikat kelengkapan milik sebahagiannya dan yang dimiliki separuhnya dan 57 syarikat bersekutu. Bersama-sama ini, menjadikan Petronas, yang terlibat di dalam pelbagai aktiviti-aktiviti berasaskan minyak dan gas. Majalah Financial Times telah mengenal pasti Petronas sebagai satu daripada "kembar tujuh" yang baru":[10] syarikat minyak dan gas milik kerajaan yang paling berpengaruh di luar OECD.
Petronas menyediakan satu spektrum aktiviti petroleum yang luas, termasuk penerokaan huluan dan penghasilan minyak dan gas kepada hiliran penapisan minyak; pemasaran dan pengagihan produk petroleum; perdagangan; pemprosesan gas dan pencecairan; operasi rangkaian penghantaran talian paip gas; pemasaran gas cecair semulajadi; pengilangan dan pemasaran petrokimia; perkapalan; kejuruteraan automotif; dan pelaburan hartanah.
Menara Berkembar Petronas telah dibuka secara rasminya pada Hari Kemerdekaan Malaysia ke-42 pada 31 Ogos 1998 yang juga hari ulang tahun syarikat ke-24. Pada 11 Mac 2016, Kerajaan Malaysia secara rasminya menamatkan jawatan mantan Perdana Menteri Malaysia Mahathir Mohamad sebagai penasihat Petronas. Tindakan ini diambil berikutan ketidakfahaman dalam kesaksamaan berpolitik, dimana Mahathir dilihat menyerang secara terbuka pentadbiran dan personaliti Perdana Menteri ketika itu Najib Razak, Mahathir juga dilihat mengadakan baiah bersama pemimpin pembangkang sebagai satu langkah untuk meminta Perdana Menteri melepaskan jawatannya. Jabatan Perdana Menteri dalam kenyataannya bersetuju atas penamatan ini kerana "tidak menyokong kerajaan yang sedia ada dan tidak patut mempunyai sebarang jawatan dalam kerajaan".[11]
Sebanyak 0.69 peratus gas yang dilepaskan melalui proses perindustrian global dari tahun 1988 hingga 2015 berasal daripada aktiviti-aktiviti Petronas.[12] Oleh itu, Petronas merupakan antara penyumbang utama perubahan iklim, suatu fenomena yang membawa banyak risiko terhadap kesihatan, pekerjaan, kestabilan bekalan makanan dan air, keselamatan, serta perkembangan ekonomi.[13]
PETRONAS bukanlah syarikat pertama yang mengeluarkan minyak dan gas di Malaysia.[14] Ianya Royal Dutch Shell yang memulakan penerokaan minyak dan gas di Sarawak, ketika itu di bawah Raja Putih Sarawak, pada akhir abad ke-19. Pada tahun 1910, telaga minyak yang pertama telah digerudi di Miri, Sarawak. Ini menjadi minyak yang pertama mengeluarkan produk terkenal sebagai Grand Old Lady.[15][16] Shell masih satu-satunya syarikat minyak di kawasan itu pada tahun 1963, apabila Persekutuan Tanah Melayu, setelah mencapai kemerdekaan daripada Britain enam tahun sebelum ini, bersatu dengan Sarawak dan Sabah, kedua-dua di pulau Borneo, dan menjadi Malaysia. Pihak berkuasa di kedua-dua negeri baru mengekalkan silaturahim dengan Shell, yang membawa luar pesisir mengeluarkan hasil medan minyak pertama Malaysia pada tahun 1968.[17]
Sementara itu, kerajaan persekutuan beralih kepada Esso, Continental Oil, dan Mobil, penerokaan pelesenan luar negeri Terengganu, di Semenanjung Tanah Melayu, kawasan paling ramai penduduk dan tumpuan kuasa persekutuan.[18] Menjelang 1974, bagaimanapun, hanya Esso masih di kawasan itu. Ia menjalankan penemuan pertama gas asli pada tahun itu dan kemudian dengan segera menajdikan Terengganu sebagai pengeluar minyak yang lebih besar daripada sama ada Sarawak atau Sabah.[19] Menjelang 1974, keluaran minyak mentah Malaysia berjumlah kira-kira 81,000 tong sehari (12,900 m3/hari).
Beberapa faktor tertumpu pada awal tahun 1970 untuk meminta kerajaan Malaysia menubuhkan sebuah syarikat minyak dan gas, kerana pertama kali dicadangkan dalam Rancangan Lima Tahun yang dikeluarkan pada tahun 1971. Bekas Ketua Menteri Sarawak, Tun Abdul Rahman Ya'kub merupakan salah satu daripada individu yang mencadangkan idea Malaysia menubuhkan syarikat minyak dan gas sendiri.[20] Ini merupakan tahun di mana kuasa dalam industri minyak dunia mula beralih daripada jurusan, yang kemudiannya dikawal lebih daripada 90% daripada perdagangan minyak, ke arah Pertubuhan Negara-negara Pengeksport Petroleum (OPEC), dan juga sebagai percambahan swasta baru dan syarikat-syarikat negeri menyertai dalam mencari rizab. Menjelang tahun 1985, jurusan, mengurangkan bilangan 7-5, telah mengeluarkan kurang daripada 20% daripada jumlah dunia. Ia seolah-olah bahawa Malaysia akan sama ada perlu menyertai trend atau terus meninggalkan minyak dan gas sepenuhnya kepada Royal Dutch Shell dan Esso, syarikat multinasional semestinya biasa dengan kehendak pengarah dan pemegang saham mereka, dan bukannya untuk keutamaan kerajaan sesuatu membangunkan negara mungkin diperolehi.
