|
|
|
35.
|
07.11.'08
|
email: 776
|
Nevipe vass bessipe
ano khera Romenge - Roma Housing News
|
|
|
|
|
 SRBIJA PREDSEDAVA DEKADOM: STANOVANJE
JE PRVI PRIORITET
|
SRBIA
SI PREZIDENTO E DEKADAKO O BEŠIPE SI ANGLUNO PRIORITETO
|
SERBIA’S PRESIDENCY OVER THE DECADE:
HOUSING IS THE FIRST PRIORITY
|
|
|
|
|
...nastavak
iz prethodnog broja
...continued
from the previous issue
|
|
|
|
Stanovanje
– jedna od prioritetnih oblasti tokom Predsedavanja Srbije Dekadom
Prioritetne oblasti koje će biti obrađivane tokom Predsedavanja
Srbije Dekadom su a) stanovanje, b) suzbijanje diskriminacije u obrazovanju,
c) izgradnja sistema za praćenje i evaluaciju, d) izrada evropske romske
politike i dostupnost fondovima Evropske unije za programe namenjene
unapređivanju položaja Roma. Teme koje će biti obrađivane
u okviru oblasti stanovanja su a) unapređivanje i legalizacija romskih
naselja, b) preseljenje, c) jeftina gradnja, i d) suzbijanje diskriminacije.
|
|
|
|
Bepipe
- jekh katar prioriteta kana e Srbija si Prezidento e Dekadako
E prioriteta save ka aven kerdine kana e Srbija si Prezidento e Dekadako si
a) bešipe, b) ačhavipe e diskriminacijako ande edukacija, c)
keripe e sistemoso pala monitoring thaj evaluacija, d) keripe ktar europaki
rromani politika thaj lijipe katar e fondura ande Eruopaki unija pala e programa
save si pala nevljaripe e statutoso e Rromengo. E teme save ka aven kerdine
ande bešipe si a) nevljaripe thaj legalizacija katar e rromane mahale,
b) džaipe pe aver than, c) bi kuč keripe e kherengo, d)
ačhavipe e diskriminacijako.
|
|
Housing
– One of the Priority Areas during Serbia’s presidency over the
Decade
Priority areas that will be covered during Serbia’s presidency over
the Decade are a) housing, b) fighting discrimination in education, c)
introduction of a monitoring and evaluation system, d) creation of a
European Roma policy and accessing EU funds dedicated to improving Roma
status. The topics that are to be tackled are a) legalization and
improvements of Roma settlements, b) relocation, c) affordable housing, and
d) fighting discrimination.
|
|
|
|
|
|
TRI
TEME O STANOVANJU
TRIN
TEME ANDR O BEŠIPE
THREE TOPICS ABOUT HOUSING
|
|
|
Na 14 sastanku MUO
Dekade, detaljno su razmotrene tri teme iz stambene problematike Roma. To su
bile "Smernice za unapređivanje i legalizaciju neformalnih romskih
naselja" iz Srbije, zatim prikaz realizacije jedne stambene grupacije u
mestu Dorohoi iz Rimunije, kao i prikaz projekta regularizacije i
unapređivanja Romskog naselja Grdička Kosa 2 u Kraljevu iz Srbije.
|
|
Pe 14 bešipe
MŠO Dekadako, but si dikhle trin teme andar e bešimaski
problematika e Rromengi. Goda sasa "Vakaripe pala nevljaripe thaj legalizacija
katar e biformalni rromane mahale", andar e Srbia, thampal dikhipe
katar jekh bešimaski grupacia ande than Dorohoi andar e Rumunia, thaj
dikhipe katar o projekto pala e regularizacia thaj nevljaripe pala e
Rromani mahala Grdička Kosa 2 ande Kraljevo ande Srbia.
|
|
At the 14th ISC
meeting, three topics related to housing issues of Roma have been
considered. These were "The Guidelines for Improvement and
Legalization of Informal Roma Settlements" from Serbia, a story on realization of a group of
apartments in Dorohoi, Romania, as well as a review of a project of
regularization and improvement of the Grdicka Kosa 2 Roma settlement in Kraljevo, Serbia.
