Roma Housing News 32

[Vladimir Macura]

32. 13.08.'08 email: 776 Nevipe vass bessipe ano khera Romenge - Roma Housing News

...nastavak iz prethodnog broja ...continued from the previous issue

PODSETNIK TE DAS AMEN GODJI - REMINDER

Romi u lokalnim samoupravama Romi u lokalnim samoupravama Roma in Local Self Governances

Direktno učešće predstavnika romske zajednice u radu lokalne samouprave jeste ključ rešavanja mnogih pitanja. To je u isto vreme i znak političke volje da se romske teškoće efikasno rešavaju. Neke od opština danas u svojoj strukturi imaju Rome koordinatore za romska pitanja. Nije reč samo o tekućim akcijama, često urgentnim, već i o godišnjem ili dugoročnijem osmišljavanju unapređivanja školstva, zdravstvene zaštite, zapošljavanja i stanovanja, kao i borbe protiv diskriminacije, siromaštva i nejednakosti polova. Rad koordinatora u opštinama Aleksinac, Barajevo, Bela palanka, Bujanovac, Grocka, Negotin, Novi Beograd, Novi Sad, Kikinda, Koceljeva, Kruševac, Kragujevac, Pirot, Sombor, Šabac, Valjevo, Vranje, Vlasotince i Niš finansijski je podržavao OSCE - Misija u Srbiji. Opštine Beočin, Bor, Zrenjanin, Lajkovac, Lebane, Kraljevo, Prokuplje, Smederevo, Čačak i Čukaricu finansijski podržava UNDP. Za detaljnije u vezi koordinatora u opštinama pitati G-đu Ane Mariju Ćuković (anne-...@humanrights.gov.yu) iz Sekretarijata za romsku nacionalnu strategiju. Grad Beograd finansira svoj Koordinacioni centar dok koordinatore nekoliko gradskih opština podržava UNDP. Za detalje pitati G. Živojina Mitrovića (zivojin....@beogradsg.org.yu) iz beogradskog Koordinacionog centra. Dušan Jovanovic, direktor Kancelarije za inkluziju Rima Vojvodine, najavio je da će u ovoj pokrajini svih 45 opština uskoro imati romske koordinatore (www.danas.co.yu).

Direktno dijipe e manušeso andar o rormano kidipe ande buti katar e lokalno samouprava si putaripe pala  goda te keren pe but problema. Goda ando jekh vakti si vi poltikano kamipe te e rromane pharipa keren pe majlačhe. Nesave komune avidve ande piri struktura inćaren e Rrome savo si koordinatori pala romane phučipa. Naj svato numa andar e divesekse buta , majbut drom von si urgentni, numa vi adnar e beršesko vol majbaro dikhipe sar te nevljariel pe o sikavipe, sastipe, buti thaj bešipe sar vi maripe opromos e diskriminacija, čoripe thaj bijekhtanipe ando gender. E buti koordinatoresi ande komune Aleksinac, Barajevo, Bela palanka, Bujanovac, Grocka, Negotin, Novi Beograd, Novi Sad, Kikinda, Koceljeva, Kruševac, Kragujevac, Pirot, Požarevac, Sombor, Šabac, Valjevo, Vranje, Vlasotince thaj  Niš love dija o OSCE Misija ande Srbija. Komune Beočin, Bor, Zrenjanin, Lajkovac, Lebane, Kraljevo, Prokuplje, Smederevo, Čačak thaj Čukarica love del o UNDP. Pala majbut andar e koordinatora ramosaren kaj e raja  (anne-...@humanrights.gov.yu) . Pala majbut ramosaren kaj o rajo Za Živojin Mitrović (zivojin....@beogradsg.org.yu ) andar o Beogradesko Koordinaciono centro. Dušan Jovanovic, direktori Kancelarijako pala e inkluzija e Rroomengi, phenda kaj ande Vojvodina sa 45 komune ka len rromane koordinatora. (www.danas.co.yu)   A direct involvement of the representatives of Roma community in the work of local self government is the key to resolve many problems. In the same time, it is the sign of political will to solve the difficulties of Romani lives. Today, some municipalities have Roma Coordinators for Romani issues in their ranks. It is not about the current activities, often urgent, but also about yearly or longer run process of improving education, health protection, employment and housing, as well as fighting discrimination, poverty and gender inequality. The work of coordinators in the municipalities of Aleksinac, Barajevo, Bela Palanka, Bujanovac, Grocka, Negotin, Novi Beograd, Novi Sad, Kikinda, Koceljeva, Kruševac, Kragujevac, Pirot, Sombor, Šabac, Valjevo, Vranje, Vlasotince and Niš has been financially supported by OSCE Mission to Serbia. The municipalities of Beočin, Bor, Zrenjanin, Lajkovac, Lebane, Kraljevo, Prokuplje, Smederevo, Čačak and Čukarica are financially supported by UNDP. For more details about Roma coordinators in municipalities contact Ms. Ane Marija Cukovic (anne-...@humanrights.gov.yu) from the Roma National Strategy Secretariat. The city of Belgrade is financing its own Coordination Center, while the coordinators from several Belgrade municipalities are financed by UNDP. For details on this, please contact Mr. Zivojin Mitrovic (zivojin....@beogradsg.org.yu) from Belgrade Coordination Center. Dusan Jovanovic, head of Office for Roma Inclusion, has announced that soon in Vojvodina all 45 municipalities will have their own Roma Coordinators (www.danas.co.yu).

