Losy pięciu pilotów słynnego Dywizjonu 303, którzy weszli do grona najbardziej bohaterskich i skutecznych lotników II wojny światowej. Źródłami są nieoficjalny dziennik dywizjonu, pełen osobistych relacjami ze starć z nieprzyjacielem, oraz z listy, wywiady, wspomnienia, opowieści i fotografie.
Sprawa honoru odkrywa historię Polski w czasie II wojny światowej i dzieje wielotysięcznej armii żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych walczących u boku aliantów. Opowiada o bezustannych zmaganiach z Hitlerem i Stalinem, długiej walce o niepodległość i o oszustwie, które boleśnie dotknęło Polskę.
Sprawa honoru przeznaczona jest dla czytelników, którzy interesują się historią Polski i Europy, II wojną światową, polskim lotnictwem i pilotami a zwłaszcza Dywizjonem Kościuszkowskim, oznaczonym w RAF numerem 303, kulisami wielkiej polityki, walką Polaków o wolność w latach 1919-1989 oraz szczegółami zdrady, jakiej wobec Polski dopuścili się alianci.
Małżeństwo byłych korespondentów Białego Domu, Lynne Olson i Stanleya Clouda, prawie piętnaście lat temu wydało książkę poświęconą tytułowemu dywizjonowi dla anglojęzycznego czytelnika. W krótkim czasie mogli z polskim tłumaczeniem zapoznać się również rodacy bohaterów książki. Olson i Cloud rozpoczynają swoją opowieść od krótkiego zarysu historii Polski oraz roli Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego w wybiciu się Stanów Zjednoczonych na niepodległość. Tak głębokie sięgnięcie w przeszłość wykorzystują, aby ukazać genezę Dywizjonu Kościuszkowskiego, w której poczesną rolę odegrali Amerykanie. Jednak nie tylko to jest ich celem. Ukazując zaangażowanie polskich żołnierzy na różnych frontach wielu konfliktów na świecie wskazują na honorowy dług, jaki Stany Zjednoczone i Wielka Brytania zaciągnęły u Polaków, a którego spłaty należało się spodziewać po pokonaniu Hitlera.
Do momentu uformowania w Wielkiej Brytanii polskiego Dywizjonu 303 Autorzy zapoznają Czytelnika z historią Polski międzywojennej, działaniami III Rzeszy oraz losami pilotów, którzy w trakcie II wojny światowej wsławią się bohaterską obroną Anglii. Utrzymany na dużym poziomie ogólności wstęp płynnie przechodzi w szczegółowe, ale nie przytłaczające opisy działań wojennych dywizjonu. Autorzy nie ograniczają się jedynie do nich. Pozwalają także przyjrzeć się ich zajęciom poza kokpitem: konfliktom z brytyjskimi przełożonymi oraz życiu towarzyskiemu. A wszystko to umieszczone w kontekście wielkiej polityki i makabrycznych zmagań na frontach II wojny światowej.
Amerykańska para pisarzy z łatwością prowadzi Czytelnika przez meandry historii oraz zwroty akcji związane ze zmiennymi strategiami prowadzenia działań wojennych. Balans pomiędzy tym, co najpotrzebniejsze, aby opowiadana historia nie wydawała się wyspą na nieznanym morzu, a utrzymaniem zainteresowania Czytelnika został w książce należycie zachowany. Książka nie nuży szczegółowością, ale też szczegółów nie jest pozbawiona. Niektórych mogą zaskoczyć, wzmiankowane w książce, entuzjastyczne doniesienia brytyjskiej i amerykańskiej prasy o waleczności polskich lotników oraz ich poświęceniu i skuteczności w obronie Londynu. Cieszący się krótką sławą bohaterów Anglii polscy piloci nie spotkali się jednak ze zrozumieniem sytuacji swojej ojczyzny. Stanowili raczej sezonową rozrywkę brytyjskich klas wyższych, niż polityczną siłę mogącą wpłynąć na postrzeganie tragedii Polski. Brak zrozumienia towarzyszy im od początku pobytu w Anglii, gdzie różnice kulturowe, językowe i odmienne tradycje utrudniały wzajemne poznanie obu stronom. Uznanie zdobyte w powietrznych walkach tylko na krótko daje im nadzieję na równie ofiarne poświęcenie Brytyjczyków (i później Amerykanów) w obronie polskich interesów. Sprawa Polski, a dokładniej zapewnienia Polsce granic sprzed nazistowskiej i radzieckiej okupacji oraz suwerenności, to tytułowa sprawa honoru, której ani Anglicy, ani Amerykanie nie podołali, więcej, nawet nie podjęli realnych prób.
Złożony z Polaków (a także jednego Czecha oraz kanadyjskiego i brytyjskiego instruktora) dywizjon 303 był najskuteczniejszą z 66 formacji myśliwskich całej bitwy o Anglię, która rozegrała się późnym latem i jesienią 1940 r. Polacy zestrzeli łącznie 126 niemieckich maszyn.
b9b4d2437c