2008 YILI AKTÜERLİK SINAVLARI BAŞVURU VE UYGULAMA KILAVUZU

[MD]

T. C.
BAŞBAKANLIK
HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

2008 YILI AKTÜERLİK SINAVLARI BAŞVURU VE UYGULAMA KILAVUZU
1. GENEL BİLGİLER, TEMEL İLKE VE KURALLAR
1.1. 2008 yılı Aktüerlik Sınavları (2008-AS) aşağıdaki tarihlerde
yapılacaktır:
Birinci Seviye Sınavları 7-8 Eylül ve 14-15 Eylül 2008
İkinci Seviye Sınavları 19-20 Ekim ve 26-27 Ekim 2008
Üçüncü Seviye Sınavları 21-22 Aralık ve 26-28-29 Aralık 2008

1.2. Aktüerler Yönetmeliği'nin 6. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
Birinci Seviye Sınavları başarıyla tamamlanmadan İkinci Seviye
Sınavlarına, İkinci Seviye Sınavları başarıyla tamamlanmadan Üçüncü
Seviye Sınavlarına girilemez. Sınavlar Ankara ve İstanbul'da eş
zamanlı olarak yapılacaktır.
1.3. 2008-AS'de her seviyenin sınavları ayrı oturumlarda yapılacak
olup, sınavlarda çoktan seçmeli sorulardan oluşan testler
uygulanacaktır. Sınavlarla ile ilgili bilgiler bu kılavuzun "3. SINAV"
başlıklı bölümünde verilmektedir.
1.4. 2008-AS sonuçları internet yoluyla açıklanacak ve ayrıca
adayların adreslerine postalanacaktır.
1.5. Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kağıdının
değerlendirilebilmesi için, sınava Sınav Giriş Belgesinde yazılı olan
salonda girmesi, soru kitapçığının kapağına Aday Başvuru Numarasını,
adını ve soyadını yazmış olması, cevap kağıdına Aday Başvuru
Numarasını doğru olarak kodlaması ve soru kitapçığının türünü doğru
olarak işaretlemiş olması, cevaplarını cevap kağıdına işaretlemiş
olması, sınav sonunda soru kitapçığını ve cevap kağıdını sınav
görevlilerine teslim etmesi ve sınavın diğer kurallarına uyması
gerekmektedir. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilir.
1.6. Sınav ücretini yatırdığı halde başvuru yapmayan, başvurusu
geçersiz sayılan, her ne sebeple olursa olsun sınava girmeyen, sınav
kuralları uyarınca sınava alınmayan veya sınavdan çıkarılan, sınavı
yarıda bırakan veya sınavı geçersiz sayılan adayların ödedikleri
ücretler geri verilmez. Adaylardan alınan sınav ücretleri gelecek
dönemlere devredilemez.
1.7. 2008-AS'ye başvuranlar için katılacakları seviye sınavının tüm
oturumlarında geçerli olmak üzere Sınav Giriş Belgesi düzenlenecektir.
Bu belgede adayın kimlik bilgileri ile sınav tarihi ve saati, sınava
girilecek bina ve salon yazılı olacaktır. Sınav Giriş Belgesi eline
geçmeyen veya kaybeden adaylar, sınav başvuru birimlerine sınav
tarihinden en geç iki iş günü önce başvurarak bu belgeyi 10,00 YTL
karşılığında yeniden alabilirler.
1.8. Sınav sonuçlarının incelenmesini isteyen adaylar, bu sonuçların
internet yoluyla açıklanmasından itibaren en geç 15 gün içinde yazılı
olarak Sınav Düzenleme Kurulu'na iletilmek üzere Sınav Başvuru
Birimlerine başvurabilir. Adayların başvuruları en geç 30 gün içinde
değerlendirilir. Süre hesabında Sınav Başvuru Birimi'nin adayın
dilekçesini kayıt altına aldığı tarih esas alınır.
1.9. Adaylar beyan ettikleri bütün bilgilerin doğruluğundan
sorumludurlar. Bir adayın beyanının gerçeğe uymadığı tespit edildiği
takdirde bu aday, aradan geçen süreye bakılmaksızın girdiği sınavdan
elde ettiği tüm haklarını kaybeder.
1.10. Sınav sonuçlarının geçerli sayılabilmesi için adayın bu
kılavuzdaki tüm kurallara uyması zorunludur. Sınavdan sonra bile olsa
bu kurallara uymadığı saptanan adayların sınavları iptal edilir.
1.11. Bilindiği üzere, uluslararası kabul görmüş sınavlar veya
usullerle aktüer unvanını alanlar, Aktüerler Yönetmeliği'nin 7.
maddesinin birinci fıkrası hükümleri uyarınca Birinci, İkinci ve
Üçüncü Seviye Sınavlarından muaftır. Bu kişilerden, Müsteşarlık
nezdinde aktüerler için tutulan sicile kaydolmak isteyenler, söz
konusu sınavlarda başarılı olduklarını gösterir belgeler ile "Türk
Sigortacılık Uygulamaları ve Yasal Çerçeve Sınavı"na girmek üzere
Hazine Müsteşarlığına başvuracaktır. Söz konusu sınav çoktan seçmeli
sorulardan oluşacak olup, 19 Aralık 2008 tarihinde Hazine
Müsteşarlığı'nda yapılacaktır.
2. B A Ş V U R M A
2.1. BAŞVURMA KOŞULLARI
2008-AS'ye, yurt içinde veya dışında bir yüksek öğretim kurumuna
lisans derecesi almak üzere devam edenler veya bu yüksek öğretim
kurumlarından mezun olarak lisans derecesi almış olanlar başvurabilir.
Yurtdışında öğrenim görenlerin sınav sonuçlarının geçerli olabilmesi
için Yüksek Öğretim Kurumu'ndan alınacak denklik belgesi talep
edilecektir.
2.2. SINAV BAŞVURU BİRİMLERİ
Hacettepe Üniversitesi Aktüerya Bilimleri Bölümü
H.Ü. Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, 06800, Beytepe, ANKARA
www.aktuerya.hacettepe.edu.tr