|
|
|
|
|
|
Macura:
Smernice za unapređivanje i legalizaciju, Srbija
Macura:
Vakaripe pala nevljaripe thaj legalizacija, Srbia
Macura: Guidelines for Improvement and Legalization, Serbia
|
|
|
"Smernice za
unapređivanje i legalizaciju neformalnih romskih naselja" donelo 27
januara 2007 je tadašnje Ministarstvo za kapitalne investicije. Smernice
su oficijelna preporuka Ministarstva opštinama o tome kako proces
unapređivanja i legalizacije treba da bude izveden i koje vrste
aktivnosti i koraka opština treba da preduzme. Ti koraci su
sledeći: a) Prethodna analiza romskih naselja i kriterijumi za odabir
onog koje će biti unapređeno i legalizovano; b) Odluke
skupštine opštine o unapređivanju i legalizaciji; c)
Rešavanje pitanja vlasništva, prava korišćenja
zemljišta i davanja u zakup; d) Izrada lokalnog akcionog plana i
urbanističkog plana; e) Podela zemljišta na javno i ostalo
zemljište; f) Legalizacija i izgradnja javnih dobara -
saobraćajnica, infrastruktura i dr; g) Legalizacija kuća i parcela,
i javnih površina i objekata; h) Unapređenje celine naselja i
zajednice.
Za detaljnije pisati arhitekti Vladimiru Macuru na vma...@sbb.co.yu.
|
|
|
|
"Vakaripe pala
nevljaripe thaj legalizacija katar biformalni rromane mahale" anda
ando 27. januari 2007. berš Ministerijumo pala kapitalni investicije.
Vakaripe si oficielno rekomandacie e Ministerijumose e komunake sar
šaj o proceso katar e legalizacija than nevljaripe trubul te kerel pe
thaj sar save si e aktivnosti thaj drabura save e komuna trubul te kerel.
Godola drabura si: a) Majanglal kerdini analiza pala e rromane mahale thaj
e kriterija save len pe pala godola savo ka avel nevljardo thaj
legalizujime, b) Vakripa e komunake pala o nevljaripe thaj e legalizacija,
c) Keripe e phučipaso katar o thagaripe, lijipe e phuvjako thaj dijipe
e phuvjako, d) Keripe katar o lokalno akcijako plano thaj urbanistikano
plano, e) Arlisaripe e phuvjako po publikako thaj averč f)
Legalizacija thaj keripe katar e publikake lačhipa- infrastruktura,
saobraćaj thaj aver, g) legalizacija e kherengi thaj e phujaki thaj
publikake objekta thaj thana h) Nevljaripe ktar e sasti mahala thaj komuna.
Pala majbut ramosaren kaj o arhitekta Vladimir Macura pe vma...@sbb.co.yu.
|
|
"Guidelines
for Improvement and Legalization of Informal Roma Settlements" were
adopted by the (then) Ministry for Capital Investments on January 27, 2007.
The Guidelines are an official recommendation of the Ministry to
municipalities on how the process of improvement and legalization should be
carried and what are the activities and steps that a municipality should
undertake. Those steps are: a) Previous analysis of Roma settlements and
criteria for choosing the one that will be improved and legalized; b)
Municipal decision on improvement and legalization; c) Solving the
ownership problems, rights for land usage and lease; d) creation of a local
action plan; e) Land division into public and other land; f) legalization
and construction of public goods – roads, infrastructure, etc; g)
legalization of houses and plots, and public spaces and objects; h)
improvement of the settlement as a whole and the community. For more
details, contact Vladimir Macura at vma...@sbb.co.yu.