KAKO SU VRS IZVEŠTAVALE O STANOVANJU I NASELJIMA ROMA U OPŠTINAMA SRBIJE SAR NKR KERDE RAPORTO THAJ RAMOSARDE ANDAR O BEŠIPE THAJ E MAHALE E RROEMNGE ANDE KOMUNE ANDE SRBIJA RHN COVERAGE OF ROMA HOUSING AND SETTLEMENTS IN SERBIAN MUNICIPALITIES

CELOVITOST: Projekti sa povezanim programima Kana lel pe sa: Projeka save si phande programosa Integrity: Projects with Connected Programs

Vrlo je mali broj projekata koji počivaju na ideji povezivanja različitih programa - iz oblasti stanovanja, obrazovanja, zaštite zdravlja, zapošljavanja, – u jedinstvene projekte koji se tiču pojedinačnog lokaliteta, u projekte koji pored četiri ključne oblasti Dekade uvode i tri prožimajuće teme – borbu protiv siromaštva, podizanje tolerancije i uvođenje rodne jednakosti. Integralni projekti su u Srbiji zapravo retkost. Od 43 vesti posvećene stambenoj i naseljskoj oblasti, svega nekoliko njih se odnose na projekte koji su zasnovani na integralnom pristupu. Prema našem znanju to su projekti koji se odvijaju u Bangladešu u Novom Sadu i Opovu koji vodi Ekumenska humanitarna organizacija (EHO), zatim projekat Grdička kosa 2 u Kraljevu koji vodi UN-HABITAT SIRP Program, zatim projekat preseljenja romskih porodica iz naselja Gazela u Beogradu koji vodi Komisija za raseljavanje nehigijenskih naselja ispod mosta Gazela gradske uprave Grada Beograda, zatim aktivnosti na uređivanju romskih naselja u Pirotu koji vodi opština Pirot i njen koordinator za romsku problematiku, kao i aktivnosti na unapređivanju romskog naselja i stanovanja u Apatinu koji vodi opština Apatin.

