نام كتاب : ده گفتار شهيد استاد مرتضي مطهري صفحه ي 21

[روح الله محمّدزاده به نیابت از شهید مرتضی مطهّری‎]

نوع اول اينكه انسان برای اينكه خود را از آلودگيهای معاصی حفظ كند از 
موجبات آنها فرار كند و خود را هميشه از محيط گناه دور نگهدارد ، شبيه‏ 
كسی كه برای رعايت حفظ الصحه خود كوشش می‏كند خود را از محيط مرض و 
ميكروب و از موجبات انتقال بيماری دور نگهدارد ، سعی می‏كند مثلا به محيط 
مالاريا خيز نزديك نشود ، با كسانی كه به نوعی از بيماريهای واگيردار 
مبتلا هستند معاشرت نكند . 
نوع دوم اينكه در روح خود حالت و قوتی به وجود می‏آورد كه به او 
مصونيت روحی و اخلاقی می‏دهد كه اگر فرضا در محيطی قرار بگيرد كه وسائل و 
موجبات گناه و معصيت فراهم باشد ، آن حالت و ملكه روحی ، او را حفظ 
می‏كند و مانع می‏شود كه آلودگی پيدا كند ، مانند كسی كه به وسائلی در بدن‏ 
خود مصونيت طبی ايجاد می‏كند كه ديگر نتواند ميكروب فلان مرض در بدن او 
اثر كند . 
در زمان ما تصوری كه عموم مردم از تقوا دارند همان نوع اول است . اگر 
گفته می‏شود فلان كس آدم با تقوائی است يعنی مرد محتاطی است ، انزوا 
اختيار كرده و خود را از موجبات گناه دور نگه می‏دارد . اين همان نوع‏ 
تقوا است كه گفتيم ضعف است . 
شايد علت پيدايش اين تصور اينست كه از اول ، تقوا را برای ما " 
پرهيزكاری " و " اجتنابكاری " ترجمه كرده‏اند ، و تدريجا پرهيز از گناه‏ 
به معنای پرهيز از محيط و موجبات گناه تلقی شده و كم كم به اينجا رسيده‏ 
كه كلمه تقوا در نظر عامه مردم معنای انزوا و دوری از اجتماع می‏دهد ، در 
محاورات عمومی وقتی كه اين كلمه به گوش می‏رسد يك حالت انقباض و پا 
پس كشيدن و عقب‏نشينی كردن در نظرها مجسم می‏شود .