sevgili arkadaslar bugun gazetelerde yasanin geri cekildigi soyleniyordu ustune malum saglik bakani �ciklama yapmis , pazartesi gunu bakanlar kuruluna bir rapor gelecegi soyleniyor. kendi kafalarina gore bir fikir ve bilgi siddeti uyguluyorlur.
asagidaki metin bu konudaki verileri iceriyor. pazartesiye kadar saga sola yazacagimiz konusacagimiz seylerde ise yarar diye tekrar --ama -- gonderiyorum..
T�rkiye ve �steyerek D���k
D�nya Sa�l�k �rg�t� (WHO)� n�n hesaplamalar�na g�re, d�nyada her y�l, 210 milyon civar�nda gebelik meydana gelmekte, bunlar�n yakla��k 1/3�� istenmeden olu�maktad�r. D�nyada meydana gelen gebeliklerin 46 milyonu isteyerek d���kle sonlanmaktad�r. Yasaklamalar nedeni ile d���klerin 19 milyonu g�venli olmayan ko�ullarda ger�ekle�mektedir. G�venli olmayan d���klere ba�l� olarak d�nyada her sekiz dakikada bir kad�n �lmektedir. G�venli olmayan d���kler d�nyadaki anne �l�mlerinin %13��ne, her y�l 68 bin kad�n�n �l�m�ne ve 5,3 milyon kad�n�n hastal�k ve sakatl���na neden olmaktad�r.
�lkemizde 1950�li y�llardan ba�layarak sa�l�ks�z d���klerin �ok yayg�n olarak yap�l�yor olmas� ve bu durumun anne �l�mlerindeki b�y�k pay�; sa�l�k politikalar�n�n de�i�tirilmesindeki temel nedeni olu�turmu�tur. Ne var ki bu durumun t�p uzmanlar�nca fark edilmesinden sonra, politikalara yans�t�lmas�, verilen yo�un �abalara ra�men yakla��k on y�l s�rm��t�r. Bu kaybedilen 10 y�lda, y�ll�k d���k say�s�n�n y�lda 500 bin civar�nda, �len anne say�s�n�n ise, 10 bin civar�nda oldu�u tahmin edilmi�tir.
T�rkiye�de anne �l�mleri i�inde d�����n pay� yaln�zca %2�dir. D�nyada d�����n anne �l�mleri i�indeki pay�n�n %13 oldu�u hat�rlanacak olursa bu durumun T�rkiye a��s�ndan bir ba�ar� olarak de�erlendirilmesi gerekir.
�steyerek d���kler, �zellikle geli�mekte olan �lkelerde kad�n sa�l���nda �nemli bir sorun olu�turmakta; �reme �a��ndaki kad�nlar�n ba�l�ca �l�m nedenleri aras�nda yer almaktad�r. T�rkiye �rne�i dahil pek �ok �lkede, d�����n yasa ile yasaklanmas� onun yap�lmas�n� engelleyememektedir.
Romanya�da k�rtaj�n yasakland��� 1966 ile 1989 aras�nda 10.000 kad�n sa�l�ks�z ko�ullarda yap�lan k�rtaj sonucu �lm�� ve yakla��k 200.000 �ocuk yetimhanelere b�rak�lm��t�r. K�rtaj�n yasakland��� �lkelerde, d���kler azalmamakta, tersine g�venli olmayan d���kler h�zla y�kselmektedir.
Yap�lan �e�itli ara�t�rmalar sa�l�ks�z ortamlarda yap�lan d���klerin ki�i ba��na ortalama 400 USD civar�nda sa�l�k harcamalar�na yol a�t���n� ortaya koymaktad�r, bu T�rkiye i�in en az 60.000.000 USD sa�l�k harcama y�k� anlam�na gelmektedir.
�steyerek d���klerin yasa d��� olarak yap�lmas� durumunda, kad�n sa�l���nda yarataca�� ciddi sonu�lar bilinen bilimsel ger�eklerdir. Anne sa�l��� g�stergelerinin gere�i,1983 y�l�nda, T�rkiye�de 10 haftaya kadar olan isteyerek d���klere yasal olarak izin verilmi�; ayn� yasa ile aile planlamas� hizmetlerinin yayg�nla�t�r�lmas� da hedeflenerek, di�er baz� �nlemler getirilmi�tir.
T�rkiye�de iste�e ba�l� d�����n yasala�t��� d�nemin ba�lang�c�nda, her d�rt gebelikten biri istemli d���k ile sonu�lan�rken, sadece yirmi y�l i�inde bu say� her on gebelikten bire d��m��t�r.