Türk Sigorta Enstitüsü Vakfı
Teşvikiye Caddesi, No:43-57 C Blok, Kat 2, 34367 Teşvikiye, İSTANBUL
www.tsev.org.tr

2.3. BAŞVURU TARİHLERİ ve İSTENEN BELGELER
2008-AS'ye girmek isteyen adaylar, Aday Bilgi Formunu 20,00 YTL
karşılığında
Birinci Seviye Sınavları için 14 Temmuz - 1 Ağustos 2008
İkinci Seviye Sınavları için 29 Eylül - 10 Ekim 2008
Üçüncü Seviye Sınavları için 24 Kasım - 5 Aralık 2008

tarihleri arasında, Sınav Başvuru Birimleri'nden temin ederek
başvuruda bulunacaktır. Adaylar, Kılavuzda belirtilen banka hesap
numaralarına, seviye sınavının girecekleri her oturumu için 50,00 YTL
yatıracaktır. Başvurular, aşağıdaki belgeler ile Sınav Başvuru
Birimleri'ne yapılacaktır:
1. Aday tarafından doldurulmuş olan 2008-AS Aday Bilgi Formu (Son üç
ay içinde cepheden, başı açık, adayı kolaylıkla tanıtabilecek şekilde
çekilmiş bir fotoğraf yapıştırılmış olarak)
2. Bir adet fotoğraf (Aday Bilgi Formunda kullanılanın aynısı)
3. Yüksek öğretim kurumu diploması veya geçici mezuniyet belgesinin
aslı veya üniversite/noter onaylı sureti ya da öğrenci belgesi
4. Fotoğraflı bir kimlik belgesinin aslı (nüfus cüzdanı, ehliyet,
pasaport )
5. Sınav ücretinin yatırıldığını gösteren banka dekontu
6. İkinci ve Üçüncü Seviye Sınavlarına giren adaylardan, bir önceki
seviye sınavlarını başarıyla tamamladıklarını gösteren Sınav Sonuç
Belgesi
7. Sınav Giriş Belgesi ve Sınav Sonuç Belgesi'nin adayın belirttiği
adreslere postalanması için üzerine adres yazılmış ve pul
yapıştırılmış iki adet zarf

