BEŞİNCİ ŞUA-2-MUKADDİME VE BİRİNCİ MAKAM(DEVAMI)

[Erhan Patlak]

                                       BEŞİNCİ ŞUA

1.2.MUKADDİME VE BİRİNCİ MAKAM(DEVAMI)

İkinci nokta: Peygambere bildirilen umûr-u gaybiye, bir kısmı tafsil ile bildirilir. Bu kısımda hiç tasarruf edilmez ve karışamaz: Kur’ân’ın ve hadîs-i kudsînin muhkematı gibi. Ve diğer bir kısmı icmal ile bildirilir, tafsilât ve tasviratı onun içtihadına havâle edilir: İmana girmeyen hâdisât-ı kevniyeye ve vukuat-ı istikbâliyeye dair hadîsler gibi. Bu kısımda, Peygamberimiz (Aleyhissalâtü Vesselâm) belâğatiyle, temsiller suretinde, sırr-ı teklif hikmetine muvafık tafsil ve tasvir eder. Meselâ, bir sohbette derin bir gürültü işitildi. Ferman etti ki: “Bu gürültü, yetmiş seneden beri Cehennem tarafına yuvarlanan bir taşın bu dakikada Cehennemin dibine yetişip düşmesinin gürültüsüdür.” Bu garip haberden beş altı dakika sonra birisi geldi, dedi: “Ya Resulallah, yetmiş yaşında bulunan filân münafık vefat etti, Cehenneme gitti.” 1 Peygamberin yüksek belîğâne kelâmının te’vilini gösterdi. İHTAR: Hakaik-i imaniyeye girmeyen cüz’î hâdisât-ı istikbaliye nazar-ı Nübüvvette ehemmiyetsizdir. Üçüncü nokta: İki Nüktedir. Birincisi: Teşbihler ve temsiller suretinde rivayet edilen bir kısım hadîsler, mürûr-u zamanla avâmın nazarında hakikat telâkki edildiğinden, vâkıa mutabık çıkmıyor. Ayn-ı hakikat olduğu halde, vâkıa mutabakatı görünmüyor. Meselâ, Hamele-i Arş gibi arzın hamelesinden olan “Sevr” ve “Hut” namında ve misalinde iki melâike, koca bir öküz ve pek büyük bir balık tasavvur edilmiş. Dipnotlar - Arapça İbareler - Haşiyeler : 1 : Müslim: Cennet, 31, Hadîs No: 2844; Müsned, 3:341, 346.

Lügatler : Aleyhissalâtü Vesselâm : Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun arz : dünya avâm : halk tabakası ayn-ı hakikat : gerçeğin kendisi belâğat : maksada ve hale uygun düzgün ve güzel söz söyleme belîğâne : sözün düzgün, kusursuz, yerinde ve hâlin ve makamın icabına göre söylenmesi cüz’î : yöresel, ferdî ehemmiyetsiz : önemsiz ekseriyet : çoğunluk ferman : emir, buyruk hadîs : Peygamber Efendimizin (a.s.m.) mübarek söz, fiil ve hareketleri veya onun onayladığı başkasına ait söz, iş veya davranış hâdisât-ı istikbaliye : gelecekteki olaylar hâdisât-ı kevniye : kâinatta meydana gelen hâdiseler hadîs-i kudsî : Peygamber Efendimizin naklettiği Kur’ân dışındaki Cenâb-ı Hakka ait sözler hakaik-i imaniye : iman hakikatleri, esasları hakikat : doğru, gerçek hamele : taşıyıcı Hamele-i Arş : Arş’ın taşıyıcıları; dört büyük melek hikmet : herşeyin belirli gayelere yönelik olarak, mânâlı, faydalı ve tam yerli yerinde olması Hut : balık icmal : özet olarak içtihad : dinen kesin olarak belirtilmeyen bir konuda Kur’ân ve hâdise dayanarak hüküm çıkarma ihtar : hatırlatma, ikaz kelâm : kelime, söz melâike : melekler misal : benzer, örnek muhkemat : Kur’ân’daki yoruma gerek kalmayacak şekilde açık olan âyetler muvafık : uygun münafık : iki yüzlü, inanmadığı halde inanmış görünen mürûr-u zaman : zamanın geçmesi namında : adında nazar-ı Nübüvvet : peygamberlik bakışı, görüşü nazarında : gözünde, bakışında nükte : ince anlamlı söz rivâyet : Hz. Peygambere ait bir sözün nakledilmesi Sevr : öküz sırr-ı teklif : imtihan sırrı suret : biçim, şekil tafsil : ayrıntılı olarak anlatma tafsilât : ayrıntılı bilgiler tasarruf etmek : bir şey üzerinde bazı işlemler yapmak tasavvur : zihinde canlandırma ve tasarlama tasvir : bir konuyu örneklerle açıklama tasvirât : tasvirler, anlatımlar te’vil : yorum telâkki edilmek : anlaşılmak, kabul görmek temsil : analoji, kıyaslama tarzında benzetme teşbih : benzetme vâkıa mutabık : gerçekleşen bir olayla uygunluk vefat : ölüm vukuat-ı istikbâliye : gelecekte meydana gelecek olaylar