T�rkiye�de �stemli D���klerin �zellikleri
40 ya� ve �zerindeki kad�nlar�n her �� gebeli�inden biri isteyerek d���k ile sonlanmaktad�r
� K�rtaj oran� e�itimsiz kad�nlarda % 5,5 iken, lise mezunu kad�nlarda %13�t�r.
� K�rtaj olan kad�nlar�n sadece be�te biri �ncesinde modern bir gebeli�i �nleyici y�ntemi kullanmaktad�r.
� K�rtaj olan kad�nlar�n ��te ikisi sonras�nda aile planlamas� y�ntemi kullanmaktad�r.
� K�rtaj kararlar�n�n yar�s�n� e�ler birlikte, d�rtte bir evli kad�n�n kendisi taraf�ndan almaktad�r.
� K�rtajlar�n % 90�� gebeli�in ilk iki ay� i�erisinde ger�ekle�mektedir.
� K�rtajlar�n % 70�i �zel sa�l�k kurulu�lar�nca ger�ekle�tirilmektedir.
� T�rkiye�de isteyerek d���kler genel sa�l�k sigortas� kapsam�nda kar��lanmamaktad�r.
K�rtaj�n Yasalla�mas� �ncesi /Sonras� (1983-2008 T�rkiye N�fus ve Sa�l�k Ara�t�rmas�)
T�rkiye�de be� y�l aral�klarla yap�lan T�rkiye N�fus ve Sa�l�k Ara�t�rmas� kapsam�nda isteyerek d���kle ilgili elde edilen veriler a�a��daki tabloda �zetlenmi�tir.
|
G�sterge |
1983 |
2008 |
|
�steyerek D���k h�z� |
0,76 |
0,29 |
|
Etkili AP Y�ntem Kullan�m� |
%20 |
%46 |
|
Anne �l�m H�z�
(y�z bin canl� do�umda) |
132 |
20 |
|
Do�umda Beklenen Ya�am S�resi (Kad�n) |
57 |
71 |
T�rkiye�de 10 haftaya kadar k�rtaj�n serbest b�rak�lmas�ndan bu yana,
� K�rtajlar 3 kat azalm��t�r.
� Anne �l�m h�z� 6 kat azalm��t�r.
� Modern Aile Planlamas� Y�ntem Kullan�m� 2 kat artm��t�r.
� Kad�nlar�n Ya�am S�resi 14 y�l artm��t�r.
� D�nyada 8 anne �l�m�nden biri sa�l�ks�z k�rtajlardan olu�makta iken, T�rkiye�de ise sadece 50 anne �l�m�nden birinin nedeni sa�l�ks�z k�rtajd�r.
� 1950�li y�llarda anne �l�mlerinin yakla��k yar�s� d���kler nedeni ile iken, bug�n sadece anne �l�mlerinin %2�si g�venli olmayan d���kler nedeni iledir.
� G�venli olmayan d���klere ba�l� �l�m ve sakatl�klar sa�l�k g�ndeminden ��km��t�r.
� K�rtaj�n Yasaklanmas� Anne �l�mlerini Ciddi Bi�imde Art�racakt�r.
K�rtaj �htiyac�n� Azaltmak Ad�na:
� �lk��retimden ba�layarak cinsel sa�l�k ve �reme sa�l��� konular�n� ya� grubuna uygun olacak �ekilde m�fredat�n par�as� haline getirmek,
� Gen�lere y�nelik cinsel sa�l�k, �reme sa�l��� akran e�itim programlar�n� yayg�nla�t�rmak,
� Gen� Dostu Sa�l�k Hizmeti Merkezlerini yayg�nla�t�rmak,
� �stenmeyen gebeliklerin t�m�n� olu�madan �nlemek ,
� Kar��lanmam�� aile planlamas� ihtiyac�n� ortadan kald�rmak,
� Aile planlamas� hizmetlerini birinci basamakta kaliteli, s�rekli ve her d�zeyde yayg�n sunmak,
� Aile planlamas� hizmetleri ve malzemelerinin t�m�n� genel sa�l�k sigortas� kapsam�na almak,
� Kad�n�n stat�s�n� g��lendirmek,
� �reme sa�l���nda erkek kat�l�m�n� g��lendirmek,
� Aile planlamas� alan�ndaki yanl�� toplumsal inan��lar�n �n�ne ge�mek,
� Topluma dayal� �reme sa�l��� e�itimlerini ve duyarl�l�k yaratma �al��malar�n� ilgili bakanl�k ve kurulu�lar ve STK larla e�g�d�m i�erisinde s�rekli uygulamak,
� �lkede insan haklar�n� dayal�, 1994 Kahire N�fus ve Kalk�nma Bildirgesinde g�vence alt�na al�nan eylem planlar�n� t�m�yle hayata ge�irmek gerekmektedir.