1 Haziran 2026, Pazartesi |
Kumar, bir yarış değildir |
Suâl: Kumar, bir yarış değil midir, niçin yasak edilmiştir? Cevap: Kumar, yarışlarda olduğu gibi, tavla, dama taşları, iskambil kâğıtları ile yapılan her oyunda, futbol oyunlarında da olur. Bunların hepsinde ve ilim adamları arasındaki kumarda, sözleri, tahminleri yanlış çıkanlar, tahminleri doğru çıkanlara mal, para vermektedir. Kumara katılanların her birinde, hem almak hem de vermek ihtimali vardır. Kumar oynatmak, yarışmak değil, tahminde yanılıp yanılmamak demektir. Bunun için, oynayanlar arasında olduğu gibi, oynamayıp, yarışmayıp, yarışanlardan kazanacakları önceden tahmin edenler arasında da kumar olur. Hatta yalnız bir kişinin yaptığı işin başarılı olup olmayacağını, tahmin edenler arasında da olur. Kumarda, sonu tahmin edilen işin oyun olması, kazançlı, başarılı olması veya zararlı olması arasında fark yoktur. Cambazın düşüp düşmeyeceğini, geminin batıp batmayacağını tahmin edenlerin, birbirlerine para vermek için sözleşmeleri de kumar olur. Bunun içindir ki, oyun, yarış yapılmaksızın, kumarcıların isimleri veya para ile aldıkları biletlerin numaraları arasında piyango çekerek, çekilen numara sahiplerine, biletlerden toplanan paraların hepsini veya bir miktarını dağıtmak kumar olur. Çünkü, piyangoya katılanların hepsi kendi numarasının çekileceğini ümit etmektedir. Tahminleri doğru çıkanlar, yanlış çıkanların önceden verdikleri paraları almaktadırlar. Aldıkları para ile, önceden bilete verdikleri paranın farkını, tahminleri yanlış çıkanlardan almış olmaktadırlar. Tahminleri yanlış çıkacaklardan para toplamak güç olacağı ve bunlar önceden belli olmadıkları için, piyangoya katılanların hepsinden, önceden bilet ücreti ismi altında para toplanmakta, tahmini doğru çıkanların vermiş oldukları, sonra kendilerine iade edilmektedir. Toplanan paraların hepsini piyango sahibi almakta, aslan payını kendine ayırıp, geri kalanını tahminleri doğru çıkanlara vermektedir. Piyango sahibi, kumara iştirak etmese bile, harama sebep olduğu için, büyük günah işlemekte ve piyangoya iştirak edenleri, soymakta, sömürmektedir!.. Harbe ve ilme yarayan mubah yarışların, hayır, yardım işlerinin ve diğer mekruh oyunların çoğu, kumar veya başka haramların karışmaları sebebi ile haram olmaktadır.
Osman Ünlü hocanın Türkiye Gazetesi'nde yayımlanan makalelerin arşivi için tıklayınız... |
Satış parasını vaktinden önce almak |
Sual: Satış parasının bir kısmını, vaktinden önce almak için, geri kalandan vaz geçmek caiz olur mu? Ödünç verirken veya verdikten sonra, alacağının taksitler hâlinde ödenmesine razı olmak caiz midir? Cevap: Abdülvehhâb-ı Şa’rânî “rahmetullahi teâlâ aleyh”, (Mîzân-ül-kübrâ) kitabında diyor ki, (Dört mezhepte de ödünç vermek müstehabtır. Belli bir zaman sonra alacağı satış parasının bir kısmını, vaktinden önce almak için, geri kalandan vaz geçmesi caiz değildir. Bir kısmını vaktinden önce alıp, geri kalanı, vaktinden sonra, başka vakte bırakması da caiz değildir. Vaktinden önce, bir kısmını aynen, gerisini de, başka şey olarak almak caiz değildir. Vakti gelince, bir kısmını alıp, geri kalanı, başka vakte bırakması veya vaz geçmesi caizdir). Peşin olan satış semeni için, yarısını şimdi (veya yarın) verirsen, gerisi bir sene sonra olsun demek caizdir. Ödünç verirken veya verdikten sonra, alacağının taksitler hâlinde ödenmesine razı olmak caiz değildir. Taksit ile, uzun zamanda ödenmesini kabul eden alacaklı, bu sözünden vaz geçebilir. Hepsini birden peşin isteyebilir. Borçlu, elinde taksitle ödeyeceğini bildiren senet olduğu hâlde, gücü yeterse, hepsini birden ödemeğe mecburdur. Borçlu bir kısmını inkâr ederse, mümkün olanı belli zamanda almak caiz olur. Mehr-i muaccelin de tecili caiz değildir. Kadın veya vârisleri, hepsini hemen alır. Borçludan kefil istemesi ve kefilin belirli tarihlerde taksitlerle ödemesi caizdir. Büyük âlim Hayreddîn Remlî hanefî “rahmetullahi teâlâ aleyh”, (Fetâvâ-i Hayriyye)de diyor ki, (Zimmî zimmîye elli lira ödünç verip, faizi ile birlikte ellibeş lira alsa, beş lirayı geri vermesi lâzımdır. Çünkü, faiz her dinde haramdır.) (Tam İlmihal s. 825) | |
| |
| |
| |
Dini sualler için
| |