Vozitja Per Fillestar

[Rolan Sacco]

Aktivitetete forcuara kontrolluese n Tetov dhe Gostivar edhe dje kan nisur dhe prfunduar me nj numr t madh shkeljesh ligjore t zbuluara, para s gjithash si rezultat i sjelljes s pandrgjegjshme t individve dhe mos diciplins evidente, sidomos t shoferve, transmeton TetovaSot.

N aktivitetet e Tetovs jan kontrolluar 14 vetura t pa regjistruara, 8 persona q kan drejtuar veturat pa leje pr vozitje, 1 me ndales pr vozitje, 6 shofer fillestar dhe 11 vetura t parkuara gabimisht, t cilat pr shkak t ktij akti jan ngritur nga karroceria.

Prafrsisht aq, m saktsisht 23 shkelje ligjore jan zbuluar edhe n aktivitetet kontrolluese t Gostivarit, ku m t shumta n numr kan qen prfshirja e parregullt n trafik, vozitja pa leje pr vozitje dhe shofer fillestar. Edhe ato n mnyr adekuate jan sanksionuar.

Aktivitetet e ktilla do t vazhdojn edhe n ditt n vijim, ndrsa deri te shofert apelohet q maksimalisht t jan t kujdesshm dhe t`i prshtaten kushteve t tanishme kohore n rajon, sidomos nse udhtojn pr n Strazh dhe Mavrov.

Shofert e rinj dhe ata fillestar jan kategoria m e dmtuar nga pjesmarrsit n komunikacion, por edhe ata q gabojn m shum, thon nga Kshilli Republikan pr Siguri n Komunikacion (KRSK) duke shpjeguar se bhet fjal pr gabime t paqllimshme dhe t pamenduara.

N bot se vjen e m shum po popullarizohet prdorimi i veturave elektrike dhe hibride, ndrsa n Ballkanin perndimor dhe n Maqedoni, dominojn veturat q pr ngasje prdorin karburantin e dizelit apo benzins. Ekspertt thon se przgjedhja e karburantit me t cilin do t vozisni veturn e juaj varet nga m shum shkaqe si jan, nevojat pr transport , lehtsia e vozitjes shprehit gjat vozitjes, kostoja e pjesve rezerv si dhe t hollat q keni n disponim pr t bler nj vetur t re apo t vjetr, shkruan gazeta Koha.

Vlersohet se me zhvillimin e madh t teknologjive n industrin automobilistike, ngadal po bien posht pohimet e vjetra se veturat me dizel nuk jan t pastra, jan t ngadalshme dhe m pak harxhojn, ndrsa nga ana tjetr, edhe veturat me benzin kan perfomansa m t mira pr vozitje. Sot se vjen e m shum, po zvoglohen veorit midis motorve me ngasje dizel dhe benzin, ato me dizel jan m t pastr dhe punojn me m pak zhurm, ndrsa atyre t benzins ju sht zvogluar konsumi. Megjithat , dallimet ekzistojn dhe ato pr blersin dhe pronarin e ardhshm t veturs qndrojn tek mimi fillestar i veturs, konsumi i karburantit si dhe harxhimet e mirmbajtjes. Njherazi gjat przgjedhjes s veturs duhet marr parasysh edhe kushtet nn t cilat realizohet vozitja apo cilsia e rrugs, tollovia n trafik, si dhe fakti se sa kilometra kalohet pr nj muaj apo pr nj vit.

Njherazi gjat krahasimit se cili lloj i automjetit sht m i shpagueshm duhet krahasuar prodhuesit e veturave q kan m shum tradit pr prodhimin e nj lloj modeli, si dhe motort e gjeneratave t ngjashme apo moshs dhe fuqis s motorit, sa sht motori i komplikuar apo i sofistikuar q direkt ndikon edhe n forcn m t madhe apo konsumin m t vogl si dhe n mimin, mundsin e prishjeve eventuale e kshtu me radh. Me fjal t tjera, do vetur n varsi prej mnyrs s ngasjes qoft me benzin, dizel, gaz apo hibrid ka prparsit dhe dobsit veta, ndrsa ju mbetet vozitsve t zgjedhin se ka ju konvenon m shum.

