Virtual Nədir
Martial Salleh
Virtual nədir?
Virtual, latın dilindən gəlir və "mövcud olmayan" mənasına gəlir. İnformatika sahəsində isə, virtual, fiziki olmayan, yalnız proqramlaşdırma vasitəsilə yaradılan bir mühit və ya obyekt deməkdir. Virtual texnologiyalar, kompüterlərin və şəbəkələrin performansını artırmaq, xüsusiyyətlərini genişləndirmək və idarəetmək üçün istifadə olunur. Bu məqalədə sizinlə virtual maşın, virtualizasiya və VPN haqqında danışacağıq.
Virtual maşın nədir?
Virtual maşın, fiziki kompüteri imitsasiya edib, onun üzrində başqa bir Əmeliyyat Sistemi (OS) çalışdıran bir proqramdır. Virtual maşının özü də bir proqram olduğu üçün, onu istifad etmək üçün fiziki kompüterinizdə bir yer ayırmağınız lazımdır. Virtual maşının BIOS-u, vinçestri, CD-ROM-u vardır. Bu tür tullantılar da proqramlaşdırma vasitilsiyl yaradılır.
Virtual maşının faydaları
Virtual maşının bir çox faydası var. Məsǝlǝn:
- Siz yeni bir OS sınamaq istiyirsinizsǝ, kompüterinizǝ format atmadan virtual maşında bunu edǝ bilǝrsiniz.
- Siz iki vǝ ya daha çox OS-i eyni anda istifadǝ etmǝk istiyirsinizsǝ, virtual maşında bunu edǝ bilǝrsiniz.
- Siz güvǝnmǝdiyiniz bir proqramı test etmǝk istiyirsinizsǝ, virtual maşında bunu edǝ bilǝrsiniz.
- Siz serverlǝri idarǝ etmǝk istiyirsinizsǝ, virtual maşında bunu edǝ bilǝrsiniz.
Bunlar kimi daha bir çox faydası olan virtual maşınlar, kompüterlƏrin effektivliyini artırmağa kömƏk edir.
Virtual maşının çeşidlƏri
Virtual maşınlar iki çeşiddir: Tam virtual maşınlar vƏ paravirtual maşınlar. Tam virtual maşınlar fiziki kompüterin
Hypervisor nədir?
Hypervisor, virtual maşınların yaradılmasına və idarə edilməsinə imkan verən bir proqramdır. Hypervisor, fiziki kompüterin donanımı ilə virtual maşınların arasında bir köprü rolunu oynayır. Hypervisor, iki növ olur: Tip 1 və Tip 2. Tip 1 hypervisor, fiziki kompüterin üzərində doğrudan çalışır və OS-dan asılı deyil. Tip 2 hypervisor, fiziki kompüterin OS-i üzərində çalışır və OS-dan asılıdır.
Ən çox istifadə olunan virtual maşınlar
Bir çox virtual maşın proqramları mövcuddur. Hər birinin öz xüsusiyyətləri və avantajları var. Ən çox istifadə olunan virtual maşın proqramlarından bəziləri bunlardır:
| Proqram adı |
|---|
| Lisenziya |
|---|
| DəstƏklƏnƏn OS-lƏr |
|---|
| VirtualBox |
| Açıq mƏnbƏ |
| Windows, Linux, Mac OS X, Solaris, FreeBSD |
| VMware Workstation |
| Kommersiya |
| Windows, Linux |
| VMware Fusion |
| Kommersiya |
| Mac OS X |
| Parallels Desktop |
| Kommersiya |
| Mac OS X |
| Microsoft Hyper-V |
| Kommersiya |
| Windows Server 2008 vƏ sonrası |
| KVM (Kernel-based Virtual Machine) |
| Açıq mƏnbƏ |
| Linux, FreeBSD, Windows, Mac OS X, Solaris, Haiku |
Virtualizasiya nədir?
Virtualizasiya, fiziki kompüterin və ya şəbəkənin donanımını abstraksiya edib, onun üzrində birdƏn çox virtual mühit yaradan bir texnologiyadır. Virtualizasiyanın məqsǝdi, kompüterlƏrin vƏ şǝbǝkǝlǝrin resurslarını daha effektiv şǝkildǝ istifadǝ etmǝk, idarǝ etmǝk vƏ tǝhlükǝsizliyini artırmaqdır.
