Dorian Gray 39;in Portresi Analiz
Carol
Oscar Wilde'ın başyapıtı "Dorian Gray'in Portresi", etik ilkeler, estetik ve kontrolsz tketim arasındaki karmaşık bağı inceleyen bir eserdir. Eser, ekici figr Dorian Gray etrafında dner; bu, on dokuzuncu yzyılın Londra'sında gen ve grsel olarak ekici bir adam ile yetenekli sanatı Basil Hallward tarafından yaratılan bir eserdir.
Dorian, hikyenin merkezinde yer alan faustvari bir pazarlık yapar. Bir portre oturumu sırasında, grnt zerindeki yaşlanma srecini atlayarak kalıcı gen kalmak isteğini ifade eder. Bu grnşte masum dilek, Dorian'ın haz ve gzellik peşindeki kontrolsz takibinin yarattığı korkun ve etik aıdan karmaşık bir olayın başlangıcını yapar.
Hikye, Dorian'ın Lord Henry'nin ktmser ve bencil etkisi sonucunda hazza olan bağımlılığını benimsemesiyle ilerler. Dorian'ın dnya grş ve davranışları, Lord Henry'nin ahlaki sorumlulukları reddeden ve haz elde etmeyi destekleyen felsefesinden byk lde etkilenir. Dorian, yaşamın sunduğu her igdsel zevki tatma ve hayatı en ince ayrıntısına kadar yaşama fikrine şık olur.
Dorian'ın ihtişam dolu bir yaşama kendini adamasıyla birlikte, atı katında saklanan portrenin dehşet verici evrimi meydana gelir. Portre, giderek ahlaki rmesini ve eylemlerinin ruhuna olan zararlı etkisini yansıtmaya başlar. Resim, daha korkun eylemlerinin izlerini gsterirken, aksi takdirde kusursuz olan Dorian, ahlaki davranışının sonularından kaar.
Wilde'ın hikyesi, estetik anlayışının eksiklikleri ve toplumun derinlikten yoksunluğuna dair sert bir eleştiridir. Roman, neşenin kontrolsz peşinde koşmanın ve ieriği nceliğe koymamanın sonularını analiz eder. Dorian'ın portresi, dışarıdaki gen gzellik grntsnn ardında kalan ryen ruhun ve gizli kusurların semboldr. Dorian'ın yolunda olanlar, onun eylemlerinin felakete ve umutsuzluğa yol amasıyla karşılaşırlar. Dorian'ın halka gsterdiği kişi ile dnyadan sakladığı başarısız portre arasındaki keskin tezatla başa ıkarken, ahlaki tutarsızlık eserin temelini oluşturur.
Kitap ilerledike ve resim daha kasvetli bir nitelik kazandıka, Dorian seimlerinin sonularıyla yzleşmek zorunda kalır. Kusursuz halka aık kişiliği ile gizli nefret uyandıran i benliği arasındaki tezatlık, yapıtın zirvesinde Wilde'ın mizahı ve insan doğası zerine derin gzlemleri ne ıkarır. Okuyucular, romanın dramatik ve sembolik doruk noktasından sonra, etik sınırlara saygısızca yaşamanın doğurduğu srekli temalarla, ahlak, kibir ve ruhun maliyetiyle yzleşmek zorundadır.
"Dorian Gray'in Portresi", toplumsal normları sorgular ve birinin ruhunu bedeli karşılığında tatmin etmenin etkileri zerine dşndrr. Etkileyici hikyesi, dşndrc fikirleri ve ahlak ile insan doğasının araştırılmasındaki zamansız nemiyle, Wilde'ın eseri okuyucuları her zaman bylemeyi başarmıştır.
Oscar Wilde, modernist edebiyatın Baudelaire ve Mallarm gibi ncleriyle birlikte anılır. Ama o yalnızca edebiyatıyla değil, sanat ve edebiyat zerine eleştirileriyle de 20'nci yzyıl avangardı zerinde etkili olur. Onun en nde gelen eseri kuşkusuz hayatıydı. Zaten dehasını hayatına kattığını, eserlerine ise sadece yeteneğini koyduğunu sylerdi. arpıcı olduğu kadar komik sz oyunlarıyla rl bir konuşma retoriği geliştirir. Kendine zg zdeyişler, parlak nkteler, şaşırtıcı paradokslar retirdi.