2.4. ADAY BİLGİ FORMU
2008-AS Aday Bilgi Formu; kimlik bilgileri, öğrenim bilgileri, sınava
ilişkin bilgiler, iletişim bilgileri ve çalıştığı kuruma ilişkin
bilgiler olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Bu bilgileri Aday
Bilgi Formuna doğru ve eksiksiz yazmak adayın sorumluluğundadır.
2.4.1. ADAY BAŞVURU NUMARASI
Aday başvuru numarası olarak T.C. Kimlik Numarası kullanılacaktır.
T.C. vatandaşı olmayan adaylara Sınav Başvuru Birimleri'nce Aday
Başvuru Numarası verilecektir.
2.4.2. ADAYIN SINAVIN HANGİ OTURUMUNA KATILACAĞI
Seviye sınavının her bir oturumuna adayın hangi ilde gireceği, Aday
Bilgi Formuna işaretlenmelidir. Başvuru yapıldıktan sonra sınav ve yer
değişikliği yapılamaz.
2.4.3. BAŞVURUDA ÖZEL DURUMLAR
Mazereti nedeniyle şahsen başvuramayan adaylar, başvuru için gerekli
belgeleri bir zarf içine koyarak bir dilekçe ekinde Sınav Başvuru
Birimlerine başka birinin aracılığıyla elden teslim ettirebilir.
2.4.4. SINAVDAN ÖNCE ADAYLARA GÖNDERİLECEK BELGELER
Sınav başvurusu kabul edilen adayların 2008-AS'ye Sınav Giriş Belgesi
adaylardan başvuru sırasında alınan zarflar içinde adreslerine
postalanacaktır.
3. SINAV
3.1. SINAV MERKEZLERİ
2008-AS Ankara'da Hacettepe Üniversitesi Aktüerya Bilimleri Bölümü,
İstanbul'da ise Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Yüksek
Okulu'nda yapılacaktır.
3.2. SINAV OTURUMLARI
2008-AS Birinci Seviye Sınavlarından;
Temel Sigortacılık ve Ekonomi 7 Eylül 2008 9.30 - 11.30
Matematik 8 Eylül 2008 9.30 - 12.30
İstatistik ve Olasılık 14 Eylül 2008 9.30 - 12.30
Finansal Matematik 15 Eylül 2008 9.30 - 12.00
tarih ve saatlerinde dört ayrı oturumda yapılacaktır. İkinci ve Üçüncü
Seviye Sınavlarına ilişkin süreler daha sonra duyurulacaktır.
3.3. SINAVDA UYGULANACAK TESTLER
Sınavda adaylar, cevaplarını cevap kağıdındaki ilgili alanlara
işaretleyeceklerdir. Cevap kağıdı yerine soru kitapçıklarına
işaretlenen cevaplar kesinlikle değerlendirilmeyecektir. 2008-AS'de
kullanılacak soru kitapçıkları dört farklı türde basılacaktır. Her bir
tür soru kitapçığında sorular birbirinin aynı olacak, ancak, soruların
veya sorulardaki seçeneklerin sıralanışı değişecektir. Bu nedenle, her
soru kitapçığı türünün cevap anahtarı farklı olacaktır. Soru kitapçığı
türü, kitapçığın üzerinde ve iç sayfalarında büyük harflerle basılı
olacaktır. Cevap kağıdında ayrılan yere soru kitapçığı türünün
işaretlenmesi gerekmektedir.
3.4. SINAVA GİRERKEN ADAYLARIN YANLARINDA BULUNDURMASI GEREKEN
BELGELER
Adaylar sınava girerken aşağıdaki belgeleri yanında bulundurmak
zorundadır.
a) 2008-AS Sınav Giriş Belgesi
b) Fotoğraflı bir kimlik belgesinin aslı (nüfus cüzdanı, ehliyet,
pasaport )
Adaylar ayrıca yanlarında,
* En az iki adet koyu siyah ve yumuşak (B2, B1 ya da HB) kurşunkalem,
* Yumuşak, leke bırakmayan kaliteli bir silgi ve kalemtıraş
* Sadece Casio fx-82MS hesap makinası
bulundurmalıdır.
Adayların sınav salonuna cep telefonu ile girmeleri yasaktır.
3.5. SINAVIN UYGULANMASI
Kimlik kontrolleri ve salona yerleştirme işlemlerinin zamanında
yapılabilmesi için adayların, sınavın başlama zamanından 30 dakika
önce sınava girecekleri yerde hazır bulunmaları zorunludur. Adayların
oturacakları yerleri saptamak, gerekirse sınav sırasında bir adayın
yerini değiştirmek yetkisi salon başkanına aittir.
Salona yerleştirme işlemleri tamamlandıktan sonra cevap kağıtları
dağıtılacaktır. Cevap kağıtlarındaki gerekli yerler adaylarca
doldurulduktan sonra, soru kitapçıkları dağıtılacaktır. Soru kitapçığı
türü, cevap kağıdı üzerindeki ilgili alana adaylar tarafından
işaretlenecektir. Soru kitapçığı türü belirtilmeyen cevap kağıtlarının
değerlendirilmesi mümkün olamayacağından, bu alanı boş bırakan adayın
sınavı geçersiz sayılacaktır.
Soru kitapçıkları üzerinde ayrılmış olan yerlere adaylar istenen
bilgileri yazdıktan sonra sınav başlatılacaktır. Verilen cevaplama
süresi sonunda soru kitapçıkları ve cevap kağıtları toplanacak; salon
görevlileri tarafından koruma altına alınarak hemen paketlenecektir.
3.6. SINAVDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR
Adayların sınava, cep telefonu, çağrı cihazı, telsiz, fotoğraf
makinesi vb. araçlarla, cep bilgisayarı, her türlü bilgisayar özelliği
bulunan cihazlarla girmeleri; sınav süresince, birbirleriyle
konuşmaları, kopya çekmeleri veya çekilmesine yardımcı olmaları,
salondaki görevlilere soru sormaları, müsvette kağıdı kullanmaları
veya cevaplarını başka bir kağıda yazmaları, birbirlerinden kalem,
silgi ve hesap makinası vb. şeyler alıp vermeleri, bir şeyler yiyip
içmeleri (su hariç) ve sınav düzenini bozacak başka davranışlarda
bulunmaları sınav kurallarına aykırıdır.
Sınav kurallarına uymak adayın temel görevidir. Kurallara aykırı
davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin
verilmeyecektir. Ancak sınav görevlileri diğer adayların dikkatlerini
dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak için gerekli görürlerse
kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabilirler. Bu tür
davranışlarda bulunanların kimlikleri ve kusurları sınav
görevlilerince sınav tutanağına açıkça yazılacak ve sınavları geçersiz
sayılacaktır. Adayların, kopya girişiminde bulunmamaları ve
başkalarının kendilerinden kopya çekmelerini engellemek için cevap
kağıtlarını başkalarının göremeyeceği şekilde saklamaları gerekir.
Sınavın bitiminde adayların kullandığı soru kitapçığı ile cevap
kağıdı, salondaki görevliler tarafından toplanacaktır.
3.7. PUANLAMA
2008-AS'de yer alan seviye sınavlarının her bir oturumu kendi içinde
değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Bir seviye sınavında başarılı olmak
için her bir oturumunda tam notun %70'ini almak gerekmektedir. Beş
yanlış cevap bir doğru cevabı götürecektir.


