EĞİTİMCİ
unread,Jan 6, 2009, 5:37:05 PM1/6/09Sign in to reply to author
Sign in to forward
You do not have permission to delete messages in this group
Either email addresses are anonymous for this group or you need the view member email addresses permission to view the original message
to EĞİTİMCİ
Osmanli'nin sair sultanlari
Osmanli Devleti'ni yoneten padisahlar siirler kaleme almis ve
gokkubbede 'lirik' sesler birakmistir.
Kiliclarinin sesi daha yuksek duyulsa da kiminin kalemi kilicindan
daha keskindi. Onlar da ete kemige burunmus, huzne tutunan, sevince
gark olan insanlardi. Neseyi, huznu ve inanci yansitan siirler,
Osmanli padisahlarinin gonul dunyasinin kapilarini aralamis. Siirleri
incelendiginde, 'devletlu, hasmetlu, garabetlu' padisahlarin, ayni
zamanda ince, naif, hassas insanlar oldugu da goruluyor.
Osmanli tarihinde siirle ve musikiyle ilgilenen bircok padisah oldugu
bilinir; ancak genelde en cok bilinenler Fatih Sultan Mehmed, Yavuz
Sultan Selim, Kanuni Sultan Suleyman, 2.Selim, 1.Ahmed ve 3.Selim'dir.
Osmanli Imparatorlugu'nun yonetildigi sarayda, sanata her zaman sicak
bakilmis, hemen her padisah ve sehzade, bir sanat daliyla hobi
duzeyinde de olsa mesgul olmustur. Kimi padisahlar hattat, nakkas ve
musikisinas olarak un salmistir; ama aralarinda siir yazmayan
neredeyse yoktur. Iyi derecede sair olan padisahlar, ulkede yetisen
ilim ve sanat adamlarinin kiymetini bilmis; ozellikle 15. asirdan
itibaren Turk edebiyatinin gelismesinde onemli rol ustlenmislerdir.
Ozellikle Fatih'ten sonraki bircok padisah devrinin unlu sairleriyle
boy olcusecek nitelikte siirlere imza atmis. 'Avni' mahlasiyla siirler
yazan Fatih aruzu ustaca kullanmis, ari ve duru bir usluba sahip
siirler kaleme almis.
Yavuz Sultan Selim 'Selimi' mahlasini kullanmis ve siirlerinin yer
aldigi divan Almanya'da basilmistir. Caginin hatiri sayilir
sairlerinden biri olan Kanuni Sultan Suleyman ya da diger adiyla
Muhibbi'nin divaninda tam 2.779 gazel bulunmaktadir ki, Divan sairleri
arasinda en fazla gazel yazmis olan Zâtî'nin bile ulastigi gazel
sayisi ancak 1.825 adette kalmaktadir. Kanuni'nin "Halk icinde muteber
bir nesne yok devlet gibi / Olmaya devlet cihanda bir nefes sihhat
gibi" dizeleri ise yuzyillardir soylenegeliyor.
Istanbul'un onemli selatin camilerinden biri olan Sultanahmet Camiini
yaptiran ve siirlerinde Bahti mahasini kullanan 1.Ahmed, Peygamber
Efendimiz'e olan saygisindan dolayi, Peygamberimiz'in mubarek kademi
(ayak izi) seklinde bir sorguc yaptirmis ve bir tahta uzerinde
naksedilen Kadem-i Serif'in kenarina su meshur kitayi yazmistir:
"N'ola tâcum gibi basumda gotursem dâim
Kadem-i naksini ol Hazret-i Sâh-i Rusulun "