|
|
|
|
|
|
Baresku:
Dorohoi, socijalno stanovanje kao hitna intervencija, Rumunija
Baresku:
Dorohoi, socialno bešipe sar hitno intervencia, Rumunia
Barescu: Dorohoi, Social Housing as an Emergency Intervention, Romania
|
|
|
|
|
|
|
Dorohoi je mali grad na
severu Rumunije, 500 km udaljen od Bukurešta. Malo se šta tamo
događalo, sve dok 2005. godine 36 stanova nije bilo izgrađeno za
lokalnu romsku zajednicu. Romi su ranije živeli u istorijskom centru
gradića, u kućama koje nisu imale vodu ni toalete, a u nekim
slučajevima ni struju. Mnoge od ovih kuća bile su blizu
urušavanja, pa su gradske vlasti odlučile da kao hitnu meru sagrade
nove kuće. Standard u izgradnji novih kuća bio je viši nego
uobičajeni, a poboljšanje životnih uslova bilo je
značajno. Ipak, neka pitanja još uvek ostaju otvorena: zajednica je
i dalje segregirana, malo je etničkog i socijalnog mešanja (samo
četiri rumunske porodice), a zemljište koja je bilo izabrano za
izgradnju nalazi se u blizini industrijske zone, pa se postavlja pitanje
opasnosti po životnu sredinu. Kao i mnoge druge skorašnje
intervencije, teško je ovu klasifikovati kao slučaj "dobre
prakse", ali svakako se ne radi o "lošoj praksi".
Možda bi ovaj slučaj trebalo sagledati kao "dvosmislen",
i pokušati bolje sagledati šta bi trebalo učiniti da bi se
postigao održiv razvoj siromašnih romskih zajednica. Za dodatne
informacije, obratite se arhitekti Katalini Baresku catalin...@yahoo.com
|
|
|
|
Dorohoi si cikno
foro ande Rumunia, savo si 500 km dur katar o Bukurešt. Gothe naj
kerdino but, dži kaj ande 2005. berš 36 bešipa naj kerdino
pala lokalno rromani komuna. E Rroma
majanglal traisarde ande maškar e foroso, ande khera kaj naj sasa len
paj thaj toaleta, ande nesave khera naj sasa ni struja. But katar akala
khera sasa paša goda te peren, thaj e foroske šerutne sar hitno
mera kerde lenge neve khera. E standarada kana si kerdine godola neve khera
sasa majbaro no so si, a o nevljaripe katar e trajose uslova si baro. Numa
nesave phučhipa vadži si putarde: e komuna vadži si
segrerime, zala si etnikano thaj socijalno dikhipe (si numa štar
rumanijake familije) a e phuv savi si liji pala o keripe si paša e
industrijsko zona thaj si dar pala o trajo. Sar vi aver intervencije,
našti pala akava te vakaras kaj si lačhi praksa, numa našti ni
vakaras kaj goda si bilačhi praksa. Godolese pe akaja situacia dikhas
pe duj riga,
thaj trubul te dikhel pe so trubul te kerel pe majbut pala e čore
rromane familie. Pala majbut informacie, akharen e arhitekta Katalina
Baresku catalin...@yahoo.com
|
|
Dorohoi is a small
town in the North of Romania, 500 km from Bucharest. Very few things happen here
but in 2005 thirty six apartments were built for the local Roma community.
People used to live in the historical center in houses without water and
toilets and, in some cases, even without electricity. Many of the houses
were near to collapse so the City decided to build new houses in an
emergency programme. The housing standard for the new constructions is
higher than usual and the improvement of people's life is significant.
Still, questions remain to be addressed: the community is further
segregated, there is little social and ethnical mix (just 4 Romanian
families) and the land was chosen in the vicinity of an industrial area
raising questions about environmental safety issues. Like many of the
recent interventions this one is hard to qualify as "good
practice" but it is absolutely not a "bad practice". Maybe
we should think at it as an "ambiguous practice"and try to get a
better understanding of what should be done in order to achieve a
sustainable development of impoverished Roma communities. For more details,
please write to architect Catalin Barescu catalin...@yahoo.com
|
|
|
|
|
|
Vuksanović
-Macura: opština Kraljevo, UN-HABITAT SIRP i Grdička kosa 2
Vuksanoviћ-Macura:
komuna Kraljevo, UN-HABITAT SIRP thaj Grdička kosa 2
Vuksanovic – Macura: Kraljevo
Municipality,
UN-HABITAT SIRP and Grdicka Kosa 2
|
|
|
Grdička Kosa 2
sa svojih 800 stanovnika je jedno od tri romska naselja u Kraljevu.