3.8. SINAV SONUÇLARININ BİLDİRİLMESİ
2008-AS sonuçları, adayların adreslerine Sınav Sonuç Belgesiyle
bildirilir. Sınavlarda başarılı olanlar ayrıca, Hazine
Müsteşarlığı'nın internet sayfasından duyurulacaktır.

[MD]

T.C. BAŞBAKANLIK
HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI
2008 YILI AKTÜERLİK SINAVLARI KAPSAMI

15 Ağustos 2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
1 Ocak 2008 tarihinde yürürlüğe giren “Aktüerler Yönetmeliği” uyarınca
yapılacak olan aktüerlik sınavları ile ilgili esaslar belirlenirken,
bu sınavlarda başarılı olan aktüerlerin, AB ülkelerinde ve diğer
ülkelerde de tanınan ve kabul gören aktüerler olması ilkesi
benimsenmiştir. Bu ilkeden hareketle sınavların kapsamı, uluslararası
sınavların kapsamları göz önünde bulundurularak oluşturulmuştur.

BİRİNCİ SEVİYE SINAVLARI

1. Temel Sigortacılık ve Ekonomi
Amaç: Bu sınavda adayların, sigortacılık ve ekonomi alanında temel
seviyede bir bilgiye sahip olması sınanmaktadır. Sınavda, her iki
alandan eşit sayıda soru gelecektir.

1.1. Temel Sigortacılık
• Sigortacılık ve Riskin Temel Kavramları
• Sigorta Sistemi
• Sigorta Sözleşmesi
• Sigortanın Genel İlkeleri
• Sigorta Türleri
- Mal ve Sorumluluk Sigortaları
- Hayat ve Sağlık Sigortaları
• Hasar ve Tazminat Talebi
• Sigortacılıkta Karşılık ve Yatırım
• Reasürans
• Sigortacılık Mevzuatı
• Sigorta Sektörünün Hacmi ve Yapısı
- Sigorta Sektörünün Hacmi
- Sigorta Sektörünün Yapısı
 Sigorta Şirketleri ve Faaliyetleri
 Sigorta Aracıları ve Faaliyetleri
 Sigorta Eksperleri ve Faaliyetleri
 Aktüerler ve Faaliyetleri
 Sigorta Sektörünü Düzenleyen ve Denetleyen Kurumlar
 Diğer İlgili Kurumlar

