Gotinên Pêşiyan

[Paşa Amedî]

Min nêzeka 130 heb  Gotinên pêşiyan berhevkirin. Bi eleqedariya we. silav û rêz.Paşa Amedî

Gotinên bav û kalanên me tev hatine ceribandin û tev bi şîret in. Ku mirov li pey gotinên kalanên xwe here mirov tu car esl, ol û edetên xwe jibîr nake,  wê ji beleyan jî dûr be û qet ji rêya xwe jî şaş nake.

Ev gotinên pêşiyan tev li herêma Gundê Qerto (Gund girêdayê Çêrmûga Diyarbekirê ye) hatiye berhevkirin. Amedekar: Paşa Amedî

 

• Aqil taca zêr e, li ser sere her kesî tune ye
• Ar û barût li cem hev nabe
• Ava sewûlê nû her tim sar e
• Berê gul bû, baran barî şil bû
• Berê xungê bi bira re, berê bira jî bi çiya re
• Berxa çê li ber dê belî ye
• Beza pisikê heta kadînê ye
• Bi karkirê xwe bi şîrînê hevalan
• Bi qisên xweş mal ji qula xwe dikşê
• Bi tifinga xelkê mêrani nabe
• Bi xweziya kesek ranehîştiye baxê keziya
• Bira mirin hebe bira yextiyarî tunebe
• Bizina kol elimiye dana
• Bûk anî bi lez û bez, sivika malê her tim ez
• Bûk li ser hespê ye, kesek pê nizane ku nasîbê kê ye
• Bûka salekî qeşmerê malekî
• Bûkekî têxin tunebûnê, Pîrekî têxin hebûnê
• Cîzê bûkê bi bûkê re ye
• Çav li deriya xwelî li seriya
• Çavê dê û bavan li ewladan, yê ewladan jî li çiyayê Qaf
• Çêlika mar bê axû nabe
• Çi dibe bi hevalan re
• Çi dike jin serê mêr bilind dike
• Çile ye, gur file ye
• Çûçik naçin mala temihan avê venaxwin
• Çûye seferê lê hîna kerê berê ye
• Danûgê bidin birçiyan, berfmotikê bidin tiyan
• Dawiya sebrê selamet e
• Dê û dotê pevçûnî, kêm aqilan bawer kir,
• Dengê defê ji dûr xweş tê
• Derdê qeraş, ew e ku av here aş
• Destê xwarinê dirêj e
• Di dema zaroktiyê de kurm dikeve çokê wan, ku zarok dibe ciwan kurm dikeve nava wan, ku mirov pîr dibe kurm dikeve zimanê wan
• Di mecbûrtiyê de ji yarê dêya xwe re dibêjin ‘bavo’
• Dinya bi dor e
• Divê jin jintiya xwe, mêr mêrtiya xwe zanî be
• Dîwarê rast nahilşê
• Diwaro ji te re dibêjim, bûkê ji te ve davêjim
• Du dawet du eydê li cem hev nabin
• Dûr be, nûr be
• Ev nîna ye hê têr nîna li para ye
• Êvar e jina gavan bi kar e
• Golik navê naxirekî xerab dike
• Haya zikê têr ji zikê birçî tune
• Heft jin qasê mêrek topal nabin
• Helem qulem neke
• Her giya li ser koka xwe şên dibe
• Her kes xazî ye, bi xwe raziye
• Heta bûk xemilî, berbî li der qefilî
• Heya dewê xelkê hat nan qediya
• Heya gotin gur û rovî, îşîn xwe bîrîn nîvî
• Heya ku dilê xwesî nekeve zavê, xwesî keça xwe nade zavê
• Hezar sal li dinê bî tu yê dîsa nîvanê qebrê bî
• Him ji kerê bû him ji perê bû
• Hindik rindik
• Hinek malan şên dikin hinek jî malan xerab dikin.
• Îşê xwe nehêle sibê
• Îşekî gavekî qesaweta salekî
• ji baranê reviya, çû ber zîpikê
• Ji nexweşan re çûye zeweşan