Vlersohet se nse n vit kaloni me vetur m shum se 15 mij kilometra , rekomandohet vetura me ngasje me benzin, ndrsa nse vozisni m shum rekomandohet vetura me ngasje me dizel. N start, veturat benzin jan m t lira, m shpejt ju bie mimi, kan mirmbajtje afatgjate m t lir, konsum m t madh dhe kohzgjatje m t shkurtr .Nga ana tjetr, dizeli n start sht m i shtrenjt, m shum mban vlern , ka mundsi t prishjeve me kosto t lart , harxhon m pak dhe ka motor m t zhurmshm. Njhersh nj element tjetr q duhet krahasuar sht edhe ndjeshmria ndaj cilsis s karburantit , ku shpesh veturat moderne me dizel jan m t ndjeshme ndaj karburantit m t keq. Njherazi ekspertt rekomandojn q gjat blerjes s veturs s re apo t vjetr n varsi prej buxhetit, t merret parasysh edhe nevojat familjare dhe individuale t shfrytzimit t prditshm t veturs n qytet apo autostrad, kohzgjatja e pritshme e veturs, si dhe frekuenca e prdorimit.

Ndryshe, pritet q n Itali, n vitin 2030 nj vetur n katr do t jet elektrike. Edhe pse ka rrezik q pr shkak t rikarikimeve, Italia do t jet n rrezik t rnies s rrjetit q furnizon vendin me rrym, megjithat ekspertt thon se nse veprohet menjher n rrjet, kjo nuk do t ndodh. N t vrtet, kjo do t jet nj prfitim pr menaxhert e energjis dhe pr automobilistt. N Angli, ku, duke filluar nga viti 2040 parashikohet t shiten vetm vetura elektrike ose hibride. Prtej faktit q kjo nuk nnkupton zhdukjen e motorve me benzin dhe as t atyre me naft (hibridet jan gjithnj t pajisura me nj propulsor termik, prve atij elektrik) lind pyetja mbi pasojat e prhapjes s gjer t makinave me bateri, q mund t sjell n rrjetin e prodhimit, transportit dhe shprndarjes s energjis elektrike.

Megjithat analizat tregojn se duke marr parasysh evolucionin e konsumit t energjis elektrike parashikuar pr t ardhmen, impakti i rikarikimit t makinave elektrike mbi totalin do t ishte 5 pr qind (18.7 Twh ndaj 362). Nj rritje shum e administrueshme n nivel kombtar, pa pasur nevoj t ndrtohen centrale pr prodhim energjie, dhe as t prgatiten rrjete t reja pr transportin e saj.

Zyrtart e ktij prodhuesi njoftuan n fillim t muajit qershor se 25 modele t veturave me rrym do t jen t gatshme pr shitje n vitin 2023, ndrsa m shum se gjysma e veturave do t jen plotsisht elektrike. Ndryshimi i politiks s kompanis pr t prodhuar m shum vetura elektrike vjen n kohn kur prodhuesit evropian po prballen me nj sfid t pashembullt ndaj biznesit t tyre fitimprurs pr shkak se disa shtete, prfshir shtetet e Bashkimit Evropian dhe Kinn, po planifikojn ta paksojn qarkullimin e veturave q lirojn gazra t karbonit./Koha/

Tet rregulla q shofert fillestar duhet t ndjekin dhe ja far ndodh nse i shkelin ato. Sipas Ligjit pr siguri n komunikacion, kujtdo t cilit i sht hequr patent shoferi pr shkak se nuk e ka vozitur automjetin me ndrgjegje dhe n mnyrn e prcaktuar, mund t'i rilshohet patent shoferi, me krkes t tij, por me kushte t caktuara.

Shoferit t cilit i sht hequr patenta duhet t'i nnshtrohet nj kontrolli t posam mjeksor n t cilin do t konstatohet se sht i aft pr t drejtuar automjete t kategorive t caktuara, duhet t marr pjes n nj seminar t detyrueshm pr sigurin n komunikacion dhe t kaloj provimin e siguris n komunikacion.