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• ACINAN, H., 1998, Sigortaya Giriş, Can Matbaa, İstanbul.
• ALANYA, Ç., 2003, Reasürans Notları, TSEV.
• NOMER C., YUNAK H., 2000, Sigortanın Genel Prensipleri, Ceyma
Matbaacılık, İstanbul.
• ÖZBOLAT, M., 2007, Temel Sigortacılık, İkinci Baskı, Seçkin
Yayıncılık, Ankara.
• REJDA, G. E., 1997, Principles of Risk Management and Insurance,
Addison-Wesley, NY.
• URALCAN, Ş., 2006, Temel Sigorta Bilgileri ve Sigorta Sektörünün
Yapısal Analizi, İkinci Baskı, Bilyay Yayınları, İstanbul.
• Sigortacılık Mevzuatı
• Sigortacılık sektörüne ilişkin olarak Hazine Müsteşarlığı internet
sayfasında yayımlanan raporlar ve istatistikler - www.hazine.gov.tr
• Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği internet sayfası-
www.tsrsb.org.tr
• Türk Sigorta Enstitüsü Vakfı internet sayfası - www.tsev.org.tr

1.2. Ekonomi
1.2.1. Makro Ekonomi
• Milli Gelir Analizi
• Toplam Arz ve Toplam Talep ve Makro Ekonomik Politikalar
• İstihdam Analizi ve İşsizlik
• Ücretler ve Gelir Dağılımı
• Para ve Para Politikaları
• Maliye Politikası
• Ekonomik Büyüme
• Büyüme Analizi ve İktisadi Gelişme
• Makro Ekonomik Faaliyetin Ölçülmesi
• Uluslararası Ticaret
• Enflasyon ve İstikrar Tedbirleri

1.2.2. Mikro Ekonomi
• Tüketici Davranışları ve Fayda
• Fayda Teorileri ve Tüketici Dengesi
• Üretici Davranışları ve Üretici Dengesi
• Üretim ve Üretim Maliyeti
• Piyasa Dengesi: Fiyat Teorisi
• Firmaların Davranışı
• Rekabet Piyasaları

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• DORNBUSCH, R. ve FISCHER, S., 1998, Makro Ekonomi, Çev: S.Ak, M.
Fisunoğlu, E. Yıldırım, R. Yıldırım, Akademi Yayınevi, İstanbul.
• LIPSEY, R.G., COURANT, P.N. ve RAGAN, C.T.S., 1999, Economics,
Addison-Wesley.

2. Matematik
Amaç: Bu sınavda adayların, aktüeryal modellemede ve aktüeryal
hesaplamalarda kullanılan temel matematik bilgisi sınanmaktadır.

• Tek Değişkenli Fonksiyonlar
- Limit
- Süreklilik
- Türev, Türev Uygulamaları
• Cebirsel Olmayan Fonksiyonlar
• İntegral
- Belirli ve Belirsiz İntegral
- İntegral Alma Yöntemleri
- İntegral Uygulamaları
• Sonsuz Seriler
- Yakınsaklık Testleri
- Kuvvet Serileri
- Taylor Teoremi
• Çok Değişkenli Fonksiyonlar
- Çok Değişkenli Fonksiyonlarda Limit, Süreklilik ve Türev
• Fonksiyon Dizileri ve Yakınsaklık Testleri
• Çok Değişkenli Fonksiyonlar için Taylor Teoremi
• Çok Katlı İntegraller
• Diferansiyel Denklemler
- Birinci ve İkinci Dereceden Diferansiyel Denklemler
- Diferansiyel Denklemlerin Uygulamaları
- Doğrusal Diferansiyel Denklem Sistemleri
• Doğrusal Cebir
- Doğrusal Denklem Sistemleri
- Matris ve Matris İşlemleri
- Determinantlar
- Özdeğer, Özyöneyler
- Doğrusal Dönüşümler, Doğrusal Dönüşüm Matrisleri
- Köşegenleştirme

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• ADAMS, R. A., 2006, Calculus : A complete course. – 6th ed. -
Pearson/Addison Wesley, Toronto, Ont.
• ANTON H., 1994, Elementary Linear Algebra, John Wiley & Sons, New
York.
• ELIS, R., GULICK, D. ve SAUNDERS, 1991, Calculus, One and Several
Variables, H. B. J., USA.
• KOLMAN, B., 1997, Introductory Linear Algebra with Applications,
Prentice Hall, NJ.
• MARSDEN, J. E., 1974, Elementary Classical Analysis, W.H. Freeman &
Company.
• ROSS, S.L., 1993, Differential Equations, John Wiley and Sons.
• THOMAS G. B. JR. ve FINNEY R.L., 1996, Calculus and Analytic
Geometry, 9th Edition, Addison-Wesley Longman Pub., USA.

3. İstatistik ve Olasılık
Amaç: Bu sınavda adayların, temel olasılık ve matematiksel istatistik
ile aktüeryal modellemelerde kullanılan istatistiksel analiz
yöntemlerine ilişkin yeterlilikleri sınanmaktadır.