Oscar Wilde hem iğneleyici zeksı hem de ustaca gzleme dayalı toplumsal yorumlarıyla nlyd. Ge Viktorya dneminin en başarılı oyun yazarlarından biri olan Wilde, yetenekli bir klasikler uzmanıydı. Dublin, Trinity College'den Oxford Magdalen College iin burs kazanan Wilde, ok gemeden akademiden edebi dnyaya geiş yaparak Londra'daki Estetik hareketin nde gelen şahsiyetlerinden biri oldu.
Kendi portresiyle bylenerek sonsuz genlik ve gzellik uğruna ruhundan vazgeen Dorian Gray'in hikyesi, ilk kez Amerikalı bir yayıncının başında bulunduğu aylık Lippincott dergisinde, 1890 yazında tefrika edildi.
Wilde, okurla buluşur buluşmaz tartışmaları da beraberinde getiren eserini kitaplaştırabilmek iin bir sre yayıncıları ve edebiyat evrelerini ikna etmeye alıştı. Hikyenin genişletilmiş versiyonu kk bir yayınevi olan Ward, Lock & Co. tarafından Nisan 1891'de piyasaya sunuldu.
O dnemde "değersiz ve ahlaka aykırı" bulunan eserin edebi değeri zamanla anlaşıldı ve Oscar Wilde'in zeki, alaycı bir slupla dneminin katı ahlakı tutumunu eleştiren nemli ve gl bir yapıta imza attığı grş ne ıktı. Sinemaya da uyarlanan "Dorian Gray'in Portresi", şiir, oyun ve kısa ykler kaleme almış Wilde'in yazdığı tek roman olarak edebiyat tarihindeki yerini aldı.
Oscar Wilde'ın bu eserinin evirisini yapan değerli şairlerimizden zdemir Asaf, Reading Zindanı Baladı'nı 1968 yılında eşine byle imzalar. Bu şiiri Ezel'i izleyenler yakın zamanda kaybettiğimiz değerli sanatımız Tuncel Kurtiz'in sesinden hatırlayacaklardır.
Oscar Wilde'in hayatı 30 Kasım 1900'de trajik bir şekilde sona erdi. Cenazesine sadece yedi kişi katılmıştı. Oysa sanat hayatının başında belirli bir ne ve saygınlığa kavuşan Oscar Wilde, başına kendisini cezaevlerine dşrecek, tm parasını ve onurunu kaybettirecek felaket gelmeden nce olduka kendinden emin, gl ve saygın bir edebiyatı olarak hayatını srdryordu.
Ancak tm felaketler Lord Alfred Douglas ile karşılaşmasından, onunla o ağda asla hoş karşılanamayacak bir ilişki yaşamasının sonucunda başına gelmişti. Gnmzde ok anlamlandırılamayacak bir sulamadan, ahlaksız yaşama suundan cezaevine gnderildi. Yaşam tercihi yznden sosyal konumu elinden alındığında parlak sanatı kişiliği ile insan yanının aynı anda yaşamdan silinmesi, kapitalist dnyanın insan gereğine verdiği anlamın/nemin arpıcı bir analiziydi aslında. Cezaevinden ıktığında dostlarından intikamını, yazmayı dşndğ iki dramla alacağını Fransa'nın Dieppe dolaylarındaki gsterişten uzak kasabası Berneval'e ziyaretine giden Andre Gide'den ğreniyoruz.
Oyun yazarı, kısa ykc, şair ve romancı 30 Kasım 1900'de Cuma gn ğlenden sonra saat ikiye on kala gzlerini hayata yumduğunda yaşadıklarına değil; eserlerine gmldğn biliyordu. Yanlış bir ağda doğduğu ve bilin dzeyi kendisinden dşk kişilerce yargılandığı davada attıkları iftiraların incittiği gururu ile sanatı kişiliğinin nnde, şu an aynı insanlar eğiliyor.
Birka gn sonra onu son kez grdm. Konuşmamızın yalnızca birazını aktaracağım. Bana derdini anlatmış, bir alışmaya devam etmenin hatta başlamanın olanaksızlığından sz etmişti. Hznle, bir oyun bitirmeden Paris'e gelemeyeceğine ilişkin verdiği sz anımsattım kendisine.
c80f0f1006