Opština je tokom 2005 delimično izgradila kanalizaciju i
asfaltirala deo ulične mreže. Kako je Kraljevo jedna od 7
opština koje su uključene u UN-HABITAT-ov program SIRP, to su ova
kancelarija i opština u jesen 2006 udružili svoje snage na daljem
poboljšanju stanja u naselju, a u okviru projekta "Regularizacija i
unapređivanje romskog naselja Grdička kosa 2". Projekat je
zasnovan na Opštinskoj stambenoj strategiji usvojenoj početkom
2006. Principi na kojima projekat počiva su puna participacija ljudi iz
naselja, stvaranje zajedničkog tima za realizaciju projekta od
predstavnika raznih opštinskih institucija, javnost rada, itd. Projekat
je formalno završen u proleće 2007 i njegovi rezultati su
sledeći: a) formiran je zajednički radni tim u kome su članovi
bili i predstavnici naselja, b) obavljeno je geodetsko snimanje naselja, c)
sproveden je urbanističko arhitektonski konkurs za uređenje
Grdičke kose 2, d) izrađen je nacrt program detaljnog regulacionog
plana, e) dovršena je kanalizaciona mreža u naselju, f)
završeno je asfaltiranje ulica, g) 20 kuća su dobile što
kupatila i toalete, a što duge prostorije. UN-HABITAT je u ovaj projekat
uložio oko 200.000 USD, a opština Kraljevo značajno je ulagala
kroz rad svojih službi, prvenstveno Opštinske stambene agencije. Za
detaljnije pisati arhitekti Zlati Vuksanović-Macura na zlata.vu...@unhabitat.org.yu
|
|
|
|
E
Grdička
kosa ande savi trajil 800 thanutne si jekh katar trin rromane mahale ande
Kraljevo. E komuna ande 2005. berš kerda kanalizacija thaj kotor katar
o asfalto. Sar o Kraljevo si jekh katar 7 komune save si ande UN-HABITAT
programo SIRP, thaj akaja kancelarija thaj komune ande tomna ande 2006. berš
lije piri zor te nevljaren o statuso ande mahala, ande projekto
"Regularizacija thaj nevljaripe katar e rromani mahala Grdička
kosa 2". O projekto si thodino pe Komunaki bešimaski strategija
savi si liji ande 2006. berš. E principa pe savo si projekto si
partisipacija katar e manuša andar e mahala, keripe katar jekh timo
pala realizacija e projektoso katar e manuša andar e komunake
institucije, te e buti šaj dikhl pe. O projekto si agorisardo ande
2007. berš thaj lese rezultata si: a) kerdino si jekhtano butako time ande
savo e membrura sasa vi e manuša andar e mahala, b) kerdino si
geodetsko dikhipe e mahalako, c) kerdino si urbanistako arhitektonsko
konkursi pala lačharipe e Grdičke kosako 2, d) kerdino si o
drafto katar o programo palo regulaciono plano, e) agorisardi kanalizacino
mreža ande mahala, f) agorisardo o asfalto, g) 20 khera lije kupatila
thaj toeleta, a vi aver thana. UN-HABITAT pala akava projekto dija 200.000
USD, e komuna Kraljevo dija katar e pire službe, thaj majanglal
Komunake bešimaske agencie. Pala majbut ramosaren kaj e Zlata
Vuksanović-Macura zlata.vu...@unhabitat.org.yu
|
|
Grdicka Kosa 2 with
its 800 inhabitants is one of three Roma settlements in Kraljevo. The
municipality had partly built the sewer system in 2005, and paved a part of
the street network. As Kraljevo is one of seven municipalities taking part
in UN-HABITAT’s SIRP program, this institution and the municipality had
joined forces in fall of 2006 in an attempt to improve the conditions in
the settlement, within the "Regularization and Improvement of Grdicka
Kosa 2 Roma Settlement" project. The Project is based on the Municipal
Housing Strategy, adopted in early 2006. The principles on which the
project is based are full participation of the settlement population,
creation of a joint team for project realization (formed by the
representatives of various municipal institutions), transparency, etc. The
project formally ended in 2007 and its results are the following: a) the
joint working team had been formed, consisting of the settlement
representatives as well, b) geodetic survey was completed, c) architectural
and urbanism concourse for improving the settlement was held, d) draft
program of the detailed regulation plan was created, e) sewer system was
completed, f) the streets were paved, g) 20 houses have been given either
bathrooms and toilets, or other facilities. UN-HABITAT had invested around
$ 200,000, and Kraljevo municipality had invested in the project through
the work of its public companies, primarily the Municipal housing agency.