3.1. Olasılık
• Kombinatoryal Çözümleme
• Olasılık Aksiyomları
• Koşullu Olasılık
• Bağımsızlık ve Bayes Teoremi
• Kesikli ve Sürekli Raslantı Değişkeni
• Olasılık ve Dağılım Fonksiyonu Kavramı
• Karma Dağılımlar
• Tek Değişkenli Raslantı Değişkenlerinin Dağılımları
• Bileşik Olasılık ve Dağılım Fonksiyonları
• Koşullu Dağılımlar
• Birleşik Dağılımlar
• Momentler, Beklenen Değer ve Özellikleri
• Koşullu Beklenen Değerler
• Yaratıcı Fonksiyonlar
• Limit Teoremleri

3.2. İstatistik
• Verilerin Özetlenmesi, Konum ve Değişim Ölçüleri
• Örnekleme ve Örnekleme Dağılımları
• Tahmin Yöntemleri
• Hipotez Testleri
• Varyans Analizi
• Regresyon
• Korelasyon

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• FREUND, J.E. ve SIMON G.A., 2001, Modern Elementary Statistics, 10th
Edition, Prentice Hall, NJ.
• ROSS, S.M., 2005, A First Course in Probability, 7th Edition,
Prentice-Hall, NJ.
• HOGG, R.V. ve CRAIG A.T., 1995, Introduction To Mathematical
Statistics, Collier MacMillan.
• MILLER, I. ve MILLER, M., 2004, John E. Freund’s Mathematical
Statistics with Applications, 7th Edition, Prentice Hall, NJ.
• HASSETT, M. ve STEWART, D., 2006, Probability for Risk Managemet,
2nd Ed., Actex, USA.
• MYERS R.H., 1986, Classical and Modern Regression with Applications,
PWS, Boston.
• PİNDYCK, R.S., AND RUBİNFELD, D.L., 1998, Econometric Models and
Economic Forecasts Irwin and McGraw-Hill, Prentice Hall, NJ.

4. Finansal Matematik
Amaç: Bu sınavda adayların, finansal matematiğin temel kavramlarına
ilişkin bilgileri ile söz konusu kavramların aktüeryal uygulamalarda
kullanımına ilişkin yeterlilikleri sınanmaktadır.

• Paranın Zaman Değeri, Faizin Ölçümü
- Basit ve Bileşik Faiz
- Efektif ve Nominal Faiz Oranları
- Efektif ve Nominal İskonto Oranları
- Birikimli Değer ve Bugünkü Değer Kavramı
- Anlık Faiz Oranı
• Faiz Problemlerinin Çözümü
• Temel Annüiteler
- Dönem Başı Annüiteler
- Dönem Sonu Annüiteler
• Genel Annüiteler
- Faiz Dönüşüm Döneminden Farklı Sıklıkta Yapılan Ödemeler
- Sürekli Annüiteler
- Değişken Annüiteler
• Kazanç Oranları
- İskonto Edilmiş Nakit Akış Analizi
- Yatırım Planlaması
- Yeniden Yatırım Oranı
• Amortisman Çizelgeleri ve Borç Ödeme Fonu

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• KELLISON, S. G., 1991, The Theory of Interest, Irwin Inc., USA.
• BROVERMAN, S. A., 1996, Mathematics of Investment and Credit, 2nd
Edition, Actex Publications, USA.
• Mc CUTCEHEON, J.J. ve SCOTT F., 1996, An Introduction To The
Mathematics of Finance, Butterworth-Heinemann, Oxford.

İKİNCİ SEVİYE SINAVLARI

1. MUHASEBE VE FİNANSAL RAPORLAMA
Amaç: Bu sınavda adayların, Tek Düzen Hesap Planı (TDHP), Mali
Tablolar ve Mali Analiz, Sermaye Yeterliliği ile Türkiye Muhasebe
Standartlar Kurulunca yayınlanan ve sigorta sektörünün uyguladığı TMS/
TFRS’ler konularındaki bilgileri sınanmaktadır.