Virtualizasiyanın mǝqsǝdi
Virtualizasiyanın bir çox faydası var. Mǝsǝlǝn:
- Siz fiziki kompüterinizin donanımını daha yaxşı istifadǝ etmǝk istiyirsinizsǝ, virtualizasiya ilǝ bunu edǝ bilǝrsiniz.
- Siz farklı OS-lƏri eyni kompüterdƏ çalışdırmaq istiyirsinizsǝ, virtualizasiya ilǝ bunu edǝ bilǝrsiniz.
- Siz serverlƏrinizi daha asan idarǝ etmǝk istiyirsinizsǝ, virtualizasiya ilǝ bunu edǝ bilǝrsiniz.
- Siz şƏbƏkƏnizin performansını vƏ tƏhlükƏsizliyini artırmaq istiyirsinizsǝ, virtualizasiya ilǝ bunu edǝ bilǝrsiniz.
- Siz saxlama yerinizi daha effektiv şekilde paylaşmaq istiyirsinizsě, virtual maşınlar ilə bunu edə bilərsiniz.
Virtualizasiyanın növləri
Virtualizasiya, fərqli sahələrdə tətbiq oluna bilir. Ən çox istifadə olunan virtualizasiya növləri bunlardır:
Server virtualizasiyası
Server virtualizasiyası, bir fiziki serverin donanımını abstraksiya edib, onun üzrində birdən çox virtual server yaradan bir texnologiyadır. Bu sayədə, serverlərin resursları daha effektiv şəkildə paylaşılır, idarə edilir və təhlükəsizliyi artırılır. Server virtualizasiyası, serverlərin xidmət müddətini uzadır, enerji və yer sərfiyyatını azaldır, yedekləmə və bərpa proseslərini asanlaşdırır.
ŞƏbƏkƏ virtualizasiyası
ŞƏbƏkƏ virtualizasiyası, fiziki şƏbƏkƏnin donanımını abstraksiya edib, onun üzrindƏ birdƏn çox virtual şƏbƏkƏ yaradan bir texnologiyadır. Bu sayƏdƏ, şƏbƏkƏnin performansı vƏ tƏhlükƏsizliyi artırılır, idarǝ etmǝsi asanlaşır. Şǝbǝkǝ virtualizasiyası, şǝbǝkǝnin elastikliyini vǝ genişlǝnmǝsini tǝmin edir, şǝbǝkǝnin konfiqurasiyasını vǝ monitorinqini sadǝlǝşdirir.
Saxlama virtualizasiyası
Saxlama virtualizasiyası, fiziki saxlama yerinin donanımını abstraksiya edib, onun üzrindƏ birdƏn çox virtual saxlama yerİ yaradan bir texnologiyadır. Bu sayƏdƏ, saxlama yerinin resursları daha effektiv şƏkildƏ paylaşılır vƏ idarǝ edilir. Saxlama virtualizasiyası, saxlama yerinin miqdarını vƏ keyfiyyetini artırır, saxlama yerinin bölüşdürülmǝsini vƏ yedeklǝnmǝsini asanlaşdırır.
TƏtbiq virtualizasiyası
TƏtbiq virtualizasiyası, fiziki kompüterin OS-i ilE uyğun olmayan bir tƏtbiqi çalışdırmağa imkan veren bir texnologiyadır. Bu sayEdE, tEtbiqlErin istifadEsindE OS-dan asılılıq azalır vE tEtbiqlErin portativliyi artır. TEtbiq virtualizasiyası, tEtbiqlErin quraşdırılmasını vE yenilEnmEsini sadElEşdirir, tEtbiqlErin performansını vE tEhlükEsizliyini artır.
VPN (Virtual Private Network) nEdir?
VPN (Virtual Private Network), internet üzErindEn qurulan vE şifrElEnmiş bir şEbEkEdir. VPN-in mEqsi, internetdEn istifadE edErkEn özEl vE güvEnli bir bağlantı yaratmaqdır. VPN ilE siz internetdEn keçEn mElumatlarınızı korlaya bilErsiniz.
