Roma Housing News 31

[Vladimir Macura]

31. 13.08.'08 email: 776 Nevipe vass bessipe ano khera Romenge - Roma Housing News

Ovo je broj 31 Vesti o romskom stanovanju (VRS). Od njihovog pokretanja sredinom 2005. izdali smo 30 brojeva, prosečno jedan mesečno, ne računajući 2006 kada nismo izlazili. Pisali smo o pozitivnim primerima rešavanja stambenih i naseljskih problema Roma u opštinama Srbije. U ovom broju sumiramo rezultate koje su prikazane opštine postigle na ovom polju.

Akava si 31 gendo katar o Nevipe vass bessipe ano khera Romenge (NKR). Katar leso inkalipe ande opašin ande 2005. berš inkaldeam 30 gendura, jekh ando čhon, thaj ni dikhas pe 2006. berš kana ni inkljistam. Ramosardam andar e lačhe egzampla sar šaj te keren pe e bešimaske problema e Rromengi ande komune ande Srbija. Ande akava gendo vakaras andar e rezultata save e opštine kerde pe akava phučhipe.   This is issue 31 of Roma Housing News (RHN). Since their introduction in 2005 we have had 30 editions, one per month on average, having in mind that RHN were not published in 2006. We wrote about positive examples of solving housing and settlement problems of Roma in Serbian municipalities. In this issue, we will try to sum the results reached by the municipalities in this field.

PODSETNIK TE DAS AMEN GODJI - REMINDER

Romi i njihova naselja u Srbiji E Rroma thaj lenge mahale ande Srbijaomi Roma and Their Settlements in Serbia

Jedna međunarodna procena je da u Srbiji živi oko 400.000 do 450.000 Roma, što je za oko 4 puta više od broja koji daje statistika na osnovu zadnjeg popisa. Prema jednom istraživanju iz 2002 u Srbiji je živelo oko 248.000 Roma u naseljima koja su bila veća od 15 porodica. Prema istom istraživanju oko 53% Roma živi u urbanim sredinama. Ostali žive na selu. Značajan je broj onih koji žive u selima koja su u neposrednoj blizini gradova. Ukupan broj romskih naselja u Srbiji je oko 590, od čega je preko 100 u Beogradu. Približno po jedna trećina naselja je nastala planski (28%), bespravnom izgradnjom (35%), i spontano ili kombinacijom planske i spontane izgradnje (35%). Oko 44% naselja nemaju infrastrukturu, ili ona postoji samo u delu naselja. Romska naselja u Srbiji su relativno mala: oko 83% naselja nema više od 500 stanovnika koji žive na površini koja je u proseku nešto manja od 3 hektara. Veličina romske porodice u Srbiji je između 4 i 5 člana. Prosečna veličina skromne kuće je oko 40 do 60 m2, dok je veličina „barake“ u najgoroj vrsti naselja – u slamovima, oko 20 do 30 m2.