• Türkiye Muhasebe Standartları (TMS)
• Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS)
• Sigorta Muhasebesi ve TDHP
• Sigortacılık Hesap Planı
- Hayat Dışı Sigorta Muhasebesi
 Üretim Muhasebesi
 Hasar Muhasebesi
 Reasürans Muhasebesi
- Hayat Sigortası Muhasebesi
 Üretim Muhasebesi
 Hasar Muhasebesi
 Reasürans Muhasebesi
• Mali Tabloların Hazırlanması
- Bilânço, Gelir ve Nakit Akış Tabloları
- Öz sermaye Değişim Tablosu ve Kar Dağıtım Tablosu
- Konsolide Mali Tablolar
• Mali Analiz ve Sermaye Yeterliliği
- Mali Analiz
 Rasyo Analizi
- Sermaye Yeterliliği
 Yükümlülük Karşılama Yeterliliği (Solvency I)
 Risk Bazlı Sermaye Yeterliliği

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• ÖZKAN T., 2007, TDHP Sisteminde Sigorta Muhasebesi, Türk Sigorta
Enstitüsü Vakfı Sigorta Araştırma ve İnceleme Yayınları–10, İstanbul
• SARIASLAN M., 2006, Avrupa Birliği ve Türk Sigorta Muhasebesi:
Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarıyla Karşılaştırmalı, Türk
Sigorta Enstitüsü Vakfı (TSRŞB) Sigorta Araştırma ve İnceleme
Yayınları–10, İstanbul
• Türkiye Muhasebe Standartları:TMS/TFRS, 2007, Türkiye Muhasebe
Standartları Kurulu Yayınları-2, Ankara

2. SİGORTA MATEMATİĞİ (HAYAT VE HAYAT DIŞI)

Hayat Sigortaları Matematiği (Komütasyon Fonksiyonları Yardımıyla)
Amaç: Bu sınavda adayların ölüm ve yaşama bağlı nakit akışlarının
modellemesinde ve değerlemesinde kullanılan matematiksel tekniklere
ilişkin yeterlikleri sınanacaktır.

• Yaşam Fonksiyonları
- Anlık Ölüm Oranı (force of mortality)
- Hayat Tabloları
• Hayat Annüiteleri
- Yaşam Durumunda Sigorta (Pure Endowment)
- Tam Hayat
- Dönemsel Hayat
- Ertelenmiş Hayat
- Değişken Hayat
- Yılda m Kez Ödemeli Hayat
• Hayat Sigortaları
- Tam Hayat
- Dönemsel Hayat
- Karma Hayat (Endowment)
- Ertelenmiş Hayat
- Değişken Hayat
• Net Primler
• Brüt Primler
• Net Prim Rezervleri
- İleriye ve Geriye Doğru Rezerv Yöntemleri
- İştira ve Tenzil Değerleri
• Çoklu Yaşam Fonksiyonları
• Çok Başlı Sigortalar
- Bileşik Hayat (Joint Life)
- Son Yaşayan Durumu (Last Survivor)
- Koşula Bağlı Yaşam Olasılıkları (Life Contingency)
- Koşula Bağlı (Reversionary) Hayat Sigortaları ve Annüiteleri
• Çoklu Azaltım (Multiple Decrement)

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• MENGE, W. O. ve FISCHER, C. H., 1991, The Mathematics of Life
Insurance, Ulrich Bookstore, Michigan.
• WORKMAN, L.C., 1992, Mathematical Foundations of Life Insurance,
LOMA, USA.
• NEILL, A., 1989, Life Contingencies, The Institute of Actuaries and
Faculty of Actuaries in Scotland.
• JORDAN, C.W., 1991, Life Contingencies, SOA, USA.
• BOWERS N.L., GERBER H.U., HICKMAN J.C., JONES D.A. ve NESBITT C. J.,
1997, Actuarial Mathematics, SOA, USA.
• CUNNINGHAM, R., HERZOG, T., LONDON, R.L.; Models for Quantifying
Risk, 2006, Second Ed. Actex Publications, Connecticut.
• URAL K, 1994, Yaşam sigortalarının Aktuaryal Prensipleri, Aktüerler
Derneği Yayını, Beta Basım A.Ş., İstanbul.

Hayat Dışı Sigortalar Matematiği
Amaç: Bu sınavda adayların hayat dışı sigortalara ilişkin risklerin
fiyatlandırılmasında kullanılan istatistiksel tekniklere ilişkin
yeterlikleri sınanacaktır.

• Sigortacılıkta Fayda Kuramı
- Fayda Fonksiyonları
- Jensen Eşitsizliği
- Optimal Sigorta
• Risk Primi
- Risk Faktörleri
- Hasar Büyüklüğü
- Hasar Sıklık Oranı
- Exposure
 1/8 sistemi
 1/24 sistemi
 Census Yöntemi

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• HOSSACK, I.B., POLLARD J.H. ve ZEHNWIRTH B., 1999, Introductory
Statistics with Applications in General Insurance, 2nd Edition,
Cambridge.
• BOWERS N.L., GERBER H.U., HICKMAN J.C., JONES D.A. ve NESBITT C. J.,
1997, Actuarial Mathematics, SOA, USA.
• BROWN, L.B. ve GOTTLIEB, L.R., 1993, Introduction to Ratemaking and
Loss Reserving for Property and Casualty Insurance, Actex
Publications, Connecticut.
• DICKSON, C.M., 2004, Insurance Risk and Ruin, Cambridge University
Press, Cambridge.

