نام كتاب : ده گفتار شهيد استاد مرتضي مطهري صفحه ي 18

[روح الله محمّدزاده به نیابت از شهید مرتضی مطهّری‎]

و البته هيچ مانعی هم در كار نيست كه اين كلمه مجازا به معنای پرهيز و 
يا به معنای خوف استعمال بشود ، اما از طرف ديگر موجب و دليلی هم‏ 
نيست كه تأييد كند كه از اين كلمه يك معنای مجازی مثلا ترس يا پرهيز 
قصد شده . چه موجبی هست كه بگوئيم معنای " اتقوا الله " اينست كه از 
خدا بترسيد و معنای " اتقوا النار " اينست كه از آتش بترسيد ؟ ! بلكه‏ 
معنای اين‏گونه جمله‏ها اين است كه خود را از گزند آتش حفظ كنيد و يا خود 
را از گزند كيفر الهی محفوظ بداريد . بنابراين ترجمه صحيح كلمه تقوا " 
خود نگهداری " است كه همان ضبط نفس است و متقين يعنی " خود نگهداران‏ 
" . 
" راغب " در كتاب " مفردات القرآن " می‏گويد : " الوقاية حفظ 
الشی‏ء مما يؤذيه ، و التقوی جعل النفس فی وقاية مما يخاف ، هذا تحقيقه‏ 
، ثم يسمی الخوف تاره تقوی و التقوی خوفا ، حسب تسمية مقتضی الشی‏ء 
بمقتضيه و المقتضی بمقتضاه ، و صار التقوی فی عرف الشرع حفظ النفس مما 
يوثم و ذلك بترك المحظور " . يعنی " وقايه عبارت است از محافظت‏ 
يك چيزی از هر چه به او زيان می‏رساند . و تقوا يعنی نفس را در وقايه‏ 
قرار دادن از آنچه بيم می‏رود . تحقيق مطلب اين است ، اما گاهی به قاعده‏ 
استعمال لفظ مسبب در مورد سبب و استعمال لفظ سبب در مورد مسبب ، خوف‏ 
بجای تقوا و تقوا بجای خوف استعمال می‏گردد . تقوا در عرف شرع يعنی‏ 
نگهداری نفس از آنچه انسان را به گناه می‏كشاند به اينكه ممنوعات و 
محرمات را ترك كند " . 
" راغب " صريحا می‏گويد تقوا يعنی خود را محفوظ نگاهداشتن ، و می‏گويد 
استعمال كلمه تقوا به معنای خوف ، مجاز است ، و البته تصريح 

17