Zala si projekta save si thodine pe ideja katar averčhande programa andar o o bešipe, sikavipe, sastipe thaj buti, ande jekhutne projekta save si pala nesavo lokaliteto, ande projekta save andar akala šerutne kotora ande Dekada thon vi e cros cating teme sar kaj si maripe opromos o čoripe, bararipe tolerancijako thaj gender. Itegralni projeta ande Srbija zala keren pe. Katar 43 nevipa save si pala e projekta save si thodine pe integralno thodipe. Sar amen džanas goda si e projekta save keren pe ando Bangladeš ando Novi Sad, thaj Opovo savo kerel Ekumensko humanitarno organizacija (EHO), thampal Grdička kosa 2 ande Kraljevo savo kerel UN HABITAT SIRP Programo, thampal o projekto katar o thodipe e mahalako pe aver than telal o mosto Gazela ando Beograd savo kerel e Komisija pala thodipe e mahalako telal e Gazela ande forosko šerutnipe ande foro Beograd, thampal e aktivnosti po lačharipe rromane mahalengo ande Pirot savo kerel e komuna Pirot thaj lako koordinatori pala rromani problematika, sar vi nevljaipe rromane mahalako ande Apatin savo kerel e komuna Apatin. There is a very small number of projects that rest on the idea of connecting different programs – from the fields of housing, education, health protection, employment – into unified projects concerning individual locations, into projects that apart form the four main aspects of the Decade introduce three pervading topics – fighting poverty, raising the level of tolerance and imposing gender equality. Integrated projects in Serbia are really a rarity. Of 43 news articles concerning the field of housing and settlements, only a few of them were about projects based on an integral approach. According to our knowledge, those are the projects that are under way in Banglades in Novi Sad and municipality of Opovo, lead by the Ecumenical Humanitarian Organization (EHO), the Grdicka kosa 2 project in Kraljevo (lead by UN-HABITAT SIRP Program), the project of resettling Roma families from the Gazela settlement in Belgrade (lead by the Committee for Resettling of Unhygienic Settlements Under the Gazela Bridge of the City Administration of Belgrade), activities on arranging Roma settlements in Pirot lead by the Pirot municipality and its Roma coordinator, as well as the activities on improving the Roma settlement in Apatin, lead by the Apatin municipality.

LEGALIZACIJA: Odluke skupština opština Legalizacija: E phande lafa katar e skupštine komunake Legalization: Decisions of Municipal Assemblies

Ministarstvo za infrastrukturu i Sekretarijat za romsku nacionalnu strategiju pokrenuli su krajem 2007 akciju legalizacije i unapređivanja romskih naselja. Raspisan je javni poziv opštinama da se prijave za novčana sredstva za izradu urbanističkih planova a u skladu sa Smernicama za legalizaciju i unapređivanje romsku naselja, koje je krajem januara 2007 izdalo Ministarstvo. Četrnaest skupština opština – a reč je o najvišem organu lokalne samouprave – donelo je odluke da legalizuje deo svojih romskih naselja. Te opštine su Apatin, Bela Palanka, Negotin, Opovo, Kruševac, Prokuplje, Pirot, Sokobanja, Veliko Gradište, Mladenovac, Knjaževac, Beočin, Bor i Srbobran. Ove odluke su preduslov za dobijanje novca za izradu pomenute urbanističke dokumentacije. Novac će dodeljivati Ministarstvo za infrastrukturu iz sredstava predviđenih za izradu planske dokumentacije za nerazvijene opštine. Aktivnu ulogu u izboru opština kojima će se dodeliti ovaj novac imao je Sekretarijat za romsku nacionalnu strategiju. Pored pomenutih opština još 4 opštine su u prethodnih nekoliko meseci bile u postupku donošenja istih takvih odluka. Te opštine su Bačka Palanka, Bujanovac, Lajkovac i Topola.

Ministerijumo pala e infrastruktura thaj Sekretarijati pala rromani nacionalno strategia lije te keren po agor ande 2007 berš akcija katar e legalizacija thaj nevljaripe rromane mahalengo. Kerdino si publikako akharipe ande komune te keren prijava pala e love pala keripe katar e urbanistički planura a gaja sar vakaren e Vakaripa pala e legalizacija thaj nevljaripe rromane mahalengo ande save po agor dija o Ministerijumo. 14 komune a svato si andr majbaro organi katar o lokalno koorkorokeripe anda phando lafi te kerel legalizacija katar pire rromane mahale. Goda si Apatin, Bela Palanka, Negotin, Opovo, Kruševac, Prokuplje, Pirot Sokobanja, Veliko Gradište, Mladenovac, Knjaževac, Beočin, Bor thaj Srbobran. Akala vakripa si anglaluslovo pala lijipe e lovenge pala keripe katar urbanističko dokumentacija. E love ka del o Ministerijumo pala e infrastruktura andar e love savi si liji pala e plansko dokumentacija pala e čore komune. Aktivno rola te arlisaren pe e komune pala save ka den pe e love sasa e Sekretarijato pala rromani nacionalno strategija. Vadži 4 komune ande nakhle čhona mangel te kerel gasave phande lafa Goda si: Bačka Palanka, Bujanovac, Lajkovac thaj Topola. Ministry of Infrastructure and the Roma National Strategy Secretariat had initiated in late 2007 the action for legalizing and improving Roma settlements. A public invitation had been issued for the municipalities to apply for funds for creation of urban plans, in accordance with the Guidelines for Legalization and Improvements of Roma Settlements, issued by the Ministry in January of 2007. Fourteen municipal assemblies – the highest institution of local self governance – have reached decisions to legalize their Roma settlements. These municipalities are: Apatin, Bela Palanka, Negotin, Opovo, Kruševac, Prokuplje, Pirot, Sokobanja, Veliko Gradište, Mladenovac, Knjaževac, Beočin, Bor and Srbobran. These decisions are the precondition for acquiring the finances for creation of mentioned urban documentation. The financing will be issued by the Ministry of Infrastructure from the budget dedicated to creation of urban plans for undeveloped municipalities. The Roma National Strategy Secretariat has taken an active role in selecting the municipalities that will receive the financial aid. Apart from the mentioned municipalities, four more have expressed an interest in legalization and are in the process of reaching municipal decisions. These municipalities are Bačka Palanka, Bujanovac, Lajkovac and Topola.