3. RİSK ANALİZİ VE AKTÜERYAL MODELLEME
Amaç: Bu sınavda adayların aktüeryal risklerin modellenmesine ilişkin
kuramsal alt yapıları ile sigorta portföy verilerinin analiz edilerek
uygun modelin belirlenmesi ve bu modelin güvenirliğinin ölçümüne
ilişkin yeterlikleri sınanacaktır.

• Markov Zinciri Modelleri
- Homojen ve Homojen Olmayan Kesikli Zamanlı Markov Zinciri
- Poisson Süreçleri ve Bileşik Poisson Süreci
• Kesikli Zamanlı Artık (surplus) Süreci ve İflas Olasılığı
• Hasar Büyüklüğü (şiddeti) Modelleri
• Hasar Sıklığı Modelleri
• Toplamsal Modeller: Bireysel Risk ve Kollektif Risk Modelleri
- Konvulasyon
- Panjer Özyineleme (Recursion) Yöntemi
• Parametrik Modellerin Oluşturulması
• Deneysel (Empirical) Modellerin Oluşturulması:
- Başarısızlık Zamanının ve Hasar Dağılımının Tahmin Yöntemleri
(Kaplan-Meier, Nelson-Aalen, Kernel Density)
• Simülasyon
- Ters Dönüşüm (Inversion) Yöntemleri Kullanılarak Kesikli ve Sürekli
Raslantı Değişkenlerinin Simülasyonu,
- Verilen Hata ve Güven Aralığıyla Tahmin Yapmak için Gereken
Simülasyon Sayısının (İterasyon) Tahmini,

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• ROSS, S., 1999, Probability Models, 7th Ed., Academic Press, San
Diego.
• BOWERS N.L., GERBER H.U., HICKMAN J.C., JONES D.A. ve NESBITT C. J.,
1997, Actuarial Mathematics, SOA, USA.
• KLUGMAN, S.A., PANJER, H.H. ve WILLMOT, G.E., 2004, Loss Models From
Data to Decisions, John Wiley, N.J.
• DICKSON, C.M., 2004, Insurance Risk and Ruin, Cambridge University
Press, Cambridge.
• CUNNINGHAM, R., HERZOG, T., LONDON, R.L. 2006, Models for
Quantifying Risk, Second Ed. Actex Publications, Connecticut.

4) FİNANS TEORİSİ VE UYGULAMALARI
Amaç: Bu sınavda adayların yatırım araçlarının tanımları,
fiyatlandırılmaları ve finansal risklere karşı korunma ilkelerine
ilişkin yeterlikleri sınanacaktır.

• Finansal Araçlara İlişkin Temel Kavramlar
• Finansal Piyasaların Yapısı
• Vadeli İşlemler Borsası ve İşleyişi
• Bono ve Tahvil Piyasalarının İşleyişi
• Bono ve Tahvil Fiyatlaması
• Arbitraj Kavramı, Arbitraja Dayalı Fiyatlama ve Arbitraj
Stratejileri
• Taşıma Maliyeti Esasına Dayalı Fiyatlama
• Türev ürünler
- Forward (alivre),
- Vadeli işlem (futures),
- Takas (swaps)
- Opsiyonlar
 Opsiyon Stratejileri (butterfly, straddle vb.)
 Opsiyon Fiyatlama Matematiği ve Teknikleri
• Black-Scholes Modeli
• Binom Modeli ile Opsiyon Fiyatlama
• Monte Carlo ile Opsiyon fiyatlama
 Hassasiyetler (Greeks)
 Brown Hareketi
 Ito Lemma
• Finansal Risklere Karşı Korunma Prensipleri;
- Baz Riski
- Korunma Türleri ve Oranının Hesabı
- Delta ve Gamma Korunma
- Korunmalı Portföy ve Replikasyon Kavramları

Yararlanılacak Bazı Kaynaklar:
• CHANCE, D.M, 2004, An Introduction to Derivatives and Risk
Management, 6th Edition, Harcourt College Publishers, USA.
• KELLISON, S. G., 1991, The Theory of Interest, Irwin Inc., USA.
• MCDONALD, R. L., 2006, Derivatives Markets, 2nd Edition, Pearson
International Edition, USA.
• YILDIRAK, K., ÇALIŞKAN, N., ve ÇETİNKAYA Ş., 2008, Türev Ürün
Fiyatlama Teknikleri, Literatür Yayıncılık, İstanbul.