Di samping itu, satu perjanjian di antara Malaysia dan Indonesia, yang ditandatangani pada tahun 1969, telah menyelesaikan keraguan dan pertikaian mengenai tuntutan setiap negara di perairan wilayah dan sumber luar pesisir pada satu masa apabila kedua-dua mereka banyak terhutang budi kepada Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi (OECD) dan bank-bank dan juga kepada Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) dan Bank Dunia. Menubuhkan sebuah syarikat minyak dan gas, di mana kerajaan boleh mendapatkan modal antarabangsa, tetapi dapat mengelakkan kekusutan dengan syarikat-syarikat minyak asing atau kerajaan, telah bekerja untuk Indonesia: mengapa tidak untuk Malaysia juga? Krisis minyak 1973-1974 menjadikan kerajaan lebih sedar tentang pergantungan Malaysia ke atas minyak asing dan modal asing secara umum.
Satu lagi faktor dalam keputusan itu bahawa teknologi yang baru-baru ini telah dibangunkan untuk penerokaan yang luas dan penggerudian luar pesisir. Geografi tempatan adalah termasuk gabungan lembangan luas batuan sedimen dengan air yang tenang dan cetek di sekitar Sunda, membuat penerokaan gas dan minyak yang agak mudah dan lebih berjaya daripada di kebanyakan kawasan di dunia. mentah Malaysia ternyata menjadi kualiti kebanyakannya tinggi dengan kandungan sulfur yang rendah.
Kerajaan Malaysia memilih untuk mewujudkan sebuah syarikat negeri, daripada menggunakan cukai, had pengeluaran, pajakan, atau surat cara biasa yang lain penyeliaan. Kerajaan mahu, dan diperlukan, kerjasama daripada jurusan tetapi juga berusaha untuk menuntut hak-hak negara ke atas penggunaan sumber-sumber negara. Sebuah syarikat negeri, yang mempunyai kedua-dua kuasa penyeliaan terhadap jurusan dan aktiviti pengeluaran sendiri, adalah suatu kompromi yang boleh dilaksanakan antara membenarkan jurusan mengekang penuh dan tidak termasuk mereka, dengan modal dan kepakaran mereka, sama sekali.
PETRONAS ditubuhkan pada Ogos 1974 dan beroperasi di bawah syarat-syarat Akta Pembangunan Petroleum yang diluluskan pada Oktober 1974. Ia mencontohi Pertamina, syarikat minyak dan gas Indonesia ditubuhkan pada tahun 1971 bagi menggantikan Permina, yang telah ditubuhkan pada tahun 1958. mengikut perancangan 1971, matlamat PETRONAS akan menjadi untuk melindungi kedaulatan negara ke atas rizab minyak dan gas, untuk merancang untuk keperluan kedua-dua negara masa kini dan masa hadapan bagi minyak dan gas, untuk mengambil bahagian dalam mengedar dan petroleum pemasaran dan produk petrokimia pada harga yang berpatutan, untuk menggalakkan penyediaan loji, kelengkapan, dan perkhidmatan oleh syarikat-syarikat Malaysia, untuk menghasilkan baja bernitrogen, dan untuk menyebarkan manfaat industri petroleum di seluruh negara.
Pada 6 September 1974, Perdana Menteri ketika itu, Tun Abdul Razak, telah mengumumkan perlantikan Tengku Razaleigh Hamzah sebagai Pengerusi dan Ketua Eksekutif Petronas. Tun Razak berkata (terjemahan): "Di kalangan anak-anak muda yang berpotensi, saya telah berniat untuk membawa Tengku Razaleigh ke dalam Kabinet. Akan tetapi saya mempunyai satu tugasan yang penting untuk beliau, iaitu satu tugasan penting yang sama seperti Menteri Kabinet. Saya telah memutuskan untuk melantik beliau sebagai Pengerusi dan Ketua Eksekutif Petronas, yang setaraf seperti jawatan sebagai Menteri Kabinet."[21] Selepas itu, Razaleigh terpaksa melepaskan jawatannya sebagai Pengerusi PERNAS yang disandang dari tahun 1970, tetapi mengekalkan jawatan pengerusi Bank Bumiputra.
Kerajaan perlu memilih apa yang membentuk urusannya dengan syarikat-syarikat minyak swasta akan ambil. Bermula dengan monopoli undang-undang ke atas aktiviti minyak dan gas dan sumber, ia mempunyai beberapa pilihan: ia hanya boleh menganugerahkan konsesi tanpa mengambil bahagian dalam pengeluaran, pengurusan, atau keuntungan; ia boleh cuba menawarkan perkhidmatan pada akhir bekalan; atau ia boleh membuat kontrak untuk menampung perkongsian keuntungan, perkongsian pengeluaran, bersama usaha perkongsian keuntungan dan kos-atau semua peringkat proses, di bawah kontrak "dijalankan faedah". Langkah pertama PETRONAS adalah untuk berunding penggantian pajakan yang diberikan kepada Royal Dutch/Shell di Borneo dan Esso di Semenanjung dengan kontrak pengeluaran bersama, yang merupakan instrumen disukai, di samping usaha sama, sejak itu. Kontrak-kontrak ini mula berkuat kuasa pada tahun 1976. Dengan mengambil royalti kepada kerajaan persekutuan dan negeri, dan untuk perkiraan kos yang terlibat, mereka menetapkan yang selebihnya akan pergi 70% kepada PETRONAS dan 30% kepada syarikat asing. Esso memulakan pengeluaran minyak di dua medan luar pesisir pada tahun 1978, mengeksport bahagiannya daripada bekalan, tidak seperti PETRONAS, yang sahamnya telah digunakan di dalam negara.
7fc3f7cf58