Jekh maškarthemutni procena si kaj ande Srbija trajin katar 400.00 dži kaj 450.00 Rroma, so si 4 drom majbut katar o gendo savo del e statistika pe paluno ramosaripe. Ande jekh rodipe ande 2002. berš ande Srbija trajisrda 248.000 Roma ande mahale save sasa majbare katra 15 familije. Pe goda rodipe trujal 53% Rroma trjil ande urbani thana. Aver trajin ande gava. Baro si gendo godolengo save trajin ande gava save si paše kaj o foro. Sasto gendo katar e rromane mahale si 590, a godolestar 100 si ando Beograd. Jaš vakaras kaj 1/3 mahale si kerdini planski (28%) bilegalno keripe (35%) thaj spontano vol kombinacijasa katar e plansko thaj spontano keripe (35%) Katar 44% mahale naj len infrastruktura, vol voj si numa ande jekh kotor e mahalako. E rromane mahale ande Srbija si relativno ckne: trujal 83% mahale naj majbut katar 500 thanutne pe površina savi si 3 hektara. Baripe rromane familijako si maškar 4 dži kaj 5 membrura. O kher si baro katar 40 dži kaj 60m2 a e barake ande majbilačhe mahale ande slamura si 20 dži kaj 30 m2.   According to an international estimation, there are 400,000 to 450,000 of Roma in Serbia, which is roughly 4 times more than the number from the last statistical census. A report from 2002 states that around 248,000 Roma were then living in Serbia in settlements consisting of at least 15 families. The same report claims that around 53% of Roma live in urban areas. The rest of them inhabit the countryside. A significant number of Roma inhabit villages that are adjacent to towns. The overall number of Roma settlements in Serbia is 590, over 100 of which are in Belgrade. Approximately one third (28%) of the settlements has been built in a planned manner, one third (35%) has been constructed illegally, and one third (35%) was established spontaneously or in a combination of planned and spontaneous construction. Around 44% of settlements don’t have infrastructure, or it exists only in a part of the settlement. Roma settlements in Serbia are relatively small: around 83% of them have less than 500 inhabitants, who inhabit an area smaller than 3 hectares on average. An average Roma family in Serbia has between 4 and 5 members. The average size of a modest Roma house is between 40 and 60 square meters, while the size of a "barrack" in the worst kind of a settlement – a slum, is 20-30 square meters.

KAKO SU VRS IZVEŠTAVALE O STANOVANJU I NASELJIMA ROMA U OPŠTINAMA SRBIJE SAR NKR KERDE RAPORTO THAJ RAMOSARDE ANDAR O BEŠIPE THAJ E MAHALE E RROEMNGE ANDE KOMUNE ANDE SRBIJA RHN COVERAGE OF ROMA HOUSING AND SETTLEMENTS IN SERBIAN MUNICIPALITIES

OBUHVAT: gradovi i opštine o kojima smo pisali Sa: forura thaj komune andar save ramosardam The Range: Towns and Municipalities That We Wrote About

Vesti o romskom stanovanju su izveštavale o uspesima u 46 gradova i opština od ukupno 118 (van KIM) koje imaju romska naselja, znači izvestili smo vas o naporima u 39% opština. Rezultate koje ovde prikazujemo treba pre shvatiti kao ilustraciju lokalnih napora u oblasti stanovanja i naselja, a ne kao presek uspeha Srbije u okviru Dekade za inkluziju Roma 2005 – 2015. Nevipa andar o rromano bešipe vakarde andar o lačhipe ande 46 forura thaj komune katar 118 (na ande KiM) ande save si rromane mahale, vakardam andar o keripe ande 39% komune. E rezultata save das tumen trubun te gndisaren sar ilustracija katar e lokalni keripa ande bešipe thaj mahale, a na sar kotor katar o lačhipe e Srbijako ande programo Dekada pala inkluzija e Rromengi 2005.-2015. Roma Housing News have reported on successes in 46 towns and municipalities, out of the total of 118 (without Kosovo) that have Roma settlements, meaning that we let you know about the efforts of 39% of municipalities. The results presented here should be taken as an illustration of local efforts in the field of housing and settlements, and not as a cross section of Serbian successes included in The Decade of Roma Inclusion 2005 – 2015.

REZULTATI: direktne i indirektne realizacije Rezultata: direktni tha indirektni realizacije The Results: Direct and Indirect Realizations

Od 46 gradova i opština o kojima smo pisali u Vestima o romskom stanovanju, u 32 grada i opštine smo zabeležili direktne realizacije u stanovanju i uređivanju naselja. Ostalih 14 opština imaju različite vrste indirektnih rezultata koji su u dodiru sa stanovanjem i naseljima, kao što su to pripremni, organizacioni i sl. radovi. Vesti o romskom stanovanju su izveštavale o četiri vrste akcija direktno vezanih za poboljšanje stambenih uslova. To su građevinski redovi na kućama i stanovima, zatim izgradnja javnih objekata, iza toga izgradnja infrastrukture i, najzad izgradnja ulica. Radovi su bili vrlo različiti. Nekad je bilo reči o potpuno novoj izgradnji, nekada o rekonstrukciji ili obnovi, a nekada i o investicionom održavanju. Radove su ponegde preduzimali sami Romi, nekada je to bila neka NVO, a ponegde je reč o opštinskoj investiciji koju realizuje neko građevinsko preduzeća. U 32 opštine u Vestima o romskom stanovanju ukupno smo prikazali 43 realizacije. Od 32 opštine, njih 19 (61%) ih je bilo orijentisano na infrastrukturu, najčešće na vodovod i kanalizaciju. Radovi koji su se ticali stana i kuće, isto kao i radovi vezani za javne objekte su bili zabeleženi u po 14 opština (po 45%), dok su radovi vezani za uređenje ulica zabeleženi u 5 opština (16%).

