Bakteret (n latinisht Bacteria) jan mikroorganizma njqelizor zakonisht nj mikrometr t gjat, dhe kan nj gam t gjer t formave: koke, cilindrike, spiralet. Nj qeliz bakteriale kryen t gjitha funksionet q e karakterizojn jetn.
Kshtu duhet theksuar se format shkopthore nse nuk kan aftsi t krijimit t sporeve quhen asporagjene (forma shkopthore te tipit bacterium) dhe sporogjene q kan aftsi t krijojn spore (forma shkopthore t tipit bacillus).
Download >>> https://miimms.com/2yJVqy
Jetojne ne trajta te ndryshme jetesore:parazit dhe saprofit.Parazit jane kur bujtin ne trupin e gjallesave dhe shkaktojne semundje,ndersa saprofit eshte roli i dekompozimit te mbetjeve te gjallesave.
Membrana citoplazmatike ndr bakteret sht e ngjashme me at t qelizave shtazore. Ka natyr lipoproteinike dhe roli i saj qndron n kmbimin e materies n relacionin qeliz-mjedis dhe anasjelltas. Membrana ka aftsi t permeabiliteti selektiv. T gjitha organelet me struktur membranore t protoplastit (me prjashtim t materialit brthamor) kan origjin nga membrana plazmatike.
Membrana berthamore-nukeloidi. Pr ndryshim nga brthama e qelizave eukariotike kjo sht n nivel m t ult t organizmit. Brthama bakteriale ka pozicion qendror (n mes) n trupin e bakterit. Ajo sht e prbr nga acidi deoksiribonukleik (ADN) n form t kromozomi. Kroomozomi (ADN) sht i zhveshur dhe zakonisht ka forme unaze. Organizimi i bazs molekulare gjenetike n kromozomin bakterial sht i ngjashm me at t organizmave tjer aukariot.
Roli themelor i nukleoidit sht n ndarjen e qelizs dhe dirigjimin e proceseve jetsore : biosinteza, respiracioni, lvizja, lumineshenca etj. Roli i mitokondrieve sht frymmarrja-respiracioni. N kondroidet jan t lokalizuara shum enzime t cilat kryejn proceset oksido reduktuese.
Retikulumi endroplazmatik ndr qelizat bakteriale sht shum i zhvilluar. Ai sht sistem membranash q e prshkojn tr protoplastin. N rrjetin endoplazmatik kryhet biosinteza e proteinave, karbohidrateve dhe yndryrnave.
Citoplazma sht nj przierje homogjene e tretsirs koloide dhe asaj t vrtet. Citoplazma mbush dhe plotson qelizn bakteriale. N t ka edhe proteina, karbohidrate, yndyra, vitamina, jone hidrogjeni, kaliumi dhe klori.
Muri qelizor sht formacion q e rrethon protoplastin. Ai jep formn konstante, fortsin, elasticitetin dhe i ofron mbrojtje nga lndimet fizike. Muri qelizor ndr bakteret ka struktur kimike t ndrlikuar.
Te nj grup bakteresh muri qelizor ka nj strukture me muropeptidin si baz. Prbrja kimike e tij (muropeptidi) sht e atill q rrjeti i tij ka nj shtrirje fizike dhe prbrje kimike specifike pr veti. Dhe kur ngjyroset me metodn e gramit, qeliza merr ngjyre t kaltr. Kto baktere pra quhen grampozitive.
N ann tjetr, nj grup tjetr bakteresh ka muropeptidin me shtrirje fizike dhe prbrje kimike t ndryshme nga e mparshmja. Po t ngjyrosen kto me t njjtn metod t Gramit do t marrin ngjyr t kuqe dhe quhen gram negative.
Flagjelt dhe fimbriet Flagjelt (kamxhikt, ciliet) jan vazhdime te protoplazms. Ato kan pamjen e fijes cilindrike. Flagjeli ka struktur proteinike shum t holl dhe me gjatsi shum m t madhe se trupi I bakterit.
