I Huaji Kamy Pdf 13
Berenice Pretlow
N romanin "I huaji", shkrimtari francez Albert Kamy rrfen historin e nj njeriu, i cili bhet vrass. N pjesn e par personazhi, nj beqar i moshs s mesme, prshkruan ditt e mrzitshme derisa ndodh nj vrasje n plazh. Ai vret nj arab! N pjesn e dyt t romanit, Mersoi, personazhi kryesor i romanit, rikujton kohn e kaluar n burg, procesin gjyqsor dhe dnimin me vdekje.
Ky roman i shkurtr ndahet n tri vdekje. Fillon me vdekjen e nns s personazhit n azilin e pleqve n Marengo, 40 kilometra larg Algjerit. N mes t tekstit pason likuidimi i arabit dhe n fund vdekja e Mersoit. N fjalin e fundit para ekzekutimit Merso shpreh dshirn q me rastin e ekzekutimit t tij t vijn sa m shum shikues dhe ta prcjellin kt spektakl makabr me brohoritje urryese.
Albert Kamy portretizon nj njeri me pak kontakte sociale, q jeton larg njerzve dhe q nuk i lejon njerzit t'i afrohen. Ai mbetet i huaj ndaj vetvetes dhe ndaj t tjerve. Merso sht nj hero i absurdit. Ai nuk ndjehet i detyruar ndaj ndonj fuqie metafizike apo Zoti. Ekzistenca njerzore atij i duket e pakuptimt.
Strukturat, me t cilat njerzit i japin kuptim jets s tyre n prditshmri, ai i konsideron konstruksione arbitrare njerzore. Rrjedhimisht, para gjyqit ai mund t thot se nuk e di 'sht mkati; ai pranon krimin, por jo edhe fajin. Nj roman mbi banalitetin e jets s nj Sizifi modern, i cili me gjith pakuptimsin e jets, kurr nuk ka menduar se nj dit do ta ekzekutojn.
Menjher pas arrestimit, m morn shum her n pyetje. Por ishin hetime identiteti q nuk zgjatn shum. Hern e par dukej sikur shtja ime nuk i interesonte askujt n komisariat. Mirpo, tet dit m von hetuesi m vshtroi me kureshtje. Si pr fillim, ai m pyeti vetm emrin e adresn, profesionin, ditn dhe vendin e lindjes.
Pastaj, ai desh t dinte nse kisha gjetur avokat. I thash se jo dhe e pyeta nse ishte vrtet e domosdoshme t kisha nj avokat. "Prse?" tha ai. Iu prgjigja se shtja ime m dukej shum e thjesht. Ai buzqeshi dhe tha: "Ky sht nj mendim. Megjithat, e krkon ligji. N qoft se nuk merrni avokat, do t'ju caktojm ne nj q ta kryej kt detyr". M'u duk gj shum e mir q drejtsia merrte prsipr kto voglsira. Ia thash.
Albert Kamy u lind m 7 nntor 1913 n Mondovi (Algjeri), ku studioi letrsi dhe filozofi. Pr shkak t smundjes nga turbekulozi nuk ndoqi karriern universitare, por filloi t punonte si gazetar n "Alger Republicain". Pas dbimit nga Algjeria, nga viti 1940 ai shkroi pr gazetn "Paris Soir" dhe iu bashkua grupeve t rezistencs kundr nazismit.
N vitin 1941 botoi romanin "I huaji" dhe vllimin me ese "Miti i Sizifit". Pas Lufts s Dyt Botrore, Kamy botoi shum vepra, mes tyre edhe romanin tjetr t famshm "Murtaja" dhe esen "Njeriu n revolt". N vitin 1957, Kamy u shprblye me mimin "Nobel" pr Letrsi. Vdiq m 4 janar 1960 n nj aksident rrugor.
"I huaji" sht nj roman i Albert Kamy, botuar m 1942. Tema e tij dhe botkuptimi shtjellues sht e shumdebatuar dhe prmendur si shembulli i "filozofis s absurdit dhe ekzistencializmit , edhe pse vet Kamy personalisht e refuzoi kt etiketim.