OBIM: Potrebe su znatno veće Gadići s: Mangipe si majbaro The Scope: The Needs Are Considerably Bigger

Većina opštinskih projekata koji se tiču stanovanja i naselja je malog obima. Popravlja se ponegde jedna ili dve kuće, gradi se pet ili deset, daje se građevinski materijal za deset ili dvadeset, itd. U odnosu na potrebe – broj porodica koje žive u lošim uslovima, ili broj porodica koje nemaju stan, ili broj naselja koja su neopremljena komunalijama – ovi brojevi su izuzetno mali. Najznačajnije brojčane prodore izveli su Valjevo sa obnovom 34 stambene jedinice u Đerdapskoj ulici a za njim Apatin sa svojih 17 podignutih kuća. U toku je beogradski projekat preseljenja 130 porodica iz naselja Gazela u nove socijalne stanove i obezbeđivanja smeštaja za 90 porodica pečalbara - sezonskih radnika. Majbut komunake projekta save si andr o bešipe thaj mahale save si ckne. Lačharel pe jekh kher vol duj khera, keren pe pandž vool deš khera, del pe materijali pala deš vol biš, thmd. Ande goda so si pala o mangipe, si gendo familijengo save trajin ande bilačhe uslova, vol gendo godolengo saven naj kher, vol gendo mahalengo save si bilačharde komunalije akava gendo si ckno. Majimportamtme lačhipa kerda o Valjevo gaja kaj kerda nevljaripe katar 34 khera ande Đerdapsko ulica a thampal si Apatin savo kerda 17 khera. Ando beogradesko projekto si pala o thodipe pe aver than 130 familije andar e mahala Gazela a neve socijalni phučhipa thaj bešipe pala 90 familije save si pečalbara- sezonski butarne. Most of the municipal projects concerning housing and settlements have been relatively small in scope. Here and there one or two houses would be fixed, five to ten would be constructed, construction material would be acquired for ten to twenty houses, etc. Compared to the needs – number of families that live in difficult conditions, or number of families without housing, or number of settlement unequipped with infrastructure – these numbers are very small. The most significant beraktroughs in numbers were achieved in Valjevo (with the reconstruction of 34 housing units in Djerdapska Street) and Apatin (with the construction of 17 houses). Currently under way is the Belgrade project of relocating 130 families from the Gazela settlement in new social housing and securing proper accommodation for the 90 “pecalbars” - seasonal workers.

Vesti o romskom stanovanju se ne bave kritikom, ne objavljuju tekstove koji su osuda loše realnosti; time se bave druge NVO. No, ponekad postoje tako teške situacije kada moramo da reagujemo – a to ćemo nastaviti i ubuduće. Takav je slučaj bio sa poplavljenim romskim naseljem u Novosadskoj u Batajnici, Beograd, koje skoro od 2000 živi u vodi iz plitkog podzemlja i u zagađenom blatu koje nastaje mešanjem sadržaja fekalne kanalizacije. Takav je slučaj i sa kampom Salvatore, Bujanovac u kome interno raseljeni Romi žive u najgorim mogućim uslovima koje je jedna aktivistkinja jedne NVO opisala kao uslove u kojima ne preživljavaju ni bubašvabe. Takav je slučaj i sa Romima povratnicima iz zapadnih zemalja čiju je tešku životnu situaciju proučavala Ekumenska humanitarna organizacija (EKO).