VPN-in iş prinsipi
VPN-in iş prinsipi bel
VPN-in iş prinsipi belədir: Siz internetə bağlanarkən, VPN proqramı sizin kompüterinizdən göndərilən və alınan məlumatları şifrələyir və VPN serverinə yönləndirir. VPN serveri isə bu məlumatları internetdəki digər serverlərə göndərir və alır. Bu zaman, sizin kompüterinizin IP ünvanı və yerini gizləyir və VPN serverinin IP ünvanı və yerini göstərir. Böyləcə, siz internetdə anonim olaraq gƏzinti edƏ bilƏrsiniz.
VPN-in faydaları
VPN-in bir çox faydası var. MƏsƏlƏn:
- Siz internetdƏ cƏnzurlƏnmiş vƏ ya ƏngƏllƏnmiş saytlara girmƏk istiyirsinizsƏ, VPN ilƏ bunu edƏ bilƏrsiniz.
- Siz internetdƏ özEl vƏ mühüm mƏlumatlarınızı paylaşmaq istiyirsinizsƏ, VPN ilƏ bunu edƏ bilƏrsiniz.
- Siz internetdƏ güvEnmEdiyiniz bir şEbEkEdEn bağlanmaq istiyirsinizsƏ, VPN ilƏ bunu edƏ bilƏrsiniz.
- Siz internetdƏ farklı ölkElErdEn girmiş kimi görünmEk istiyirsinizsƏ, VPN ilƏ bunu edƏ bilƏrsiniz.
Bunlar kimi daha bir çox faydası olan VPN, internetdEki tEhlükEsizliyinizi vE özElliyinizi qorumağa kömEk edir.
VPN-in risklEri
VPN-in hEmin qEdEr dE faydası olsa da, bazi risklEri dE var. MEsElEn:
- Siz güvEnmEdiyiniz bir VPN proqramı istifadE etmEk istiyirsinizsE, bu proqram sizin mElumatlarınızı çalmaq vE ya kötüyE istifadE etmEk istEyE bilEr.
- Siz VPN ilE cEnzurlEnmiş vE ya ǝngǝllEnmiş saytlara girmEk istiyirsinizsE, bu sizin üçün qanuni problemlEr yarada bilEr.
- Siz VPN ilE internetdE anonim olaraq gǝzinti etmEk istiyirsinizsE, bu sizin üçün tExniki problemlEr yarada bilEr. Mǝsǝlǝn, internet sürEtiniz azala bilEr, bağlantınız kEsilE bilEr, saytlar sizin girişinizi qadağan ede bilEr.
Bunlar kimi risklErin qarşısını almaq üçün, siz yalnız etibarlı vE lisenziyalı VPN proqramlarından istifadE etmElisiniz. HEmçinin, VPN-in qanunilığına vE qaydalarına riayEt etmElisiniz.
XülasE
Bu mEqalEdE sizinlE virtual nEdir sualına cavab vermEyE çalışdıq. Virtual, fiziki olmayan, yalnız proqramlaşdırma vasitEsilE yaradılan bir mühit vE ya obyekt demEkdir. Virtual texnologiyaların ən çox istifadə olunan növləri virtual maşın, virtualizasiya vǝ VPN-dir. Bu texnologiyalar kompüterlǝrin vǝ şǝb ǝbǝkǝlǝrin performansını, xüsusiyyətlərini vǝ idarǝetmǝsini asanlaşdırır. Lakin, bu texnologiyaların da bəzi riskləri vardır. Bu risklərin qarşısını almaq üçün, siz yalnız etibarlı vǝ lisenziyalı proqramlardan istifadə etməlisiniz vǝ qanunilığa vǝ qaydalarına riayət etməlisiniz.
FAQ
Bu məqalə ilə bağlı bəzi sual-cavablar:
- Virtual maşın nə üçün lazımdır?
- Virtualizasiya nə üçün lazımdır?
- VPN nE üçün lazımdır?
- Virtual texnologiyaların qanunilığı nEdir?
- Virtual texnologiyaların tExniki tAlabatları nEdir?
I'm
Bu məqaləni oxuduğunuz üçün təşəkkür edirəm. Virtual texnologiyalar haqqında daha çox məlumat almaq istəyirsinizsə, aşağıdakı linklərə baxa bilərsiniz:
- [VirtualBox]
- [VMware]
- [Parallels]
- [Microsoft Hyper-V]
- [KVM]