John 20: 23na Tawh Hen le Phel Nasep A Semte

1 view
Skip to first unread message

cin dal suang

unread,
Mar 8, 2016, 6:16:34 AM3/8/16
to emmanuelnet
John 20: 23na Tawh Henna le Phelna A Ngahte
Thu khat peuhpeuh ih kidawn kik pah teh kinialna piang lel a, a maan
zaw ahi zongin ih pomsa, ih theihsa khat kinusia nuam lo hi, cih thei
ka hih manin direct in dotna kidawn pah ding hamsa ka sa hi. Ahi
zongin thu kidong cih pen kidawn kik hamtang ding manpha sa ingh.
Kitheihsakna cih daan hi lozawin, kithusimna cih lamin la ka hih manin
a tomkimcingin hong dawng ingh.

Leitungah ei bek hi loin, biakna khempeuh in Pasian cih khat kibulphuh
tek lel hi. Tua ahih manin ei Christian innkuan sungah bel Pasian
bulphuh masa kei ung, a ci lo ki-om peuhmah lo ding hi. Pawlpi cih
tawh kisai ah, Landmark Baptist lamte in ko bek Sawltakpite tungtawnin
a kizom pawlpi hi ung ci hi. Tuamah bangin nidanga Anabaptist a kicite
in zong amau tungtawn bekin pawlpi maan, tuiphum maan om kipan hi ci
uh hi. The Church of England in zong tua bangmah daante mah ci nuam
hi. Sabbath lamte in zong ko bek cih khat nei uh hi. RC te in zong ko
bek lampi (we are the line) ci pelmawh ding hi uhteh.

A tom in gen leng, pawlpi cih pen tua bangin mun khat, mi mal khat,
minam khat le pawlpi khat bek thuneihna pen pawlpi hi lo a, leitung
kiu-li a om Khrih min tawh a kiphut local pawlpi khempeuh pen Khrih’
zi, Khrih pumpi hi a, tua banga local pawlpi ciatin Jesuh lungdamna
thu tangko theihna thuneihna tawhtang a nei ciat ih hi hi. Pawlpi ih
cih pen thu-ummi teng kikaihkhopna pen pawlpi hi a, thu-ummi om keileh
pawlpi piang thei lo ding hi. “Banghang hiam cihleh keima minin mi nih
le thum bek nangawn a kikhopna peuhpeuh ah kei ka om hi,” na ci hi
(Matt. 18: 20). RC, Baptist, Anglican, Presbyterian, Weslayian, AG
hihte khempeuh pawlpi hi. Ko bek cih bang om thei lo hi. A munmun a
phualphual a om thu-ummite kikaihkhopna pawlpi pen local pawlpi hi a,
tua local pawlpi pen Khrih ii zi, Khrih ii pumpi hi.

Lai Siangtho pen a bulphuh lo ki-om lo a, ahi zongin Lai Siangtho
Pasian’ kammal (God’s breath) hi a ci nuam lo om hi. Lai Siangtho ih
ki-uk sak keileh a bulphuh lo ih hi ding hi. Lai Siangtho pen mite’
kammal, dawimangpa’ kammal kihel phial ta leh, Lai Siangtho pen
Pasian’ kiang pana hong pai Pasian’ kammal ahi hi. Nungzui masate’
gelh hi mahtaleh Kha Siangtho in gelh sak hi. Lai Siangtho pen tangthu
bangbek a ngaihsut ding hi lo a, thupiang (event) taktak ahi hi. Pawlu
ahi a, kuakua in a gelh zongin Lai Siangtho (canon) te pen Pasian’
kammal ahih manin, mihingte’ gelh hi lel ci-a, neu ngaihsut theih
nading om lo hi. Pasian in tua bang mihingte zang hi ci-a lamdang sak
ding hi zaw hi.

Lai Siangtho Piancil pan Mangmuhna dong ih et ciangin mihing tawh
kisai hotkhiat nasepna ah Jesuh Khrih a kilaitat ahihna, Pa Ta Kha
sungah zong Tapa a kilaitat ahihna ka thukim hi. Pasian in Lai
Siangtho gelh dinga a zat mite in zong hih Khrih thu bulphuh in gelh
hi. A gelhzia style a kibat loh hangin Khrih ah a khupzia uh kituak
lianlian ahih manin Pasian’ Kha Siangtho’ lamlahna, humuapna, Pasian’
kammal taktak ahihna kilang hi. Lai Siangtho a gelhte’n gelhta keileh
zong pawlpi in LST sunga kigelh teng ahi Topa Jesuh ii hong thuhilhna
teng hong hilh veve ding hi” cihna pen thumaan lo hi. “Lai Siangtho
kigelh ta keileh zong” cih himhim pen kigelh khin ahih manin hih pen a
maan lo nialna namkhat hi khin zo hi. Lai Siangtho Pasian’ kammal
sangin mihingte muangzaw cihna hi.