For more details, contact the architect Zlata
Vuksanovic – Macura at zlata.vu...@unhabitat.org.yu
|
|
|
|
|
|
IZLOŽBA
O VESTIMA O ROMSKOM STANOVANJU
DIKHIPE
ANDAR O NEVIPE PALA O RROMANO BEŠIPE
EXHIBITION OF ROMA HOUSING NEWS
|
|
|
|
|
|
|
Tokom dva dana
sastanka Međunarodnog upravnog odbora, trajala je i izložba o
elektronskom biltenu Vesti o romskom stanovanju. Vesti o romskom stanovanju
izdaje od 2005 Društvo za unapređivanje romskih naselja, a
podržava Fond za otvoreno društvo – Srbija. Izložbu je
činilo osam wallroll panoa na kojima su bile prikazane izabrane
stranice iz svih 32 broja Vesti o romskom stanovanju koji su izdati od 2005
do danas. Izradu izložbenih panoa je finansirala Liga za Dekadu Roma.
Panoi će biti korišćeni u daljoj promociji Dekade koju Liga
već sprovodi u opštinama Srbije. Za dodatne informacije pisati na
liga...@sbb.co.yu.
|
|
|
Kana sasa o
Maškarthemutno šerutno odobori, sasa o dikhipe katar o
elektronsko bilteni Nevipe andar o rromano bešipe. O Nevipe andar o
rromano bešipe inkalel o amalipe pala nevljaripe rromane gavengo katar
2005. berš, a e love del
o Fondo pala putardo amalipe- Srbija. O Dikhipe kerda ohto wallrrol panoa
pe save sasa dikhle e riga katar sa e 32 gendura andar o Nevipe katar o
rromano bešipe save si inkalde katar 2005. berš dži akana. E
love pala o dikhipe dija e Liga pala e Dekada. E panoa ka len pe ande
promocija majdur savi kerel e liga ande Komuna ande Srbija. Pala majbut
informacije ramosaren pe liga...@sbb.co.yu.
|
|
During the two
days of the meeting of the International Steering Committee, the exhibition
of the electronic bulletin Roma Housing News also took place. Roma Housing
News is being published since 2005 by the Society for Improvement of Roma
Settlements, and is supported by Open Society Fund – Serbia. The
exhibition comprised of eight wallroll panels showing chosen pages from all
of the 32 editions of Roma Housing News published from 2005 to this day.
The League for Decade financed the production of exhibition panels. The
panels will be further used within the promotion of the Decade, organized
by the League for Decade in municipalities across Serbia. For
additional information, please write to liga...@sbb.co.yu.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Osman Balić,
koordinator Lige za Dekadu Roma, poslao je 15 septembra otvoreno pismo
Predsedniku Republike Srbije Borisu Tadiću i Predsednici parlamenta
Srbije Slavici Đukić Dejanović. U pismu se pored ostalog kaže
da u Srbiji od oko 29.000 stalno zaposlenih u državnoj administraciji,
nema nijednog zaposlenog Roma. "Nema stalno zaposlenih Roma čak ni
u Ministarstvu za manjine, gde jedan pripadnik romske nacionalnosti radi po
ugovoru o delu. Stalno zaposlenih Roma nema ni u ministarstvima pravde,
socijale, kulture, zdravstva i ekonomije. Situacija je veoma slična i u
lokalnim samoupravama. To nije rezultat nedostatka obrazovanih Roma, već
je to rezultat diskriminacije koja se sprovodi u našim institucijama.