Katar 46 forura thaj komune andar save ramosardam ando Nevipe pala o rromano bešipe, ande 32 forura thaj komune dikhlam direktni realizacije ande bešipe thaj lačharipe mahalengo. Ande aver 14 komune si averčhande indirektni rezultata save si vi pala o bešipe thaj mahale sar kaj si lačhardine, organizacioni thaj aver buta. Nevipa andar o rromano bešipe vakrde vi andar štar akcije save si direktno pala o lačharipe pala o rromano Goda si buta pe khera thaj bešutne, thampal keripe publikake objekta, thaj vi keripe infrastrukturako, thaj keripe e ulicako. E buta sasa avečhande. Sajekh sasa nevo keripe, sajekh rekonstrukcija vol nevljaripe, thaj sajekh vi investiciono keripe. E buta ande nesave thana kerde e Rroma, ande nesave thana BVO a ande nesave thana si vi komunaki investicija savi kerel nesavo kerimasko firma. Ande 32 komune ande Nevipe andar o rromano bešipe vakardam andar 43 realizacije. Katar 32 komune, 19 (61%) sasa orijentišime pala e infrastruktura, majbut drom po vodovodi thaj kanalizacija. E buta save sasa pala e khera thaj bešutne, thaj buta pala publikake objekta sasa ande 14 komune (45%) , a e buta pala o lačharipe e ulicako sasa ande 5 komune (16%). Of the 46 towns and municipalities that we covered in Roma Housing News, in 32 of them we saw direct realization in areas of housing and improving of settlement conditions. Remaining 14 municipalities had different types of indirect results that are in contact with housing and communities, such as the preparation, organization and similar works. Roma Housing News has reported on 4 types of activities directly connected to improvements of housing conditions. These are construction works on houses and apartments, construction of public structures, construction of infrastructure and construction of streets. These projects were various in kind. Sometimes the idea was to build something from scratch, sometimes it was about reconstruction and renewal, and sometimes about investing in maintenance. The works have been sometimes undertaken by Roma themselves, sometimes by an NGO, and other times it was a municipal investment realized through a construction company. In 32 municipalities covered by Roma Housing News we showed a total of 43 realizations. Of the 32 municipalities, 19 (61%) have been orientated towards infrastructure, mostly water pipes and sewerage. Works concerning apartments and houses, as well as works regarding public buildings, were noted in 14 municipalities each (45%), while works regarding organizing or constructing streets took place in 5 municipalities (16%).

UČEŠĆE: Romi utiču na svoje prilike Dijipe: E Rroma keren pire mangipa The Participation: Roma Have an Influence on Their Situation

Vrlo je mali broj projekata koji se tiču stanovanja i naselja Roma, u koje Romi nisu bili uključeni. Od ukupno 43 građevinske aktivnosti o kojima su pisale Vesti o romskom stanovanju, svega za jednu nismo sigurni da je uključila romske predstavnike u rešavanje tamošnjeg stambenog problema. Kvalitet participacije Roma je bio različit i po tematskom obimu, i po dubini ulaženja u materiju i odgovornost, kao i po vremenskom opsegu. Naš je utisak da je malo slučajeva kada se pribegavalo lažnoj, post festum participaciji.