A tunga ih gen mah bangin pawlpi na cih pen kua hi mawk hiam? Pawlpi
ih cih pen thu-ummite kikaihkhopna pen pawlpi hi. Tua pawlpi pen
Pasian’ kammal tungtawn-a a piang pan hi. Pasian’ kammal LST thuneihna
masa a, tua tungtawnin pawlpi piang pan hi. Tua Topa Jesuh hong
thuhilhna teng Lai Siangtho bupi khat tawh a kiciamteh zong hihzah
dongin kigencian thei nai lo cileng Lai Siangtho a bu-in kigelh khia
kei leh eimau ut bangtek in kigamta lua ding hi. Topa Jesuh hong
thuhilhna teng Pawlpi in hong hilh ding hi lo a, tua thuhilhna LST
sunga kiciamteh Pasian’ kammal in pawlpi bek tham loin, mimal Lai
Siangtho simna tungtawnin hong hilhhilh na hi zaw hi. Tua ahih manin
nungzui sawltakpite mahmah in zong Lai Siangtho thuneihna a sangpen in
na koih uh hizaw hi.

Thessalonians nihna 2: 15 mahmah zong ih khiat dan kibang lo pah hi.
Pawlu in hih Thessalonians mite in amaute’ gen lungdamna thu taktak
tawh kituak ngeina kip (the true tradition) te ah a kho nadingun a
hanthon ahi hi. Hih LST mun pen a neu 2na tawh kileh bulh hi. A neu
nihna ah, ling kei un, lau kei un, lunghimawh kei un, cihdaan hi a,
aneu 15na ah kip un, cih lam hi leuleu hi. Aneu nihna ih et ciangin,
“Topa hong pai ding ni hong tung khinta hi, ci-a thu kigenna hangin
lunghimawhin lungmangin om kei un. Thuhilh khat peuhpeuh in hih bang
thu hong genkha thei dinga, tua thu pen kote’ gen leh gelh hi, ci-in
zong genkha ding uh hi.” na ci hi. Hih lai mun ah “kote’ gen hi lel,
kote’ gelh hi lel, LST pen RC te’ bawl (canonized) hi lel” a kicih leh
zong tua bang kampauna pen kiphatsakna lian mahmah hikhin zo hi. A
tunga ih gen mah bangin LST om loin, Topa Jesuh le Sawltak te in a
gen uh thute lai tawh kiciamteh lo hileh zuauthei kamsangte le thuhilh
khialsyate in khemnop hongsa lua ding ahi hi. LST a om ciangin a
kisitcian thei pan hi a, tua thute mah zong hih Lai Siangtho bekin
hong gen kikkik a, Pawlpi ih cih le mihingte’ tradition ih cihte in
hong gen ding kisam lo hi.

A neu 2: 15na ah “ Tua ahih ciangin sanggamte aw, kam tawh ahi a, lai
tawh ahi zongin ka hong hilh uh thumaante limtakin zui unla, kiptakin
om un.” Ci hi. Hih Sawltakte’ hun lai-in Lai Siangtho pen kam tawh a
gen hun uh, lai tawh zong a gelhgelh hun uh hi a, tuhun tawh tehtheih
hi lo hi. Topa Jesuh’ hun lai-a Topa’ thuhilhna ngeina a omsa
(tradition) te nungzui sawltakpite in khah suah loin a gengen hun uh
hi a, lai tawh gelh in zong a ciaptehteh lai hun uh ahi hi.
Thesalonika nihna ah thu a gen hunin, Thesalonika masa gelh khin ding
hi. Tua thu pen a genkhiat uh, spoken word, a gelhkhiat uh, our
letter, ahi hi. Hih lai mun ah ih lungngaih ding khat om a, Pawlpi ih
cih pen a taktak in Roman Catholic Church sangin Jerusalem Church
bulzaw lai hi. Kuakua bulzaw taleh Jesuh nungzuipite’ gen le gelhte
tungtawna ih ngah ih san (apostolic tradition, apostolic faith and
confession) thumaan taktak pen LST bekin hong hilh thei lai hi.
Banghang hiam cihleh Jesuh mimal in hong om lo a, nungzuipite khat
zong nungta nawn lo hi. Tua ahih manin LST bu pen pawlpi lian khat
peuh bek hi loin mimal dongah sim ding, sin ding ih kisap thu ahi hi.