Prhapja e baktereve. Pr shkak se kan dimensione t vogla dhe se shumzohen shum shpejt, bakteret kan arritur t kolonizojn hapsirat dhe gjenden gjithkund n natyr. Ato i gjejm ne pole, n zonat tropike, kontinentale, n gejzer, ujra te ftohta, n t gjitha kategorit e ujrave, n siperfaqe dhe brendi t shtazve, bimve, n siperfaqe t toks dhe n thellsi te deteve, n shkrettira dhe puse t nafts, n rezerva t thngjillit dhe n xehe. Pra kudo. Pr kt shkak ata quhen organizma ubikuiste.
Membrana citoplazmatike ndr bakteret sht e ngjashme me at t qelizave shtazore. Ka natyr lipoproteinike dhe roli i saj qndron n kmbimin e materies n relacionin qeliz-mjedis dhe anasjelltas. Membrana ka aftsi t permeabiliteti selektiv. T gjitha organelet me struktur membranore t protoplastit (me prjashtim t materialit brthamor) kan origjin nga membrana plazmatike.
Membrana berthamore-nukeloidi. Pr ndryshim nga brthama e qelizave eukariotike kjo sht n nivel m t ult t organizmit. Brthama bakteriale ka pozicion qendror (n mes) n trupin e bakterit. Ajo sht e prbr nga acidi deoksiribonukleik (ADN) n form t kromozomi. Kroomozomi (ADN) sht i zhveshur dhe zakonisht ka forme unaze. Organizimi i bazs molekulare gjenetike n kromozomin bakterial sht i ngjashm me at t organizmave tjer aukariot.
Retikulumi endroplazmatik ndr qelizat bakteriale sht shum i zhvilluar. Ai sht sistem membranash q e prshkojn tr protoplastin. N rrjetin endoplazmatik kryhet biosinteza e proteinave, karbohidrateve dhe yndryrnave.
Citoplazma sht nj przierje homogjene e tretsirs koloide dhe asaj t vrtet. Citoplazma mbush dhe plotson qelizn bakteriale. N t ka edhe proteina, karbohidrate, yndyra, vitamina, jone hidrogjeni, kaliumi dhe klori.
Flagjelt dhe fimbriet Flagjelt (kamxhikt, ciliet) jan vazhdime te protoplazms. Ato kan pamjen e fijes cilindrike. Flagjeli ka struktur proteinike shum t holl dhe me gjatsi shum m t madhe se trupi I bakterit.
Prhapja e baktereve. Pr shkak se kan dimensione t vogla dhe se shumzohen shum shpejt, bakteret kan arritur t kolonizojn hapsirat dhe gjenden gjithkund n natyr. Ato i gjejm ne pole, n zonat tropike, kontinentale, n gejzer, ujra te ftohta, n t gjitha kategorit e ujrave, n siperfaqe dhe brendi t shtazve, bimve, n siperfaqe t toks dhe n thellsi te deteve, n shkrettira dhe puse t nafts, n rezerva t thngjillit dhe n xehe. Pra kudo. Pr kt shkak ata quhen organizma ubikuiste.
Kur episodi depresiv sht i rnd mund t shoqrohet dhe me psikoz, gjat s cils personi ka mendime deluzionale q nuk kan asnj llogjik, ose dgjon zra, shikon gjra q nuk ekzistojn. Mund t kaloj n katatoni, ku rri pa lvizur me or e dit t tra.
Kur mania rndohet mund t shfaqen dhe simptoma psikotike, dmth. t menduarit organizohet, bhet pa lidhje; personi mund t dgjoj zra ose t shikoj gjra q nuk ekzistojn. Nga hiperaktiviteti personi mund t kaloj n katatoni (nuk lviz fare). Faza m e rnd e manis sht mania delirante, ku personi krahas simptomave t tjera, humbet dhe ndrgjegjen e kohs, vendit, vetes (humbet kujtesn afatshkurtr e nuk di se kush sht, ku sht, far kohe sht; pra sht n delir). Personat n mani delirante mund t vdesin.