Nevipa andar o rromano bešipe ni keren kritika, ni inkalen tekstura save vakaren andar o bilačhipe; goda keren ave BVO. Numa kana si gaja phare situacije kana trubus te keras reakcija goda ka keras sajekh. Gasavi si situacija kana sasa e poplave ande rromane mahale ande Novosadsko ande Batajnica, Beogrado, ande savo tajni 2000 manuša ande paj ande glibo savo kerel pe kana si e fekalne kanalizacije. Gasavi si vi situacija e kamposa Salvatore, Bujanovac ande save interno našalde manuša trajin ande majphare uslova pala save jekh aktivistkinja andaj jekh BVO ramosarada sar uslova ande save ni trajin ni e bubašvabe. Gasavi si situacija vi e Rromenca save si irisarde andar e zapadni phuvja pala savengi situacija ramosarda Ekumenska humanitarno organizacija (EKO).   Roma Housing News' objective isn't to criticize, to publish articles that condemn the harsh reality; other NGOs do that. Nevertheless, there are sometimes situations so bad and difficult, that we must react – and we will continue to do so in the future. Such was the case with the flooded Roma settlement in Novosadska Street in Batajnica (Belgrade), which has since 2000 been flooded by sub terrain water and surrounded by polluted mud made from mixing the water and fecal sewerage. Such is the case with Camp Salvatore, Bujanovac, where internally displaced Roma from Kosovo live in the worst possible conditions, described by an NGO activist as "conditions in which not even the cockroaches can’t survive". Such is the case with Roma readmission cases from Western European countries, whose difficult living conditions have been studied by Ecumenical Humanitarian Organization (EHO).

POHVALNO: Opštine bez problema But lačhe: E komune ande save naj problema Commendable: Municipalities without Problems

Romi bi, bar prema izveštajima koji su do nas stigli, trebalo da žive malo lakše u opštinama Lapovo, Kovačica i Pantelej nego u drugima. Imenovane opštine su izjavile da Romi koji u njima žive nemaju stambenih ili naseljskih problema kao što je to slučaj u drugim sredinama. Pantelej: Romi uživaju sva prava kao i svi drugi građani; Lapovo: ne postoje neuređena romska naselja, „kako je to recimo u Beogradu“; Kovačica – romske kuće su izmešane sa ostalima i imućne.

E Rroma šaj sar, vakaren e raporta save avile dži amende majloke te trajin ande komune Lapovo, Kovačica thaj Pantelej no so si ande aver komune. E komune andar save vakardam phende kaj e Rromen save trajin ande lende naj nisave bešimaske thaj majaleke problema sar kaj si ande aver komune. Pantelej: E Rroma šaj te len sa e hakaja sar vi aver thanutne; Lapovo: naj bilačharde rromane mahale, sar kaj goda si ando Beogrado; Kovačica- rromane khera si sar si vi aver thaj si barvale.   Roma should, according to the reports we have been receiving, be living in better conditions than the ones mentioned in municipalities of Lapovo, Kovacica and Pantelej. These municipalities have stated that Roma living on their territories do not have housing or settlement problems similar to those in other municipalities. Pantelej: Roma enjoy all the rights as other citizens do; Lapovo: without unarranged Roma settlements, “unlike in Belgrade”; Kovacica: Roma houses are mixed with others and their families are wealthy.

Pišite nam o primerima unapređivanja romskih naselja, o poboljšanju stambenih i komunalnih uslova, o urbanizmu i legalizaciji i sličnim temama. Vaše priloge ćemo rado uzeti u razmatranje za objavljivanje u Vestima o romskom stanovanju. Ukoliko u vestima primetite neku grešku, unapred Vam se zahvaljujemo što ćete nam ukazati na nju. Ukoliko ne želite da primate Vesti o romskom stanovanju, pišite na vma...@sbb.co.yu