Ckno si gendo katar e projekta save si pala o bešipe thah mahale Rromenge ande save naj e Rroma. Katar 43 kerimaske aktivnosti andar save ramosardam ando N Nevipe andar o rromano bešipe , numa pala jekh gndisaras kaj naj thoda e Rromen ande goda te keren pire bešimaske problema. O kvaliteto katar e participacija e Rromengi sasa avečhando vi po tematsko baripe vi po dijipe ando materija thaj mangipe, thaj vi pe vrajama. Amen gndisaras kaj si zala situacije ande savi sasa hohavdi, post festum participacija.   Only a very small number of projects concerning Roma housing and settlements did not include active involvement of Roma. Of the 43 construction activities covered by Roma Housing News, there is only one for which we are not sure if it included Roma representatives in solving the housing problem. The quality of Roma participation differed on the basis of quality range, how deep was the attempt to understand the problem and the responsibility, and the time span. It is our impression that there were very few cases in which people resorted to the false, post festum participation.

NOVAC: Finansiranje stanovanja i naselja Love: Finasirime katar o bešipe thaj e mahale The Money: Financing Housing and Settlements

Kada je reč o lokalnim stambenim potrebama, opštine dolaze do sredstava na različite načine – prvenstveno kroz budžet i kroz konkurisanje kod nekog domaćeg ili stranog fonda. Vrlo je mali broj drugih načina pribavljanja sredstava kao što su dobrovoljne radne akcije, lokalni samodoprinosi za unapređivanje romskih naselja, ili direktna finansiranje od strane Roma. Od ukupno 46 gradova i opština, 15 njih (32%) je sredstva za unapređenje romskih naselja i stanovanja pronalazila u sopstvenom budžetu. Ostalih 31 (67%) su sredstva obezbedile kroz učešće u zajedničkim projektima (zajedno sa OSCE – Misija u Srbiji, UN-HABITAT SIRP Program, UNICEF itd), ili kroz konkurisanje kod domaćih fondova (NIP, Pokrajinski fond za kapitalna ulaganja Vojvodine, itd). Kana si svato andar e lokalni bešimaske mangipa, e komune arakhen love pe averčhande načina- majanglal andar o budžeto thaj katar o konkurso andar nesavo phuvjako vol avral phvujako fondo. Zala si aver načina te len pe e love sar kaj si korkorne butake akcije thaj lokalno jekthanipe pala nevljaripe rromane mahalako vol direktno dijpe katar e Rroma. Katar 46 forura thaj komune 15 (32%) e love pala nevljaripe rromane mahalako thaj bešimaso lija andar piro budžeto. Aver 31 (67%) e love lije ande jekhtnae projekta (jekhtane e OSCE – misija ande Srbija, UN_HABITAT SIRP Programo, UNICEF itd) vol pe lijipa katar e phuvjake fondura (NIP, Pokrajinsko fondo pala kapitalni lijipa ande Vojvodina, thmd). When local housing needs are concerned, the municipalities acquire funding in various ways – primarily through the budget and applying for funding at a local or international fund. There is only a small number of other ways to acquire means, such as voluntary work, local voluntary taxes for improvements of Roma settlements, or direct financing coming from Roma themselves. Of 46 towns and municipalities, 15 (32%) had acquired the funds for improving Roma settlements and housing from their own budgets. The remaining 31 (67%) had secured the funds through participation in joint projects (together with OSCE Mission to Serbia, UN-HABITAT SIRP Program, UNICEF, etc.), or through applying for domestic funds (NIP, Provincial Fund for Capital Investments in Vojvodina, etc).

nastavak u sledećem broju... to be continued in the next issue...

Pišite nam o primerima unapređivanja romskih naselja, o poboljšanju stambenih i komunalnih uslova, o urbanizmu i legalizaciji i sličnim temama. Vaše priloge ćemo rado uzeti u razmatranje za objavljivanje u Vestima o romskom stanovanju. Ukoliko u vestima primetite neku grešku, unapred Vam se zahvaljujemo što ćete nam ukazati na nju. Ukoliko ne želite da primate Vesti o romskom stanovanju, pišite na vma...@sbb.co.yu