• Ji tifikê here pifikê
• Ji xelqê re masî ji xwe re kosî digre
• Jina xwe têr ke, diya xwe razîbike
• Jinê bi qisên şîrîn û jinê pir rind herdu felaket in
• Kalo nemre bihar tê, pîrê nemre pincar tê
• Kar micewhera canê mirov e
• Kar pir e lê em tune nin
• Karên qîza bazingê destê wan e
• Keça mêran bixwazin keça jinan nexwazin
• Keçên jinbiyan nexwazin keçên mêran bixwazin
• Ker û kurî li hev zûrî
• Kerê xurt ço bi xwe nake
• Kevirê havînê bavêje kulînê
• Kezeba herî dilşewat kezeba kerê ye
• Ku eceleyê gêle were, qenet pê ve tê
• Ku ga dimre kêr pir dibin
• Ku Xwedê bide wê mele çi bike
• Ku zarok negrî dê şîr nadyê
• Li bavoka yarê mêr bê jin dimînin
• Li derve xelkê diteqînin, li malê hevudu diteqînin
• Li ku êvar e ew jê re war e
• Li mala bavê nexş û tevnan çê dike, li mala mêr tevan ji bîr dike
• Mal tê, can nayê
• Mala pîrê stara pîrê
• Malê helal bê nîmet e
• Mange mir dew biriya
• Mêrikê du jina kûçikê ser rojingan
• Mirov bi pirsê dere qursê
• Mirovê ku bi nîşan dibe, êleka xwe darda dike
• Mîrovê xerîb kor e
• Ne deyndar be ne maldar be
• Ne dîn e, dînan baqil dike
• Ne ji mirovê xerab be, gur û mih bi hev re diçêre
• Niha ji xwesî re dibêjin: “Bûk çawa ye?” Berê jî ji bûkan re digotin: “Xwesî çawa ye?”
• Nimêja wext, padîşahê li ser text
• Nîsan bê serî, gulan bê pirnar naçe
• Nîsan e çilka baranê bi kêsane
• Pêlên mêran weka behr e
• Pênc deqe sebir bike pênc sala bijî
• Piranî mêranî betal dike
• Qerto zozan e, kesek pê nizane
• Qisan mekin kevir bi goh in
• Qise tê ser qisê
• Qîsexweşan ker dan guran
• Qiz radibe teşiya dê digre, law radibe misasê bavê digre
• Reş e bi xwediya xweş e
• Rêviyê geriyayî ji şêrê veketî çêtir e
• Serê ku nayşê dipêçe
• Serê salê binê salê, Xwedê kurikê bide vê malê
• Sewîrî dewirî
• Sewurî, dewurî
• Şîva gerokan tune
• Teyr ji refê xwe naqete
• Tirî li tirî yê reş mêze dike reş dibe
• Tu ji ku yî, ‘ez hîna nezewujime’
• Xuyê jinê ku pere tune be tê fehm kirin, yê mêr jî ku pere pir be tê fehm kirin.
• Xûyê pîrê heya serî
• Xûyê şîrê heya pîrê
• Xwedî kir bi nanê xwe, berda canê xwe
• Xwedyê mangê çu mala xwediyê keran got: “Ka dew”
• Ya xwarinê xal û xwarzî, yê piştê ap û birazî
• Yê dawiya koçê bimîne nagîhîje koçê
• Yê dewlemend ku tiştekî dikirê jê re: “Serxêrê be” ku yekî feqîr tiştekî dikire jê re dibêjin: “Te ji ku hanî?”
• Yê ku ji êşiyê here wê bi reşiyê keve, yê ku ji reşiyê here wê bi xweşiyê keve.
• Yê ku meyweyan dipejrîne tav e
• Yên ku derdên wan tunebin bila herin du jina bikin
• Zar di gûyê zer de, bûk di fûta zer de terbiye dibe
• Ziman leqo serî teqo
• Zimanê xwe bibire cihê xwe bikire
• Zivistanê bê orxan, havînê bê dew nabe

Amedekar: Paşa Amedî