Edicioni i par i ktij romani prbhej nga 4,400 kopje dhe nuk ishte i menjhershm best-seller. Gjithsesi romani u prit mir. Por nj promocion t fuqishm, pr ta shndrruar at n nj roman simbol t filozofis s absurdit, pikrisht n at q e njohim edhe sot, bri nj shkrim i Jean-Paul Sartre, por edhe debateve t stuhishme t kritikve dhe studiuesve t shumt. "I huaji" sht prkthyer n shum gjuh t bots. Konsiderohej si nj roman klasik i letrsis t shekullit t 20-t. "Le Monde" e rendit at n listn e 100 librave t shekullit.
Gjat nj kndvshtrimi t vitit 1956, kritiku, Carl Viggiani shkroi: N siprfaqe, "I huaji" jep nj pamje t qet dhe shum t thjesht, n shtjellim dhe trajtes shkruese. N t vrtet, ai sht nj krijes e dendur dhe shum e pasur, plot me kuptime t pazbuluara dhe cilsi formale. Victor Brombert ka analizuar romanin e Albert Kamy duke u njimendsuar me Jean-Paul Sartre pr kontekstin e aburdit filozofik. Louis Hudon, n analizn e tij t vitit 1960, ka hedhur posht karakterizimin e romanit, "I huaji" si nj roman ekzistencialist.
N nj studim t vitit 1963, Ignace Feuerlicht, n kt roman fillon me shqyrtimin e temave t tjetrsimit, n kuptimin e personazhit Merso, i cili sht nj "i huaj" n shoqrin e tij. N analizn e tij t vitit 1970, Leo Bersani komentoi se romani "I huaji" sht "mediokr" n prpjekjen e saj t dshtuar pr t qen "i thell". Sipas tij ky roman sht nj ushtrim mbreslns, nse e krahasojm at me "sivllezrit" t promovuar n vitin 1950. Por jo vetm kaq, vite m radh, kritik dhe studiues t ndryshm e analizuan kt vepr. Disa prej tyre ishin: Terry Otten, Gerald, Ernest Simon, Richard Weisberg, Richard A Posner, Ren Girard, Kamel Daoud. Marrdhnien e personazhit me nnn, aktin e tij t vrasjes dhe elementet e tjer, jan subjekt analizues dhe trajtues. E ngjitin lart dhe e groposin thell dhe srish e ngjitin kuptimsin dhe shtjellimin e ksaj vepre.
"I huaji" shkrimtari francez Albert Kamy rrfen historin e nj njeriu i cili behet vrass. N pjesn e pare personazhi nj beqar i moshs se mesme prshkruan ditt e mrzitshme derisa ndodhe nj vrasje. Ai vret nj arab. N pjesn e dyte Merso (personazhi i romanit) rikujton kohen e kaluar n burg procesin gjyqsor dhe dnimin me vdekje. Ky roman i shkurtr ndahet n 3 vdekje. Fillon me vdekjen e nens se personazhit n azilin e pleqve n Marengo. N mes te tekstit pason likuidimi i arabit dhe n fund vdekja e Mersos. N fjaln e fundit para vdekjes Merso shpreh dshirn q me rastin e ekzekutimit te tij te vijn sa me shume shikues dhe ta prcjellin ket spektakl makaber me brohoritje urryese. Albert Kamy portretizon nj njri me pak kontakte sociale q jeton larg njerzve dhe q nuk i lejon njerzit ti afrohen. Ai mbetet i huaj ndaj vetvetes dhe ndaj te tjerve.
Merso sht nj hero i absurdit. Ai nuk ndjehet i detyruar ndaj ndonj fuqie metafizike apo Zoti. Ekzistenca njerzore atij i duket e pakuptimte. Strukturat me te cilat njerzit i japin kuptim jets se tyre n prditshmri ai i konsideron konstruksione arbitrare njerzore. Rrjedhimisht para gjyqit ai mund te thot se nuk e di 'sht mkati. Ai pranon krimin, por jo fajin.
Duke analizuar tiparet e karakterit t Mersos, kuptojm se ai prfaqson njeriun absurd t Kamys. Ai jeton n botn e absurditetit. Mersoja dhe shoqria qndrojn njeri pas tjetrit diametralisht t kundrt. Ai e ndien veten si t Huaj, si qenie transite.
b37509886e