Sözlüklerde Ulaşamadığım Kürtçe Kelimeler - 1
Adnan Ferat
Sözlüklerde Ulaşamadığım Kürtçe Kelimeler - 1
1 - Nafoq: Başın
tepe kısmı. Latince: Vertex
2 - Navpol: İki
kürek kemiğinin arası. Latince: İntersicapular
3 - Nefotk: Yanık veya kaşıntı
gibi sebepler ile oluşup su toplamış olan sivilce.
4 - Mêtkok: Su çiçeği hastalığı. Latince: Varisella
5 - Temar: Vücudun yan bölümü. Böğür. "Min
kevir li temara pisîkê da: Taşı kedinin tam böğrüne vurdum"
6 - Çakûk: Mimik. a - "Çakûkê te çiqas hûr in:
Mimiklerin ne kadar da incedir". 2- Keçikeke çakûkhûr e: Mimikleri ince
olan bir kızdır.
7 - Qeleq: Stres.
"Ez di qeleqê de me", " ez di nava qeleqê de me"
8 - Îçmez: Sebebi
belirsiz ruhsal daralma, ruhsal tutukluk. "Ez di îçmezê de me",
" ez di nava îçmezê de me"
9 - Totme: Sancı
10 - Doxizbaşî: Kanser
11 - Şetf: Üşütme sonucu hastalanma, soğuk alarak
hastalanma. "Min şetf girtiye"
12- Qamqurf: Boyun tutulması, kas tutulması.
13 - Şirê: Kurdeşen hastalığı. Latince: Urtiker
14 - Saweser: Sersem.
15 - Xilêsî: Pısırık
16 - Siyare: Tekin ve zahmetli
kadın. Karşılık vermede eksik kalmayan, kendini iyi savunan, yer yer saygı
göstermesi gereken durumlarda saygıyı ihmal eden, saldırabilen kadın.
17 - Lewlebaz: Kürtçe'de de kullanılan
lafazan(Lepezan) kelimesinin eş anlamlısı. Ağzı laf yapan, iyi konuşma
becerisine sahip kişi.
18 - Şamar: Aktif, hareketli, dinç.
19 - Tivtivîlk: Basit insan, hafif insan,
ciddiyetsiz.
20 - Berbeze: Savurgan. (Farqînî ile Torî'nin
sözlüğünde-Farqînî de muhtemelen Torî'den almıştır- berbezên diye geçen bu
kelime "yaygaracı" diye çevrilmiş. Halbuki biz böyle biliyoruz,
Türkçe'yi neredeyse bilmeyen iki kişiden bu kelimeyi sorduğumda onlar da bana
tam olarak savurganlığı tarif ettiler. Bu durumda iki ihtimal var: Ya Torî
yanlış vermiştir ya da yöreye göre değişen farklı iki anlamı vardır)
-devam edeceğim-
REFERANS İÇİN: Hepsini tercihen sadece aile-akraba çevremden derlediğim için Xerzan yöresinde kullanılan kelimelerdir. Ancak tabii ki çoğu başka yörelerde de kullanılıyor olabilir. Üç büyük Kürtçe-Türkçe sözlük(Farqînî, Îzolî, Torî), Bedirxan'ın sözlüğü ile internet üzerindeki belli başlı sözlükler kontrol edilmiştir.