Şarlanların fıçı atölyesi şarap turlarının uğrak yeri

[Yasin Özbekar]

Bağbozumu turları sona erdi. Büyük şarap firmaları, tadım günlerini
bağlardan büyük kentlere taşıdı. Oysa bağcılığın, şarapçılığın gözde
bölgelerinden Şarköy ve Mürefte'de bağbozumu coşkusu hep sürüyor.
Bayram tatilini değerlendirip çıkacağınız bir gezide Ahmet ve Mediha
Şarlan'ın fıçı atölyesine uğrayıp, bu zor zanaat hakkında bilgi
alabilir, şarap müzelerinde geçmişin izlerinin peşinden
gidebilirsiniz. Büyükkentlerde bulamayacağınız bölge şaraplarından
edinip, kendi tadımınızı yapabilirsiniz.


Tekirdağ'ın Şarköy ilçesi yüzyıllara varan bir şarapçılık geçmişine
sahip. Roma, Bizans dönemlerinde bölgede üretilen şaraplar toprak
amforalara konularak, gemilerle uzak diyarlara gönderilirken, 18.
yüzyıl sonundan itibaren şaraplar fıçılara konulmaya başlanmış.

Fıçıcılık önemli bir işkoluymuş. Şarköy, Mürefte'nin şarapları sahile
demirleyen gemilere fıçılarla yüklenirmiş. Şarköy'ün yaşayan en eski
şarapçılarından Ziya Keresteci (82) geçmişte Müslümanların fıçı
ürettiğini, Rumların şarapçılık yaptığını söylüyor. "Türkiye'nin en
iyi fıçı ustaları Şarköy, özellikle Mürefte'deydi. Fıçılanan şaraplar,
denizden Karaköy'deki Rum toptancılara gönderilirdi. Bomba adını
verdiğimiz bu fıçıları sahilde birbirine kalın urganla bağlar, kayıkla
çekerek gemiye çıkarırdık."

Şarköy - Mürefte hattından bir çok fıçı ustası gelmiş, geçmiş. Mesleğe
gençler el atmayıp ustalar hayata gözlerini yumunca bu gelenek
kaybolma noktasına gelmiş. Şarköy Kaymakamlığı son ustalardan
yararlanıp, iki yıl önce Mürefte'de marangozlara yönelik fıçı yapım
kursu açmış. Marangoz Ahmet Şarlan, bu kursta fıçı yapımını
öğrenenlerden. Eşi Mediha Şarlan da daha sonra bu kurslara gidip, usta
belgesi almış. Atölyeleri son zamanlarda bağbozumu turlarının uğrak
yerlerinden biri oldu. Bağları, fabrikaları gezenler, Şarlanların
atölyesine de uğrayıp fıçı üretiminin incelikleri hakkında bilgi
alıyor.

YILDA ORTALAMA 200 FIÇI YAPIYORLAR

Şarlanlar, fıçılarını Kırklareli Demirköy'den gelen ağaçlardan
yapıyor. TÜBİTAK'ın araştırmalarına göre, bölgedeki Demirköy (Macar)
meşesi alkollü içeceklerin olgunlaşması için ideal. Şarlan ağacın
kullanımdan iki ay önce kesilip, doğal ortamında bekletilmesi
gerektiğini söylüyor. İstediği ölçüde kesip, atölyesine gönderiyorlar.
Ve onun işi başlıyor: "Yedi santim genişliğinde şeritler kesiyoruz.
Boylarını fıçı ölçeğine göre ayarlıyoruz. Örneğin 50 litrelik fıçı
için 28-30 adet şerit keseriz. Pürmüz ateşinde eğip, tahta kalıba
koyarız. Bombe verip, altı çemberle birleştiririz. Kapağını
kapattıktan sonra içine su koyarak meşenin şişmesini bekler,
sızdırmazlığını kontrol ederiz."

Şarlan ve eşi, yılda 100 litrelik 60 adet, ayrıca irili ufaklı çeşitli
boylarda 100'ün üzerinde fıçı yapıyor. Talep çoğunlukla butik üretim
yapan küçük firmalardan ve evde şarap üreten amatör şarapseverlerden
geliyor. Bölgedeki Doluca, Gülor, Sevilen gibi büyük şarap fabrikaları
fıçılarını yurt dışından getiriyor. "Bizimki el yapımı, yurtdışından
gelen fıçılar ise çoğunlukla fabrikasyon üretim" diyor Ahmet Şarlan.
Fıçıcılığın geleceğinden umutlu. "Şarapçılık ülkemizde nasıl günden
güne gelişme gösteriyorsa, fıçı yapım işi de çoğalacak, fabrikaların
talebi artacak."

Mediha Şarlan, tamamlanan her fıçının kendisine büyük bir mutluluk
verdiğini söylüyor. "Şarköy dışından, ülkemizin birçok yerinden fıçı
siparişleri alıyoruz. Şarköy'e gelen şarapseverler atölyemizi ziyaret
ediyor, beğendikleri fıçıları alıyor ya da sipariş veriyor."

Yakup ÖNAL 23 Kasım 2009