Mera demokratičnosti jednog društva jeste odnos prema manjinama i
njihovom učešću u javnom životu, što podrazumeva
njihovu prisutnost u institucijama, a ne na javnim tribinama" -
kaže Balić za dnevnik Danas. U pismu koje je Balić uputio
Predsedniku Republike i Predsednici Parlamenta se između ostalog
kaže: "Zbog toga i zbog našeg nezadovoljstva napretkom Dekade,
zahtevamo da u ovoj godini pokrenete akciju zapošljavanja visoko
obrazovanih Roma u državnim institucijama".
Za detaljnije pisati na yurom...@bankerinter.net
, ili posetiti www.danas.co.yu .
|
|
O Osman Balić,
koordinatori katar e Liga pala e Dekada e Rromengi, bičhalda ande 15.
septembri putardo lil pala o prezidento Republikako Srbijako pala o Boris
Tadić thaj Prezidento katar o parlamento Srbijako Slavica
Đukić Dejanović. Ando lil maškar aver vakarel pe kaj
ande Srbija katar 29.000 butrarne save si ande phuvjaki administracija naj
ni jekh Rrom. "Naj butarne vi ande Ministerijumo pala e minoritetura
kaj si jekh Rrom savo kerel buti po Contrakto andar e buti. E butarne naj
vi ande ministerijumo pala e pravda, socijala, kultura, sastipe thaj ekonomija.
Gasavi situacia si vi ande lokalni koorkorokeripa. Goda naj godolese kaj
naj sikade Rroma goda si rezultato katar e diskriminacia savi si ande amare
institucije. E mere katar e demokratija ande jakh amalipe si relacia
maškar e minoritetura thaj lengo dijipe ande institucije, a na pe
publikake tribine- phenel o Balić pala lil Danas. Ande lil savo o
Balić bičhalda e Prezidentose thaj e Prezidentoso katar o
Parlamento maškar aver vakarel pe: Godolese thaj godolese kaj naj sem
bahtale sar e Dekada džal anglal rodas te ande akava berš keren
akcija te buti ande phuvjake institucije len e Rroma save si sikade".
Pala majbut ramosaren pe yurom...@bankerinter.net
vol džan pe www.danas.co.yu.
|
|
Osman Balic,
coordinator of the League for Roma Decade, has sent on September 15 an open
letter to the President of Serbia, Mr. Boris Tadic, and to the Chair of the
Parliament, Ms. Slavica Djukic Dejanovic. The letter states among other
things that in Serbia,
among around 29,000 permanent employees of the state administration, there
isn’t a single Roma. "There are no permanently employed Roma not
even in the Ministry of Human and Minority Rights, where one Roma does work
on a project based contract. There are no permanently employed Roma neither
in the Ministries of Justice, Social Policy, Culture, Health and Economy.
The situation is very similar in local self governances. This is not a
result of the lack of educated Roma; it is a result of discrimination that
exists within our institutions. A measure of the level of democracy that
exists within a society is indeed its way of treating the national or other
minorities, and their involvement in public life, which means their
presence within institutions, and not at public debates", said Balic
for the daily Danas. The letter sent to the President of Republic and Chair
of the Parliament also states that, "Because of this, and because of
our discontent with the progress of the Decade, we demand that this year
you introduce an action of employing well educated Roma in state
institutions." For more details, please write to yurom...@bankerinter.net,
or visit www.danas.co.yu.
|
|
|
|
- Pišite nam o primerima
unapređivanja romskih naselja, o poboljšanju stambenih i
komunalnih uslova, o urbanizmu i legalizaciji i sličnim temama.
Vaše priloge ćemo rado uzeti u razmatranje za objavljivanje u
Vestima o romskom stanovanju.
- Ukoliko u vestima primetite
neku grešku, unapred Vam se zahvaljujemo što ćete nam
ukazati na nju.
- Ukoliko ne želite da
primate Vesti o romskom stanovanju, pišite na vma...@sbb.co.yu
|