Eshte e detyrueshm ngjitja e shkronjs "P" n xhamat e prparm dhe t pasm, por ka edhe disa rregulla t tjera t rndsishme q drejtuesit e rinj duhet ti rrespektojn. Fuqia e motorit t nj makine t drejtuar nga nj fillestar nuk duhet t jet m e fort se 80 kW ose 109 kf.

Megjithat, ekziston nj prjashtim. Shoferi me patent prove mund t drejtoj nj makin m t fuqishme vetm nn mbikqyrjen e nj antari t familjes q sht n automjet n at moment dhe ka patent shoferi t vlefshme pr kategorin B pr t paktn pes vjet. Dnimi pr mosrespektim sht nga 20 mije deri n 40mije dinar ose dnim me burg deri n 30 dit. Ndalohet drejtimi i automjetit n periudhn prej ors 23 deri n orn 6 te mengjesit.

Sa i prket shpejtsis, drejtuesit me leje drejtimi prov do t duhet t respektojn kufirin n autostrad deri n 110 kilometra n or, n autostrad deri n 90 kilometra n or. N rrugt e tjera, nj shofer me patent prove mund t drejtoj vetm deri n 90 pr qind t kufizimit.

Kushdo q pengon me dashje automjetet e tjera duke vozitur ngadal mund t gjobitet me 20 euro. Rregulloret e trafikut diktojn gjithashtu q shpejtsia duhet t prshtatet me rrethanat, duke prfshir kushtet e rrugs, kushtet e trafikut dhe kushtet e motit. Shkathtsit individuale t shoferit luajn gjithashtu rol: pr shembull, nj shofer fillestar mund t drejtoj m me kujdes dhe ngadal. ADAC prmend gjithashtu automjetet e mdha dhe t rnda, si dhe veturat e vjetra me fuqi t ult motori si nj tjetr arsye t mundshme pr shpejtsi t ult n autostrad.

sht dika e mirqen q ne t gjith dim t ngasim biiklet dhe sht nj nga aftsit themelore fizike q prindrit tan na msojn n fmijrin e hershme. Por n moshn madhore sa arrijm ta mbajm biikletn si nj aktivitet fizik t rregullt apo si mjet transporti?

Edhe pse skutert elektrik po bhen gjithnj e m t popullarizuar, biikleta sht me t vrtet nj nga mjetet m t lira dhe ekonomike t transportit q nuk dmton mjedisin, dhe ka prfitime t shumta pr shndetin dhe disponimin.

Prve sa m sipr, iklizmi sht nj aktivitet n natyr, ndaj kalojm m shum koh n ajr t pastr dhe n rrezet e lehta t diellit, t cilat na nevojiten pr vitaminn D, por edhe pr humor t mir dhe parandalimin e depresionit.

Pr t prjetuar prfitimet e iklizmit, sht e rndsishme q aktiviteti i iklizmit t kryhet rregullisht dhe vazhdimisht. Ecja me biiklet pr n pun mund t jet aktiviteti juaj fillestar dhe me kalimin e kohs mund t zgjasni turneun ose t vazhdoni t ecni me biiklet n kohn tuaj t lir.

Me fjal t tjera, ju duhet t ngasni biikletn tuaj pr t paktn 20 minuta n dit. iklizmi pr gjysm ore n dit ose 10 kilometra me biiklet sht nj objektiv i mir fillestar. Ju mund t krijoni grafikun tuaj t prparimit dhe t rrisni kohn dhe gjatsin e udhtimeve tuaja me kalimin e kohs.

Pr t humbur pesh, gjja m e rndsishme sht t rregulloni dietn tuaj dhe t prezantoni aktivitet fizik t rregullt. Strvitja e forcs ose strvitja me pesh trupore do t prshpejtoj metabolizmin pr shkak t rritjes s mass muskulore dhe aktivitetet aerobike si iklizmi do t kontribuojn n konsumimin e kalorive.

Sigurisht q nuk mund ta dim saktsisht se sa kalori do t djegim gjat iklizmit, por mund t japim nj vlersim t prafrt. Kshtu, nj person me pesh 55 kg q arrin shpejtsin e biiklets rreth 25 km/h do t djeg rreth 550 kcal. Ajo korrespondon me kalorit e konsumuara me nj drek.

3a8082e126