“Mi khat peuhpeuh ii mawhna na maisak uhleh tua mi
ii mawhna a mai hi ding hi” cih tawh kisai kua tungah a cih hiam?
Nungzuipite’ tungah a cihna ahi hi. Tua leh nungzuipite a nungta lai
hiam? Nungta nawn lo hi. Pawlkhat in bel nungzui Peter tungtawnin, a
tunga ih gen mah bangin tua thuneihna RC pawlpi bek kipia ci ding hi.
Bangbang hileh nungzuitepite a om nawn loh hangin tua “hencip,
khahkhia” thuneihna pen pawlpi’ tungtawnin tuni-in a kisem ahi hi. Tua
pawlpi pen mi mal khat’ thuneihna nuai bek ah om hi lozawin, Jesuh
Khrih’ thuneihna nuai ah a om local pawlpi ciat ahi hi. A taktak in
mawhna a maisak pen Jesuh Khrih mahmah hizaw a, nungzuite hi masa lo
hi. Jesuh in mawhna maisak theihna tua lungdamna thu tangko ding
nungzuipite tungah nasep a guan ahi hi. Jesuh in nungzui sawltakpite
thuneihna khempeuh pia cih bang hi lozawin, lungdamna thu a tangko
dingin sawl cihna hizaw hi. Tua banga mawhna pan mawhmaisakna
lungdamna thu a tangkona uh tungtawnin kisuutna kiphalna, Pasian tawh
kilemkikna a piang ding ahihna thu a gen ahi hi. A taktak in cilehang,
Lungdamna thu a tangko lo, lungdamna thu a nei lo, Khrih hong
tatkhiatna thu a suut lo pawlpi le Pasian nasem a kicite in mawhna
maisak theihna vangliatna ahi a, khih theihna vangliatna ahi zongin a
nei ngiat lo ahi hi.

Nungzui sawltakpite in zong mite mawhna mai hen, mai hen, a ci
ziahziah uh hi lo a, Jesuh Khrih hong tatkhiat lungdamna thu deidan
nei loin a genna uh tungtawnin a um a sang mite’ mawhna kol a kisut
ahi hi. A thuhilhna uh a ummite’ mawhna mai-in nuntak tawntungna ngah
uh a, ahi zongin a um nuam lo mite tungah Pasian’ hehna note’ tungah
om lai hi, a cih uh leh tua bangmite a kihencip lai mite ahi hi, cihna
hi. Tuhun ciangin lungdamna thu tangko Missionaryte, Evangelistte,
Pawlpi kemsyate’ tungtawnin gupna thu kigen a, a sang lote a kihen hi
pahin, a sangte a kiphel hi pah hi. Ahi zongin Pasian’ nasem hi ingh,
tuucing hi ingh, siampi hi ingh, Cadinal hi ingh, Bishop hi ingh,
Evangelist hi ingh, missionary hi ingh, pope hi ingh a ci khempeuh in
automatic in, ama’ ut peuhpeuh te’ tungah na mawhna mai hen a cih
hangin a mai ding hi lo hi. Pasian’ lungdamna thu taktak a genleh bek
tua tungtawnin henna le phelna a piangsak thei bek ding ahi hi.

Lungdamna thu a kigenna mite in a zak bek tawh a mawhna uh kimaisak
ding hi lo a, kisikna maan le upna maan tawh tui kiphumin tetti a pan
uh kul hi. Tua bangin kisikna maan pen Jesuh min bek tawh piang a,
thuhilhsyate in zong Jesuh min bek mah tawh henna phelna a piang sak
thei ahi hi. Jesuh laitat, tatkhiatna lungdamna thu, tua lungdamna a
kicite khempeuh tungah a lungdam huai pen thu ih hilh thei hiam? Tua
thumaan thutak ih hilh leh tua pen Topa’ ong piak thuneihna hi ding
hi. Hotkhiatna thu ah, nungzuipi Sawltakte’ tungtawna ih ngah ngeina
kip (apostolic tradition) pen a diakin Hehpihna tungtawna upna bek
tawh Gupna thu (Justification by grace through faith alone) ahi hi.
Upna bek, hehpihna bek, Lai Siangtho bek, Jesuh bek, Pasian’ minthan
nading bek ahi hi. Hih thu na nial leh ngeina kip upna (apostolic
tradition) a nialna hi hi. Hih thute lakah khat na nial leh,
Protestant taktak na hi kei ding hi. Protestant a kici thu-ummi
taktakte in hih thu a nialte nial hi.

Protestant te in mite a hen a phel ding lungdamna thu vak kawikawi-in
a tangko penpente hizaw sop uh ahih manin Jesuh’ thupiak, Jesuh’
kammal a nial lo penpente hizaw uh hi. Local pawlpi ciat in lungdamna
thu a tangko ding mi a dawldawl in nei uh a, tua lungdamna thu tangko
ding pen mihingte’ tavuan (duty) hi in, a maisak ding pen Kha Siangtho
Pasian’ nasep ahi hi. Regeneration is the work of the Holy Spirit.
Lungdamna thu za napi-in a um lo a sanglote in mawhsakna thu khenna a
ngah khin zo ahi hi. Lungdamna thu gente pen henna phelna thuneihna a
neite suak hi. Tuiphum, AG, Anglican, EBC, RC cihte bekah kiciangtan
loin piangthak Pasian’ mizat, lungdamna thu tangko khempeuh in John
20:23na ah a gen, henna phelna thu a sem uh ahi hi.

Evan. Suangh Dal
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages