Cemaate gitmeye mâni olan özürler (Osman Ünlü Hoca - 21.07.2026) | Camide yapılması câiz olmayan şeyler (Tam İlmihal s. 245)

5 views

Skip to first unread message

Dinimizislam.com

unread,

Jul 22, 2026, 5:52:05 AM (4 days ago) Jul 22

to dinimi...@googlegroups.com

21 Temmuz 2026, Salı

Cemaate gitmeye mâni olan özürler

Sual: Camiye cemaatle namaz kılmak için gidememeye sebep olan özürler var mıdır, varsa nelerdir?

Cevap: Hastanın, felçlinin, bir ayağı kesik olanın, yürüyemeyen ihtiyarın, yaşlının ve gözleri görmeyen âmânın cemaate gitmesi lazım değildir. Yardımcıları, nakil vasıtaları olsa da, lazım değildir. Yağmur, çamur, çok soğuk ve karanlık da, özürdür. Çok rüzgâr, yalnız gece özür olur. Hırsız ve başka sebeple malı gitmek korkusu, fakir olanın alacaklısından korkusu, canı ve malı için zalimden korkusu, abdest sıkıştırması, yolcunun nakil vasıtasını kaçırmak korkusu, hastaya bakmak, imrendiği yemeği kaçırmak korkusu, fıkıh bilgisini öğrenmeyi kaçırmak korkusu, cemaate gitmemek için özürdür. İmamın bid'at sahibi olduğunu veya abdestin, guslün, namazın şartlarını gözetmediğini bilmek de özürdür. Bidat sahibi kimsenin imam olması tahrimen mekruhtur.

Sual: Herhangi bir yerde cemaatle namaz kılarken, imam olacak kişiyi seçerken, nelere dikkat etmeli ve neleri gözetmelidir?

Cevap: Namaza ait hükümleri, ilmihal bilgilerini iyi bilenin ve gözetenin, başkalarından önce imam seçilmesi lazımdır. Bundan sonra, tecvit ile okuyan seçilir. Hafız olması şart değildir. Bunlar birkaç kişi ise, vera sahibi olan seçilir. Vera, şüphelilerden kaçınmak demektir. Bundan sonra, yaşı çok olan seçilir. Bundan sonra, sıra ile, huyu, yüzü, nesebi, sesi, elbisesi güzel olan seçilir. Bunlar birkaç kişi ise, aralarından malı, mevkisi çok olan seçilir. Bunlar da benziyor ise, mukim misafire imam olur. Seçimde uyuşulmazsa, çoğunluğun seçtiği imam olur. Daha üstünü varken, başkası seçilirse, çirkin olur. Fakat, günah olmaz. Bir evde, ziyafette, seçim aranmadan, ev sahibi, ziyafet, davet sahibi imam olur. Yahut, imamı bu seçer. Kiracı, ev sahibi demektir. İstenmeyen kimsenin imam olması mekruhtur.

Sual: Bazı kimseler, camilerde her namazdan sonra müsafeha ediyor. Bu şekilde camilerde, her namazdan sonra böyle tokalaşmak, müsafeha etmek uygun olur mu?

Cevap: Konu ile alakalı olarak İbni Âbidînde deniyor ki:

“Camide her namazdan sonra birbiri ile müsafeha etmek bidattir, Şiilerin âdetidir. Bayram günleri, camilerde müsafeha ederek bayramlaşmak ve namazlardan sonra, âdet etmeden, ara sıra müsafeha etmek caizdir.”

Osman Ünlü hocanın Türkiye Gazetesi'nde yayımlanan makalelerin arşivi için tıklayınız...

Camide yapılması câiz olmayan şeyler

Sual: Camiye necasetli elbise ile girilmesi ve necaset bulaştıracak olan küçük çocukların camiye sokulması câiz midir? Camide yüksek sesle konuşulur mu?

Cevap: İbni Âbidînde bildirilen camide yapılması câiz olmayan şeylerden bir kısmı şunlardır:

5- Camilere necaset sokmak mekruhtur. Üzerinde necaset bulunan kimse, camie giremez. Necis yağ ile kandil yakmak câizdir. (Fetâvâ-i fıkhiyye)de diyor ki, (Mescitte necaset gören kimsenin, bunu hemen temizlemesi lâzımdır. Temizlemeği özürsüz geciktirirse, günah olur. Namaz kılanın üzerinde, secde yerinde necaset görenin, bunu ona bildirmesi lâzımdır. Bunu haber vermek ve namazı geçecek olanı uyandırmak vacib değildir, sünnettir).

6- Necis su ile yapılmış harç ve çamur ile cami sıvamak mekruhtur. Temiz su ile yapılmış, tezek karışık çamurla sıvamak mekruh olmaz. Çünkü, bunda zaruret vardır. [(Hindiyye).]

7- Camide, kap içine abdest bozmak mekruhtur. Kan aldırmak da böyledir. Yel kaçırmak mekruh olmaz.

8- Necaset bulaştıracak olan deliyi ve küçük çocukları camiye sokmak haramdır. Necaset tehlikesi olmazsa, mekruhtur.

9- Camide pazar kurmak, yüksek sesle konuşmak, nutuk söylemek, kavga etmek, silah çekmek, ceza vermek tahrimen mekruhtur. [Cuma ve bayram hutbelerinde nutuk verir gibi okumak, konuşmak haramdır.]

10- Sokakta gezilen nalın, yani ayakkabı ile camie girmek mekruhtur. Temiz mest ve nalın ile namaz kılmak, çıplak ayakla kılmaktan efdaldir. Yahudilere muhalefet olur. [Naleyn, altı deri, üstü açık ve tasmalı ayakkabıdır. Altı tahta naleyn ile gezmek mekruhtur].

Bir odası mescid yapılmış olan ev üzerine ve içinde mushaf bulunan oda üzerine abdest bozmak ve cima etmek mekruh olmaz. Cenaze ve bayram namazları kılınan yerler de böyle ise de, buralardaki imama, camideki cemaat uyabilir. Buralara, cami avlularına, medrese ve tekkelere, hâid kadın ve cünüp girebilir. (Tam İlmihal s. 245)