Simptomat e episodit manjakal pasojn simptomat e episodit depresiv, n nj cikl q zgjat me muaj ose dit, madje dhe me or (psh. personi sht ca dit depresiv, ca dit manjakal pastaj prsri depresiv, e kshtu me rradh). Simptomat e episodit manjakal mund dhe t przihen me simptomat e episodit depresiv, duke krijuar nj depresion miks.
Kur depresioni arrin shkalln m t rnd t tij, dmth. depresionin bipolar me simptoma psikotike, athere bhet shum i ngjashm me skizofrenin. Madje studimet tregojn se nga ana gjenetike skizofrenia dhe depresioni kan shum ngjashmri.
Gjat gjith ksaj isha I ndrgjegjshm se situate ishte qesharake. E dija se njerzit u prgjigjen thirrjeve t humbura, han drek, bjn dush pa lodhje, por un nuk mundja ti bja. Un po mendoja m pak, po ndjeja m pak dhe po aktivizohesha m pak.
Pastaj filloi ankthi. Po t m thoshte dikush q pr nj muaj do jesh I depresuar, do mendoja, do ja hedh. Por po t m thoshte se do jesh n ankth t madh pr nj muaj, m mir vras veten. Kur m filloi ankthi, kisha at ndjesin q ka dikush q po pengohet e prplaset pas toks n momentet e rrzimit, vese ndjesia ime zgjati 6 muaj, jo me sekonda. Gjith kohn isha I trembur, pa e ditur se nga se. Fillova t mendoja se ishte tepr e dhimbshme jeta, dhe nse nuk e vrisja veten e bja vetm se m vinte keq pr t dashurit e mi.
Nuk ndjeja asgj. Nuk bja dot asgj. Kishte plot gjra q mund t bja, gjra q desha t bja, por nuk bja dot asgj. Nuk flisja n telefon me njerzit se nuk kisha far t thosha. Shkoja tek telefoni, I bija numrit, e fshija, e hidhja tutje telefonin.
Lista e terapive pr trajtimin e depresionit sht e gjat. Nj pjes e terapive q prfshkruhen ktu nuk prfshihen n kurrikuln e psikologjis n Shqipri. I kam renditur sipas rndsis s tyre, sipas gjykimit dhe eksperiencs sime.
Psikologja Nicole Avena ka kryer studime ku tregon se si sheqeri ndikon n tru ngjashm me drogat dhe mund t konsiderohet drog. Prandaj personat e depresuar I plqejn shum t mblat. Jan kaq t varur prej tyre, saq tu thuash t ln t mblat, sikur po u krkon t vet-torturohen.
N metabolizmin e karbohidrateve luajn rol t rndsishm vitaminat B, C, D. Studimet kan treguar se vitaminat B, vitamina D, vitamina C, kolesteroli, mineralet si magnezi, zinku, i prmirsojn simptomat e depresionit. Prandaj terapistt nutricional kshillojn nj diet t pasur me mish (sidomos mlci), ushqime t freskta me vitamin C (limona, kivi, sallat jeshile, speca, domate, portokalle etj.) me jeshillqe (qep e njom, spinaq, rukol, rradhiqe, qumshtore, nen, labot, hithr, pazi, lulkuq,brokoli etj.)
Vitaminat B dhe C dmtohen pjesrisht gjat gatimit, prandaj frutat, perimet hahen mundsisht t gjalla. Perimet gatuhen mundsisht n avull (n avull humbasin m pak vitamina), ose kur zihen, hiqen nga zjarri sapo t jen br. E verdha e vezs ka shum vitamin B dhe mund t hahet e pabr, sepse ka m shum vitamina kshtu. E verdha e vezs ka nj prbrs q sht shum i mir kundr depresionit: kolesterolin. Kolesteroli sht shar shum n media, por personat me depresion kan nivele t ulta kolesteroli, sa m i fort depresioni, aq m i ult kolesteroli n gjak.
7fc3f7cf58